Failliet
Wat kun je niet allemaal doen met een zak met geld? Laten we dan zeggen 4 miljard euro bijvoorbeeld.
Als ik een sociaal-democratische minister van financiën was, zou ik hier wel raad mee weten. Het zorgstelsel verbeteren bijvoorbeeld. Of beter onderwijs voor onze kinderen. En wat te denken van de files oplossen door in het openbaar vervoer te investeren? Maar we zitten natuurlijk hier in Nederland, waar het wikken en wegen van iedere uit te geven euro een sacrale budgettaire daad is. Behalve wanneer de staat als brandweerman moet optreden om een klungelige bank en zijn aandeelhouders van de ondergang te redden.
Nu ben ik geen deskundige en dus bijna bereid om alles te geloven wat een minister van financiën beweert. Bijvoorbeeld dat de ondergang van de bank Fortis de eerste dominosteen zou kunnen zijn in een vallend systeem dat ons met z’n allen ongelukkiger en armer gaat maken. Bovendien ben ik ook gevoelig voor het linkse populisme van de minister als hij declameert: „De hele crisis betekent de definitieve teloorgang van een systeem dat is gebaseerd op hebzucht, onverantwoorde risico’s en perverse beloningen.” Maar de naïeve belastingbetaler in mij, zonder noemenswaardige kennis van zaken, laat het hier niet bij zitten.
Hij rebelleert en wordt opstandig. Want hij kan moeilijk verkroppen dat in zijn naam een fortuin op de markt wordt geleend om Fortis en zijn aandeelhouders te redden. Dat hierdoor de staatsschuld met vier miljard zal toenemen. Dat het risico van deze hachelijke investering niet goed is ingeschat. Dat hiermee hebzucht, perverse beloningen en mismanagement uit het verleden, toch worden beloond. Maar vooral dat het vertrekpunt van dit drama in de werkkamer van de minister van financiën moet worden gesitueerd. Als alles begint bij de overname van ABN Amro door Fortis vorig jaar, dan heeft Wouter Bos toch heel wat uit te leggen. Terwijl Balkenende brulde dat de VOC-mentaliteit in ere moest worden hersteld, liet hij samen met Bos het vlaggenschip van het Nederlandse bankwezen in onkundige Belgische handen vallen. Minister Bos had die operatie toen kunnen tegenhouden. Maar nee, er mocht geen verdenking ontstaan van nationalisme, protectionisme en ’misplaatst oranjegevoel’. Dit laatste is overigens een ander woord voor VOC-mentaliteit. Wouter Bos zag het gebeuren en keek ernaar. En Balkenende weigerde zelfs een delegatie van ABN Amro te ontvangen die om hulp kwam smeken.
De passiviteit van de Nederlandse regering toen vertaalt zich straks in een gat van 4 miljard euro op de staatsschuld. Voor minder geld worden elders in de wereld klungelige ministers heen gezonden. Ik ben misschien geen deskundige maar wil toch dolgraag een analyse wagen. Op de kapitaalmarkt van de Nederlandse opiniebeurzen zal het aandeel Balkenende-Bos in een vrije val tuimelen. En zoals iedereen weet: als het vertrouwen wordt weggeslagen dan ligt het failliet op de loer.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.




Reacties (32)
Bukowsky, Amalrik en Ephimenco: sorry, sorry,ik heb nooit begrepen dat Ephimenco's columns humoristisch bedoeld waren. Kennelijk door gebrek aan humor is mij de amusementswaarde tot nog toe steevast ontgaan. Ephimenco is wel een toonaangevend columnist in een van de kwaliteitskranten van Nederland. Is hij een boegbeeld van de redactie of een ingehuurde hofnar? Zelfs in de middeleeuwen moesten hofnarren zowel humoristisch als terzakekundig en intelligent zijn. Onzin uitkramen met een air van gezag op het kostbare krantenpapier van Trouw is uitermate irritant en beslist niet bijdragend aan een betere samenleving, zoals uit de reacties blijkt.
wim van halm, maarn op 06-10-2008, 09:10
Bukowsky heeft helemaal gelijk. Onderbuikgevoelens zijn grondslag en doel voor het conservatisme. Aan denkwerk zullen conservatieven (Ayaan Hirsi A of M, G.W. Bush, Ephimenco enz.) zich nooit schuldig maken. Dat laten zij aan anderen over, waarmee zij daarna heerlijk met hen de vloer kunnen aanvegen. De amusementswaarde daarvan is onbetaalbaar. Nog beter is natuurlijk een brandend Rome (van de conservatieve keizer Nero), de Enron crisis (60 miljoen Amerikanen verloren hun hele pensioen), de Bush-oorlogen en nu de grootste financiële crisis aller tijden. Met een regering o.l.v. van Ephimenco en Bukowksy zullen ook wij ons eeuwig bescheuren!
