Hoog tijd voor een nieuw en prachtig taboe
Een van de beste interviewseries van dit moment – ere wie ere toekomt – is ’Uit elkaar’, elke zaterdag te vinden in het magazine van de Volkskrant. Tot nu toe was er geen aflevering die ik niet ademloos heb gelezen. En ademloos bekeken, want ook de foto ernaast mag er doorgaans zijn.
Het concept is briljant in z’n eenvoud: elke week vertelt een kind over de scheiding van zijn ouders. Soms was die decennia geleden, soms nog maar een paar jaar terug. Soms is het kind de veertig ruim gepasseerd, soms nog een puber. Soms zijn de geďnterviewden beroemd, veel vaker heel doorsnee.
De serie van Cornald Maas zou verplichte lectuur moeten zijn voor alle ouders die overwegen uit elkaar te gaan. Want gaandeweg en onbedoeld heeft ze zich ontpopt tot een handboek voor de do’s and don’ts rond het leed dat echtscheiding heet. De reeks bevestigt, kort en goed, wat elke sukkel kan bedenken: alleen bij een kind dat normaal contact wordt gegund met beide ouders blijft de schade enigszins binnen de perken. Gebeurt dat niet, dan laat de scheiding onherroepelijk pijnlijke sporen na.
Vorige week deed de rechtbank in Leeuwarden een opmerkelijke uitspraak. Voor het eerst werd een moeder strafrechtelijk veroordeeld voor het frustreren van de omgangsregeling tussen haar ex en hun in beter tijden verwekte kind.
De details zijn, als altijd in dit soort zaken, weinig verheffend. „Ik heb in mijn praktijk”, zuchtte de officier van justitie in zijn requisitoir, „niet eerder een zo op de spits gedreven gevecht en machtsmisbruik tussen exen in een strafzaak gehad.”
De vader heeft zijn zoontje nu al zo’n zeven jaar niet mogen zien. Anders dan veel van zijn lotgenoten liet hij het er niet bij zitten. Hij spande procedure na procedure aan, zonder enig resultaat. Met simpele trucs wist de moeder alle contact tussen hem en hun kind te torpederen. Let wel, niet omdat haar ex het kind zou mishandelen of misbruiken. Alleen omdat zij een hekel aan hem heeft. Favoriet argument: haar zoon wil zijn vader zélf niet zien omdat hij hem ’haat’.
Gelukkig waren de rechters daar allerminst van onder de indruk. Hoe kan het kind, merkten zij fijntjes op, iemand haten die het ’nog maar nauwelijks heeft ontmoet’? „Van de verdachte als verzorgende ouder”, sprak de rechtbank, „mag worden verwacht dat zij zich tot het uiterste inspant om de omgang met de niet verzorgende ouder voor het kind zo plezierig mogelijk te laten plaatsvinden, dat zij haar kind goed op het verblijf bij de vader voorbereidt en laat merken dat zij het hem gunt dat hij eindelijk weer zijn vader ontmoet.” Het zijn zinnetjes om in te lijsten.
De meervoudige kamer oordeelde dat de moeder artikel 279 uit het wetboek van strafrecht heeft overtreden: het ’opzettelijk’ een minderjarige onttrekken aan het wettelijk gezag „van degene die dit desbevoegd over hem uitoefent”. De vrouw kreeg een taakstraf van honderd uur opgelegd.
De vader in kwestie schiet hier voorlopig niets mee op: er loopt nog een civiele procedure waardoor hij sowieso de eerstkomende anderhalf jaar uit de buurt moet blijven. En dan nog heeft de moeder, als elke moeder, genoeg wapens in huis om haar ex te dwarsbomen.
Toch is er alle reden tot tevredenheid. Door een uitspraak als deze ontstaat heel langzaam een nieuw en prachtig taboe: dat het zeer onfatsoenlijk is om je kind moedwillig te beroven van de andere ouder.
