Mager debat over stiefkind mediabeleid
brief van de hoofdredactie
De geschreven pers is het stiefkind van het mediabeleid, zei Kamerlid Joop Atsma (CDA) deze week in onze kolommen. En het ziet er, ook na het Kamerdebat dat een dag later volgde, niet naar uit dat daarin veel verandering zal komen.
De Tweede Kamer debatteerde met minister Plasterk over de positie van de geschreven pers in het algemeen en van de dagbladen in het bijzonder. Aanleiding was het rapport van de commissie-Brinkman over de gezondheidstoestand van de geschreven pers.
Die is niet best. De kranten krijgen niet alleen een dreun door crisis en dalende advertentie-inkomsten, maar hun positie staat ook structureel onder druk. Deze pijler onder de democratie wordt zwakker. Dat moet de overheid zich aantrekken, concludeerde Brinkman.
Dat de Kamer over de kranten debatteerde was op zich al bijzonder. Er wordt voor schriftelijke en mondelinge vragen rijkelijk geput uit de bladen, maar over het lot van de krant heeft de politiek het zelden. Den Haag debatteert veel over de (publieke) omroep - waarin ze honderden miljoenen steekt - maar de geschreven pers is zelden onderwerp van gesprek.
De reactie van Plasterk op het rapport Brinkman was mager. De minister zegde enkele miljoenen toe voor innovatie en het inhuren van jong journalistiek talent. En hij beloofde in de Mediawet meer ruimte te maken voor de samenwerking van publieke omroep en krant. En daar bleef het bij.
Op de glasheldere analyse van de commissie-Brinkman, volgde geen duidelijke visie van het kabinet op de toekomst van de geschreven pers. En in de Kamer was het deze week niet anders. Het plan om jonge journalisten te subsidiëren dreigde zelfs te sneuvelen.
Er werden alternatieven geopperd, zoals het subsidiëren van persbureau ANP als een instelling van algemeen nut. Maar ook van de Kamer kwam er geen grootse visie en geen groots gebaar.
Is dat erg? Ja. En nee. Het is aan de kranten zelf om die visie te hebben en te zorgen dat ze toekomst houden. Of de krant in de toekomst nog op papier wordt gedrukt, elektronisch wordt verspreid of alleen nog op het mobieltje wordt gelezen, is niet de belangrijkste kwestie. De kwestie is dat er ruimte moet blijven voor kwaliteitsjournalistiek.
Die ruimte kan geen overheid garanderen. Die ruimte blijft er alleen als mensen de waarde van kwaliteitsinformatie onderkennen en die ook tot zich willen nemen. Zorgen dat mensen je willen lezen, is de belangrijkste opdracht voor een krant.
De overheid kan wel helpen door die kwaliteitsinformatie betaalbaar te houden. Daar hoeven geen ingewikkelde constructies voor bedacht te worden. We kunnen afspreken dat wij de krant maken en dat Plasterk hem bezorgt. Want als iets ons gaat nekken zijn het de kosten van distributie en bezorging. De BTW op kranten kan worden afgeschaft. De omroepgegevens, waar we nu voor betalen, kunnen gratis ter publicatie worden aangeboden.
Het zijn maatregelen die de redactie niet raken en die ons echt zouden helpen. Maar dan nog is het aan de krantenmakers zelf om te zorgen dat mensen iedere dag uitzien naar de krant. Dat ze willen weten wat er in de wereld gebeurt, dat ze benieuwd zijn naar de achtergronden van het nieuws, dat ze verdieping willen.
Dat er andere, snellere kanalen zijn gekomen voor het verspreiden van het nieuws is niet het ergste. Het heeft ervoor gezorgd dat kranten zich gaan toeleggen op het duiden van het nieuws. Zorgen moeten we ons maken over mensen die het nieuws helemaal niet meer volgen. Hun aantal groeit.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (7)
Je hand ophouden bij de overheid lijkt me nou niet bepaald chique voor een echte kwaliteitskrant.
Oplossingen:
Minder lezers: Gebruik je kennis, biedt de krant (betaald) online aan, etc.
De distibutie: neem bv Amsterdam, je weet ik heb daar 1000 abonnees verspreid over 6 wijken. Benader deze mensen en vraag of ze zin en/of tijd hebben om uitgiftepunt te zijn voor je krant. Abonnees kunnen dan op bepaalde dagen en/of tijden de krant bij deze persoon ophalen. Je kunt een dergelijke afspraak ook maken met bijvoorbeeld een Bruna. Abonneehouders krijgen een pasje en kunnen gedurende hun abonnement daar hun krant gratis afhalen.