Amalrik, Amersfoort op 01-10-2008, 09:18
Kijk waarmee Balk en Bos wegkomen: op de avond voor de beslissing viel, is Nout Wellink naar Den Haag is gereisd om aan B.& B. uit te leggen waarom de verkoop van ABN-AMRO niet moest doorgaan. De heren hebben Wellink niet eens te woord gestaan. Wellink had willen zeggen dat ABN-AMRO over een onvervangbaar financieel wereldnetwerk beschikte, een onschatbaar vermogen voor BV Nederland. Dat het een degelijke bank was, die niet zoveel winst maakte, maar terecht niet in de luchtbellen van de hedge-fondsen en private-equity was gestapt. En nu komen B. & B. weer weg met het beschermen en belonen van de graaiers. Niet te geloven.
Kassander, Amsterdam op 01-10-2008, 08:40
Dit gaat helemaal nergens over. Schoenmaker blijf bij u..... Het gaat er niet ma dat je een poduim hebt!
Het gaat om Fortis NL en als de rust weer terug is kan de staat zelfs winst maken door het aandeel te verkopen, dus over weggooien van geld kun je het absoluut niet hebben. Het is oook nooit goed voor onze Fransman.
Aghrem Haluf , Rotterdam op 30-09-2008, 23:51
Hersencellen of geen hersencellen. Verstand van economie of helemaal niet. Ik hoop dat dit de eerste tekenen voor de val van het ongebreidelde kapitalisme zijn. Doe die ogen met die dollartekentjes erin nu eens voorgoed dicht. Misschien kunnen we dan de wereld nog redden. Maar dit zal ijdele hoop zijn want we worden met zijn allen steeds inhaliger. Het is zoals die vrouw waaraan men vroeg waarom ze een papierversnipperaar had gekocht antwoordde ,,die had ik nog niet''.En van politici valt weinig te verwachten want die hebben wel een paar centjes op de bank staan.
wout eenhoorn, Deurne op 30-09-2008, 23:50
Ephimenco heeft gelijk. Die 4 miljard had Bos beter achter de hand kunnen houden om kleine spaarders bij de bank, mocht deze daadwerkelijk failliet gaan, schadeloos te stellen. Zo'n houding van Bos zou twee boodschappen afgeven:
1. Graaiende falende bankmanagers worden niet gesteund / beloond!
2. De spaarder die de dupe is van het falende bankbeleid word wel gesteund.
Zo ontdoet de finaciele wereld zich vanzelf van de rotte appels en de spaarder is gered.
Tsja, Bos: foutje en bedankt, see you at the next elections!
Stefke, Zwitserland op 30-09-2008, 18:18
Dom, dom mijnheer Ephimenco, wat een leeg geklets. Eerst zeuren over een linkse sociaal-democratische minister van Financien, die niet ingrijpt in de markt (dus te liberaal)en dan klagen over deze minister wanneer hij dat wel doet om de markt te redden. Dit stuk is een voorbeeld wat Nederland mankeert: gezeur en gewauwel. Daar hebben we een Fransman als Ephimenco als voorman van de rechtse roedel niet nodig. Dat is al zat aanwezig. Kunt U niet weer op vakantie naar Elba of St Helena?
michael, rotterdam op 30-09-2008, 18:12
Onderbuikgevoelens zijn reeel en het is een van de nobele taken van een columnist om deze op onderhoudende wijze te verwoorden. En dit doet Ephimenco als geen ander. Het denkwerk kunnen we rustig aan anderen overlaten. Er is niets onderhoudender dan met links populisme de vloer aanvegen. De amusementswaarde hiervan is onbetaalbaar.