De advocaten kondigden aan in hoger beroep te gaan. En het zoontje? Dat weten wij niet. Maar mocht hij ooit figureren in voornoemde interviewreeks, dan zal zijn verhaal ongetwijfeld uiterst treurig zijn.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (18)
Eindelijk een stap voorwaarts. Ik ben zelf moeder in de positie waarin normaliter de man verkeerd. Mijn kinderen lijden aan een ernstige vorm van PAS. Via een rechtzaak weer contact met de kinderen 'mogen' hebben, wat natuurlijk niet opgevolgd werd omdat de kinderen me niet 'wilde' zien. Afgezien van mijn diepe innerlijke pijn, is het triest dat ook hier toegestaan wordt dat de kinderen slachtoffer zijn, alhoewel zij zich hiervan niet bewust zijn. Voor de sport van mijn zoon zijn ze van school gehaald. Ze hebben nu afgeronde basisschool, ook hier niets aan te doen?! Vader is een geslaagd zakenman...zijn leugens worden voor waarheid genomen..
N. Hesseling, Amsterdam op 13-01-2010, 21:11
Dank je wel, Elma, voor dit zeer boeiende artikel en de openhartige reacties. Het is duidelijk dat ongeluk in de relatie kan leiden tot heel veel pijn en verdriet. Wrok- en haatgevoelens verwoesten het leven van zovele mannen, vrouwen en kinderen. Waarom is er zoveel negativiteit tussen mannen en vrouwen? Wat zouden we kunnen ondernemen om dit te verbeteren? Hoe kunnen we opnieuw de inspiratie vinden om van onze relaties iets moois en zinvols te maken. Zelf ben ik al meer dan 15 jaar in dezelfde relatie en daar ben ik blij en dankbaar voor. Ik werk aan een boek waarin ik de ervaringen die mij hebben geholpen wil delen met andere vrouwen.
karen van staeyen, Frankrijk op 05-03-2009, 17:21
@martina smits, dit soort opmerkingen verraad versluierde mannenhaat. Want stel dat ik de volgende redenering opzet tegen iemand die door een rechter is veroordeeld voor rassendiscriminatie: 'ik zou graag het verhaal van veroordeelde horen, want 40% van de marokkanen is crimineel. Dan kan discriminatie heel terecht zijn.' Vermoed u dan een racist? Ja. Hoe zou dat in deze zaak zijn? Zou de rechter de vrouw veroordeeld hebben als zij fysiek werd bedreigd? Hou toch op!
mths, utrecht op 16-02-2009, 11:32
In veel gevallen is een scheiding toch beter, dan bij elkaar blijven.
ik ben een overlevende van de 'derde wereldoorlog', namelijk altijd voortdurende conflicten in een disharmonieus gezin. Dat betekent, dat je als (pre-)puber geen veilig warm thuis hebt.
Dat laat ook zeer diepe sporen na, waaruit o.a. bindingsangst kan voortkomen. Misschien worden juist huwelijken, die beter ontbonden hadden kunnen zijn, in stand gehouden, om de schijn-heiligheid van het huwelijk (Piet van de Veluwe!) in stand te houden, uit angst voor de roddels van de buren en de medegelovigen.
Soms is het dan ook te verkiezen, om een van de ouders, vaarwel te zeggen.
Herman N., Amsterdam op 13-02-2009, 00:51
Ik ben benieuwd naar het verhaal van de moeder in deze casus: in de column moeten we het doen met de karikatuur van de moeder die uit haat voor de vader het kind van hem weghoudt. Het oordeel is dan gauw gemaakt. Maar achter de weigering om aan een omgangsregeling mee te doen zit vaak een complexer verhaal vast. Als de verbroken relatie gewelddadig was, zoals in bijna 20% van de scheidingen, gaat het geweld na de scheiding meestal door, vaak met andere middelen. De omgang kan dan geen onaantastbaar recht van de vader zijn, want die kan zeer onveilig zijn voor moeder en kind en worden gebruikt om invloed te houden op het leven van de vrouwen.
martijntje smits, den haag op 13-02-2009, 00:37
Ik ben benieuwd naar het verhaal van de moeder in deze casus: in de column moeten we het doen met de karikatuur van de moeder die uit haat voor de vader het kind van hem weghoudt. Het oordeel is dan gauw gemaakt. Maar achter de weigering om aan een omgangsregeling mee te doen zit vaak een complexer verhaal vast. Als de verbroken relatie gewelddadig was, zoals in bijna 20% van de scheidingen, gaat het geweld na de scheiding meestal door, vaak met andere middelen. De omgang kan dan geen onaantastbaar recht van de vader zijn, want die kan zeer onveilig zijn voor moeder en kind en worden gebruikt om invloed te houden op het leven van de vrouwen.
