Duurzaam wordt pas een trend als het feest kan zijn

© Jörgen Caris, Trouw

Van de mensen die ergens in geloven, hebben de meesten een ’godheid’ nodig. Anderen geloven liever in zichzelf. En ik? Ik zou me graag willen aansluiten bij degenen die religie in energie proberen te vinden, zij het niet in de natuurkundige betekenis van het woord.

Mensen veroorzaken met hun handelingen en gedachten een trilling, beweging en dus een energiestroom. Bewust of onbewust voeden we elkaar met prikkels. Zo nu en dan springt er een vonk over, soms geeft het kortsluiting of is er een energielek in het systeem. Ondanks deze beperkingen is er volgens mij een netwerk van kinetische energie, maar dan zonder snelheid en massa in de natuurkundige vergelijking. Kort door de bocht: Karma meets Einstein.

Maar vandaag wil ik het juist hebben over andere energie, die uit grondstoffen. De energie die we gebruiken om ons bestaan comfortabel op peil te houden.

Grondstoffen raken op. Je moet er dus zuinig op zijn. Maar duurzamer omgaan met de grondstoffen is, hoe je het wendt of keert, toch bezuinigen op de comfortfactor. En dat is zuur. Waarna niet per definitie het zoet komt. Ja, misschien voor de generaties na ons, maar niet nu al.

Er is een probleem met het woord ’duurzaamheid’. Als je er een vergelijking van maakt, is dat er een waar links van het gelijkteken het woord ’duurzaam’ staat, en rechts het woord ’afzien’. En dat is het punt: de kans dat afzien een nieuwe maatschappelijke trend wordt, is even groot als de kans dat ik ooit een column over beugelbeha’s ga schrijven. Bijna nihil.

Verduurzamen is geen feest. Althans, zo wordt het nog niet vermarkt. Behalve dan als het over de ’Marqt’ gaat, een supermarktketen met lokale producten. Daar lopen het verantwoorde en fashionable in elkaar over. Maar die uitzonderingen daargelaten, moet je voor een duurzame levensstijl veel laten. En wat je ervoor terugkrijgt kun je niet in een lijstje aan de muur hangen.

We kunnen wel verleid worden om de CO2-uitstoot van een vliegreis te compenseren door een betaalbaar bosje groen te kopen, maar de vliegreis níet maken is geen optie. We willen de ervaringen die ons leven rijk maken voor geen goud missen. Geen beloning denkbaar, in geld of een andere meeteenheid die ons daar afstand van zal laten nemen. Wie graag in een Hummer gezien wil worden, krijg je voor geen miljoen in een Prius.

Andersom zal bij een hogere autobelasting of onbetaalbare brandstof ook geen Hummer minder op de grachten rijden. Net zoals de verdubbeling van parkeerkosten in de binnenstad van Amsterdam alleen maar tot méér fijnstof heeft geleid én tot minder parkeeropbrengsten.

Vervuilend gedrag bestraffen werkt dus paradoxaal genoeg averechts. Als bestraffen niet werkt en het vooruitzicht van te hoog hangend fruit in de toekomst niet genoeg motiveert, wat dan wel?

Mensen willen liever iets doen, dan laten. Iets ’leuks’ doen scoort nog altijd hoog in de hitlijsten, heb ik me laten vertellen. Feest vieren dus. Dit idee moet uit een geniaal studentenhoofd afkomstig zijn. Terwijl verduurzamen op dit moment nog een dure, spartaanse bezigheid, is, waar je iets voor moet laten, vindt de Vakgroep Industrieel Ontwerp van de TU Delft dat je er iets voor moet doen.

Energie maken, al feestend op een slimme dansvloer, bewijst dat verduurzamen makkelijk een feest kan zijn. Waar blijft het evenement dat niets afdoet een comfort en lifestyle, waar ’humanenergy’ als energiebron bij gratie van zoveel mogelijk voetafdrukken vermarkt wordt? Denk ’Sensation Green’. Ik zie het al voor me: 20.000 mensen in een stadion, dansend op een doorschijnende vloer die hun energie opvangt, opslaat. Een duurzame, groene en bovenal een verlichte ervaring die veel energie kost, maar nog veel meer energie oplevert, zowel voor karma als voor Einstein.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.