Bukowsky, Santiago op 30-09-2008, 18:12
Nu hij geen Moslims of Arabieren de schuld kan geven, is Ephimenco helemaal van slag af. Terwijl het allemaal zo eenvoudig is. Juist om te verhinderen dat Europese sociaal-democraten dat de VS Democraten belastinggeld verpilden aan onderwijs, gezondheidszorg enz. organiseerden conservatieven o.l.v. G.W. Bush een serie peperdure oorlogen (in Iraq en Afghanistan), belastingverlagingen voor overmatige consumptie en de-regulatie zodat de financiële bloedzuigers ongestoord hun gang kunnen gaan. Wie moet hiervoor bloeden? Wij, natuurlijk! Dus, vergeet de ABN AMRO en Fortis, je spaarcentjes en je pensioen: alle geld in die bodemloze put in de VS!
Amalrik, Amersfoort op 30-09-2008, 13:12
Beste Ephimenco, U roept wat, u beweert iets, u maakt uw punt nog maar een keer ("Bos: FOUT, want links")en legitimeert uw geroep met de opmerking dat u er ook geen verstand van heeft. Fijn hoor, maar de kernbewering had u niet aan een belangrijk thema hoeven ophangen waarvan u duidelijk geen kaas hebt gegeten. U had voor uw mening voldoende gehad aan de vier woorden tussen aanhalingstekens hierboven.
Jako, Utrecht op 30-09-2008, 11:41
Gedane zaken nemen geen keer. Ephimenco, wat had Bos nu anders moeten doen? Ja, vorig jaar had hij beter in kunnen grijpen om ABN-AMRO zelfstandig te houden, maar dat is verleden tijd. En inderdaad, een dominoeffect lag op de loer, dus Bos en andere overheden moesten Fortis wel redden. Het psychologisch effect van niet-ingrijpen had wel eens veel groter kunnen zijn, b.v. een run op Fortis, maar ook andere banken om het spaargeld eraf te halen. Bos moet wel meer informatie geven over zijn ingreep, liefst op primetime. Ja, de grootgraaiers hebben te lang hun gang kunnen gaan en die mentaliteit moet afgelopen zijn. Bos kan dit eisen van Fortis.
A.Frumau, Noordwijk op 30-09-2008, 11:30
N.a.v. enkele reacties van zg. deskundigen: Sinds wanneer behoort economie tot de exacte wetenschappen?
Cornel, A. op 30-09-2008, 11:26
Ik ben financieel een even grote onbenul als Ephimenco, maar Bos heeft geen aandeel in Fortis gekocht om de aandeelhouders te beschermen, want die krijgen nooit meer terug wat zij voor hun aandelen betaald hebben. Een aandeelhouder verdient geen bescherming tegen waardevermindering van zijn aandeel op kosten van de belastingbetaler omdat hij van tevoren weet dat hij risico loopt. Bos beschermt door bank overeind te houden gelukkig wel de spaarders met een inleg van meer dan 38000 euro en voorkomt een ineenstorting van het vertrouwen. Als daardoor ook ABN weer toekomst heeft, hebben we niets te klagen over zijn ingrijpen.
pietkremer, harmelen op 30-09-2008, 11:21
Ik vind het goed voor al die kleine spaarders dat wouter bos ingegrepen heeft anders waren die de dupe geweest
j van dijk, amsterdam op 30-09-2008, 11:17
Geachte heer Ephimenco,
"Fortis en zijn aandeelhouders redden" schrijft u. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat u daarbij het stereotiepe beeld van de dikbuikige, sigaren rokende rijkaard voor ogen staat. In werkelijkheid zijn in Nederland door ons spaar-pensioenstelsel de pensioenfondsen zeer grote aandeelhouders in vele Nederlandse ondernemingen. Daarnaast hebben de verzekeraars grote beleggingsportefeuilles, die in het belang van velen worden beheerd. Het is dus niet zo gek als de Staat Fortis, mede in het belang van haar aandeelhouders tracht te redden.
Met vriendelijke groet,
Prof.mr.drs.H.P.J.Ophof
H.P.J.Ophof, Dongen op 30-09-2008, 11:09
Meneer Ephimenco geeft hier blijk van enige zelfkennis door zichzelf een "naïeve belastingbetaler" te noemen. Dat is luxe die een verantwoordelijke minister van financiën zich niet kan veroorloven. Die moet roeien met de riemen die hij heeft, en soms ook andersmans geklungel recht zien te breien. C'est la vie.
Op een ander punt is meneer Ephimenco is meneer Ephimenco ook naïef. Hij meent dat geld de oplossing is voor de problemen in onze zorg en ons onderwijs. Nu wordt daar al jaren extra geld in gestopt, met verwaarloosbaar resultaat. Misschien dat meneer Ephimenco daarover ons kan verblijden met zijn verdiepend inzicht.