Ashwini, Anoniem op 03-12-2009, 16:07
De overheid zou om te beginnen de publieke omroep reclamevrij moeten maken. Ze verstoort nu zelf grootscheeps de reclamemarkt. Niet dat al die spotjes dan naar de geschreven media gaan, maar een deel wel.
En verder blijft het vreemd dat publiek gefinancierde omroepen de programmagegevens uitsluitend tegen betaling en te laat voor het maken van een gids beschikbaar te stellen aan de kranten. Allemaal scheefgroei, waar Plasterk een eind aan kan maken. Dat zet meer zoden aan de dijk dan een fooitje van 8 versnipperde miljoenen en wat gratis jonge journalisten.
En willen we nog meer koekoek-eenzang door congsi's van omroepen en kranten?
Bob Lagaaij, Middelburg op 23-11-2009, 12:31
@Zwitser; Op mijn "eigen" terrein zijn er inderdaad een aantal goede weblogs, maar waar het mij omging was om een internet-alternatief voor wat men noemt "de pers", die zie ik niet verschijnen.
Wat er is, is voor de leut (Sargasso, GS etc.), slechts gericht op doorgave (nu.nl etc.) of een raar allegaartje van (ongefundeerde) meningen, vuilspuiterij etc. De kwaliteitsjournalistiek staat misschien onder druk, van de zijde van de nieuwe media is er nauwelijks een alternatief gekomen.
Ik vind wat dat betreft de traditionele krant (m.n. Trouw en NRC) altijd nog een goede aanvulling op de radio en televisie.
Filip, Enschede op 23-11-2009, 12:29
@Filip Ik had er misschien bij moeten vermelden dat ik het over gespecialiseerde blogs, nieuwsbrieven, forums, e.d. heb. Wat algemeen nieuws betreft is er op internet inderdaad niet erg veel te vinden.
Maar juist wat algemeen nieuws betreft vind ik de diepgang bij de geschreven pers de laatste jaren achteruit gedenderd. 't Gaat van hype naar hype met vaak volkomen (door de haast en hijgerigheid) foutieve informatie. (Op sommige terreinen kan ik dat beoordelen, dus 't zal vrees ik niet veel anders zijn op andere terreinen.)
Dus dat algemene nieuws kan ik net zo goed van radio en tv halen.
Peter Zwitser, Amsterdam op 22-11-2009, 12:41
Wat exact is kwaliteitsjournalistiek ? Niet alleen een goed geschreven artikel, maar in combinatie met een betrouwbare en herkenbare naam en eindredactie.
Ziet u, meneer Zwitser, echt zo veel goede informatie op internet ? Ik zie dat namelijk niet zo. Zo zijn er m.i. nauwelijks goede, algemene Nederlandstalige blogs met een goede nieuwsdienst en een fundament voor kwaliteits- en onderzoeksjournalist. Als nieuwsdienst vind ik Nu.nl wel aardig, DNR is ook aardig en wat ik voor de rest lees is niet van algemeen nut, maar gespecialiseerd.
Filip, Enschede op 21-11-2009, 14:01
De spraakmakende kranten Trouw, NRC en Volkskrant zijn van dezelfde PCM en alledrie ongeveer hetzelfde op wat accentverschillen na. Deze kranten zijn voor een belangrijk deel bepalend voor het klimaat rond politieke debatten in Nederland, omdat ze tevens een sterke uitstraling hebben naar de andere media en zo uiteindelijk ook naar de uitgeverijen, die op grond van dat klimaat bepalen welke boeken worden uitgegeven en zo ook veel te weinig pluriformiteit tonen. En juist die pluriformiteit is een essentieel onderdeel van een goed functionerend democratisch model. Gebrekkige pluriforme info heeft ook commerciële gevolgen voor de infosector.
J.J. van der Gulik, Andijk op 21-11-2009, 14:01
Maar hoe moet dat dan in de praktijk? Als de overheid, op wat voor manier dan ook, geld stopt in de kranten, hoe zorg je dan dat dat geld bij het journalistieke deel terecht komt en niet in de zakken van directie/aandeelhouders e.d.?
Ik vind dat subsidie alleen gegeven zou mogen worden als kranten worden uitgegeven door een niet-commercieel orgaan. PCM heeft er zelf aan meegewerkt dat het is leeggemolken door 'n grijpgrage 'durfkapitalist' zoals o.a. Trouw het noemt (ik noemt het liever 'n speculant zonder enige moraal).
En anders? Tja, in tegenstelling tot veel journalisten zie ik wel heel veel goede informatie op internet...
Peter Zwitser, Amsterdam op 21-11-2009, 10:10
Plaats een reactie
Stuur artikel door