martina smits, den haag op 13-02-2009, 00:37
Nog even aanvullend voor Joop. U zegt laat iemand onderzoek doen naar. In principe ligt dat onderzoek er al lang. Sinds 1980 zo door Gardner, inzake Passyndroom. Kijk eens op stop-passyndroom.eu bijvoorbeeld of goudi.be dat kan ook en zo zijn er nog een aantal. oudervervreemding.nl Eerste congres kon worden gehouden eind 2003 in Nederland. België waren ze al iets verder vroeger al. Doch ook daar is het pure ellende in het recht op dat terrein. Het komt ook omdat ze hier jarenlang klakkeloos van een dergelijke -risicogroep- alles hebben geslikt en in valkuilen zijn getrapt. (lees van borderliners)
300.000 in Nederland en stijgende.
kkk, kk op 12-02-2009, 22:23
Waarom geachte schrijfster artikel, haalt u de prima studie passyndroom er niet bij? Nu het eindelijk wordt onderkend na gedegen onderzoeken ook door de Universiteit Utrecht nota bene i.o.v. de Raad Kinderbescherming (gedaan eerst door Spruijt, daarna door een ander), wordt het hoog tijd dat zulk soort dames (heel veel) worden veroordeeld voor vervreemding, wat kindermishandeling is.
De aangiftes dienen door politie te worden opgenomen inzake ook.
aangetoond is dat er risicogroepen zijn. W.o. om maar iets te noemen borderliners die hun eigen partners, vaak de verwekker van hun eigen kinderen onterecht aantijgen en benadelen opzettellijk.
KKK, KK op 12-02-2009, 19:06
Elma, mag ik je digitaal zoenen? Dit geval staat inderdaad niet op zichzelf, iedereen kent wel voorbeelden van gescheiden moeders die waken dat hun kinderen geen normale relatie met hun vader onderhouden. En kom nou niet aan met de legio voorbeelden waarin vaders inderdaad niet meer dan een causale factor voor iemands bestaan zijn geweest. Dat weten we, maar dat vormt geen reden om het taboe dat Drayer beschrijft, niet te gaan doorbreken. Laat iemand eens onderzoek naar doen naar "foute moeders" zodat we ze gaan herkennen en stoppen met geloven van vrouwen die leven met wrok als levensdoel.
Joop, Den Haag op 12-02-2009, 14:05
Ik zou het toejuichen als op scholen en thuis en in de media een bredere kijk op liefde en relaties wordt gegeven. Nu is er nog altijd het (romantische) beeld van "en ze leefden nog lang en gelukkig." Dat beeld is of je wilt of niet, achterhaald. Er zijn in een leven liefdes, die niet eeuwig blijken en er zijn soms meerdere/nieuwe liefdes. Laat een kind hiermee kennismaken als zijnde gewoon en ook liefde. Als hij/zij dan zelf ouder is, hoeft een scheiding geen gevecht te zijn, geen taboe, maar kan het in harmonie verlopen.
Wie weet is er (zelfs) vriendschap mogelijk. Daar hebben kinderen alleen maar baat bij. Bij samen. En ouders ook!
An, Amsterdam op 12-02-2009, 14:05
De vele manieren waarop moeders straffeloos de omgangsregeling van hun kinderen met hun biologische vaders kunnen frustreren is het meest schrijnende voorbeeld van de juridische ongelijkheid tussen man en vrouw. Dat moeders bijna automatisch de kinderen krijgen toegewezen is voor veel moeders blijkbaar niet voldoende.De vader moet totaal uit het leven van het kind verdwijnen. De haat die er door dit onrechtvaardige systeem (geen effectieve sancties voor de moeder; ontneem haar het recht op de kinderen voor een jaar bijvoorbeeld)aan beide zijden gezaaid wordt, is vreselijk. Iedereen verliest. Positieve discriminatie schept draken en monsters.