Joop Moerkens, Tilburg op 30-09-2008, 11:08
ABN AMRO als vlaggeschip van het Nederlandse bankwezen? Juist die bank is tenonder gegaan aan grootheidswaanzin en mismanagement. Het was een kwestie van tijd voordat ABN AMRO zou worden overgenomen, te klein voor het tafellaken, enz. Dit is een andere crisis, ook veroorzaakt door graaiende managers, maar ook en vooral door het verdwijnen van vertrouwen in het bankwezen en dat is het meest zorgelijke.
Leo, Bunnik op 30-09-2008, 11:07
Openbare voorzieningen zijn de afgelopen jaren verkwanseld in naam van de vrije marktwerking. Als "gedwongen" klant heb je het nakijken en gaat een groot deel van "afgedwongen" nota's op aan investeringen en (top) salarissen.
"Met geld maakt men geld"
Een sociaal beleid vertaald zich door steeds veelvuldiger een incassoburo in te schakelen. Veel wordt er verdiend over de rug van de afhankelijke. Armlastige worden verwezen naar de voedselbank.
"Zonder geld maakt men geen geld"
Freddy, Den Haag op 30-09-2008, 11:05
Net zoals Jan Kuitenbrouwer afgelopen week in HP/De Tijd heeft ook Sylvain moeite met economische stukjes. Het is lastige materie, als je niet elementaire kennis van de economie hebt. Geld naar onderwijs is prima, maar daar gaat al 23 miljard euro per jaar heen. Geld naar uitkeringen.... daar stoppen we nog meer per jaar in. Dus die paar miljard beleggen is zo gek nog niet. Wat Kuitenbrouwer en Sylvain gemeen hebben, is dat ze beiden stiekem rechts(ig) zijn, maar als het gaat om kapitalisme ineens overhellen naar de staat. Die zou het beter kunnen. Overal ter wereld zien we het tegendeel. PS Sylvain, je blijft een held.
Aart, Amersfoort op 30-09-2008, 11:05
Onze aandelen Fortis zijn vandaag al 20 procent minder waard.
Dat volgens mij 800.000 euro.
De resultaten van eerder zijn geen garantie voor de toekomst.
Herman N., Amsterdam op 30-09-2008, 09:11
Het bijzondere van deze column is dat Ephimenco veelvuldig fulmineert tegen onderbuikgevoelens, de gevoelens dus die bij de gemiddelde ondeskundige burger opborrelen over allerhande ingewikkelde zaken. Hij bezondigt zich er in deze column in ergerlijke mate aan. Ephimenco, als je vind dat je tot de opinievormende intelligentia behoort, schrijf dan alsjeblieft alleen over dingen waar je verstand van hebt en ga ons niet voor in onderbuikgevoelens.
Willem A V, Maarn op 30-09-2008, 09:11
Die vier miljard zal toch weer geleend worden door middel van aandelen uitgifte van de staat der Nederlanden?Pak je kans Sylvain voor een waarde en inflatie bestendige investering moet je straks bij Wouter Bos zijn!Of zou Nederland ook kunnen omvallen?Ik denk dat we eerder verzuipen dan omvallen.Hoewel dat laatste wel kan als we teveel gezopen hebben.Maar of we een bezopen beleid hebben gevoerd? De tijd zal het leren.
pellinkhof, genneton op 30-09-2008, 09:11
Ik ben nog wel bereid om deze aankoop van aandelen goed te keuren. Wat mij echter vooral interesseert is of de verantwoordelijke managers nog consequenties te dragen krijgen. Want dat valt me altijd weer op aan het liberaal-kapitalistische systeem: de werknemers kunnen hun hand bij de sociale dienst op gaan houden, de managers kunnen (met gouden handdruk?) van hun vervroegde pensioen met alle bijbehorende luxe gaan genieten. Waarom hoor ik Ephi daar niet over?
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 30-09-2008, 09:06
Goed gezien Ephimenco! Je hoeft geen econoom te zijn om deze visie te kunnen hebben.Integendeel, economen kijken vaak door een smalle kijker. Hier in Washington DC staan alle tv's roodgloeiend. Het land staat in brand, kan je wel zeggen. Het volk pikt het niet, terwijl Mc Cain en Obama het bailout plan allebei goedkeurden. Bos en Balkenende hebben het een stuk makkelijker ; er zijn in NL (nog) geen verkiezingen........just wait...