Michael van Eekeren, Amsterdam op 12-02-2009, 13:55
De scheiding van mijn ouders was een ramp. Maar, waren ze bij elkaar gebleven, dan was de ramp nog veel groter geweest. "Ach,die man is niet gezellig" was de ergste kritiek die mijn moeder later over mijn vader had. Kort voor haar dood zocht mijn vader haar nog op in het ziekenhuis:"we hadden wel een bepaald geestelijk contact; maar samen leven, dat ging niet", was zijn beoordeling.Ik ben nog steeds "blij"dat ze er geen loopgraven-oorlog van gemaakt hebben. Het is overigens al lang geleden (1949). Een echtscheiding is zoiets als euthanasie of abortus: kiezen voor ellende, om nóg grotere ellende te voorkómen. Leuk zal het nooit worden!
Carel van Eeden, Landsmeer op 12-02-2009, 13:31
Het is hartverscheurend om te horen dat een kind zijn vader niet mag zien. Je hoort het vaak. Ik zelf ben ruim anderhalf jaar geleden gescheiden. Hoewel mijn ex en ik elkaar destijds echt niet aardig vonden is er geen haar op mijn hoofd geweest die eraan heeft gedacht om mijn vier-jarige zoon zijn vader te onthouden. Als je echt van je kind houdt gun je hem toch zowel een moeder als een vader?
Anke, Zwolle op 12-02-2009, 12:22
Toch wel begrijpelijk dat het soms uitmondt in moord en doodslag. Want na een scheiding leer je de Dr.Hyde en de Dr. Jekyll in jezelf en je naasten heel goed kennen. Ik kan me ook wel wat voorstellen bij de bloed- en eerwraak want die geschiedt ook bij sommige autochtonen uit wanhoop. Niets is zo identiteitsberovend als vervreemding van je kinderen, die je geboren hebt zien worden, mee hebt grootgebracht en hebt liefgehad,
door toedoen van een ex, die in mijn geval heel ver weg ging wonen alleen maar om mij te pesten, telefonisch contact onmogelijk maakte en nu na 10 jaar: kinderen totaal vervreemd van mij. Bedankt schat!
Josse Locus, Dieteren op 12-02-2009, 12:18
Het verhaal van het zoontje zal niet treurig maar verbitterd zijn. Dat is dan het resultaat van ouders die met wrok uit elkaar zijn gegaan.
Je kan ook harmonieus uit elkaar gaan en dan doen deze problemen zich niet voor.
Ik denk dat de rechter hier ook naar moet kijken als hij een omgangsregeling bepaalt.
Als kind van gescheiden ouders toen omgangsregelingen nog niet bestonden heb ik die niet gemist omdat er nauwelijks over de ander gesproken werd.
Zelf bijna 52 jaar heel gelukkig getrouwd.
Ton, Mokum op 12-02-2009, 11:59
Ik was een kind van ouders die niet gescheiden waren (omdat dat in hun tijd en in hun situatie not done was) maar die eigenlijk wel hadden moeten scheiden en elkaar het leven ondraaglijk maakten. Denk niet dat zo'n kind daar geen littekens op zijn ziel van overhoudt.
JW, Buitenland op 12-02-2009, 08:07
En terecht, ik heb altijd te doen met vaders die hun kinderen niet mogen zien, moet iets vreselijk zijn, een bron van intense haat en ergernis! Laat mensen toch het heilige huwelijk in ere houden!
Piet, Veluwe op 12-02-2009, 08:07
In de jaren zestig heeft mijn moeder mij iets dergelijks aangedaan. Mijn vader vetrok toen ik net 13 was. Zes jaar lang het ene proces na het andere, met alle huiselijke onrust vandien. Alleen om mijn vader te pesten. Pas op mijn 30e ben ik hem weer gaan opzoeken, waardoor de verhouding met mijn moeder op scherp kwam te staan. Om eerlijk te zijn: ik heb nog regelmatig last van de hersenspoeling die mijn moeder mij toen heeft gegeven. Al ben ik nu zestig, ik ben ook maar een mens.
Rob van den Bosch, Almere op 12-02-2009, 08:04
Plaats een reactie
Stuur artikel door