Marie, DC op 30-09-2008, 09:06
Blijft de vraag wie er nu eigenlijk moet bloeden voor de onstane situatie. Logisch, zou je kunnen denken, degenen die verantwoordelijk zijn voor de ellende zullen moeten bloeden. En fors.
Bukowsky, Santiago op 30-09-2008, 09:06
Waarom zouden banken geleid door wittenboordencriminelen, zoals Rijkman Groenink, gered moeten worden door een ingreep van regeringen? Jarenlang werden aan naïeve consumenten risicovolle producten verkocht door banken en tussenpersonen, die riante commissies opstreken als dank voor hun 'onafhankelijke' adviezen. Rijkman Groenink vertrok met 4,3 miljoen en een aandelen-en optiepakket van 26 miljoen. In 2005 kwam ABN-AMRO in de VS in opspraak wegens fraude,ontduiking van sancties en witwaspraktijken. Sinds zijn aantreden werd er meer gefraudeerd. Deze witteboordencrimineel wordt in 2004 uitgeroepen tot beste bankier en krijgt een lintje.
Isa, Amsterdam op 30-09-2008, 09:06
De boodschap van Bos is in ieder geval helder: een bankier kan niets overkomen, als er iets mis gaat springt de overheid, lees: de belastingbetaler bij. Zonder werkelijk serieuze voorwaarden als bijvoorbeeld het inleveren van door wanbeleid verkregen bonussen.
de witt, deventer op 30-09-2008, 08:57
Ik vraag me af wat het kost als De Nederlandse Bank alle Nederlandse spaarders van Fortis (en ook ABN??) schadeloos moet stellen als Fortis failliet gaat. Kost dat meer of minder dan 4 miljard? De DNB is toch ook overheid?
maria, rotterdam op 29-09-2008, 23:40
Inderdaad Jim, die vier miljard kan een investering zijn die over enkele jaren rendeert en de Nederlandse Staat c.q. de belastingbetaler zelfs geld oplevert. Hoe het ook zij: pas dan kan de balans worden opgemaakt.
Toch raakt Ephimenco hier een fundamenteel, economisch constitueel punt: moet de overheid ondernemingen redden die onverantwoorde risico's hebben genomen? Kern van de vrije-marktfilosofie is: wie slim en innovatief is, verdient geld, wie faalt door megalomane expansiedrift en doorgeschoten narcisme (het feodale fossiel Graaf Lippens!), gaat op zijn bek en moet bloeden. Een overheidsvangnet haalt dit systeem onderuit.
Bart , Den Burg/Texel op 29-09-2008, 23:40
Jim,
Je hebt gelijk als dit avontuur goed afloopt. Maar als het fout gaat, dan is wel 4 mld weg. Volgens mij is het in eerste instantie een gok.
Er is toch niemand meer die echt controle over de situatie heeft.
Wellicht krijgt Ephimenco uiteindelijk wel gelijk.
Albert Oosting, Veendam op 29-09-2008, 23:16
âDe hele crisis betekent de definitieve teloorgang van een systeem dat is gebaseerd op hebzucht, onverantwoorde risicoâs en perverse beloningen.â De hebzucht is trouwens zeer wijd verspreid! Want heel veel mensen hebben hele domme dingen gedaan door domme dollartekens in hun ogen en zonder dat was er geen crisis. De overheid moet geen banken gaan redden - 20.000 euro als reserve is voldoende. Het is goed dat Bos toen niet heeft ingegrepen; dat men dat nu wel doet, daarmee ben ik het oneens. Ghandi zei al: the world has enough for one's need but never enough for one's greed.
Sietske Schutte, Zaltbommel op 29-09-2008, 23:16
Sorry hoor Ephimenco, dit is een column beneden uw denkniveau. Natuurlijk kun je een aandelentransactie van 4 mld niet vergelijken met 4 mld aan uitgaven. Hoeveel gaan die aandelen bij verkoop dan weer opbrengen? Pas als dat minder is dan 4 mld dan kost het echt wat. En voor wat betreft de verkoop van ABN Amro: met welk (wettig) argument had Bos dan de toestemming mogen weigeren? Dat gebrul over de onterechte goedkeuring is inmiddels een cliché van meer dan een jaar oud, maar ik hoor niemand een zinnige onderbouwing daarvan geven. Nou ja, de column is grappig maar het denkwerk erachter deugt van geen kant. Hersencellen verloren Ephimenco?
Jim, Utrecht op 29-09-2008, 22:41
Plaats een reactie
Stuur artikel door