Ga direct naar de content

Brief Hoofdredacteur
18 april 2009
Willem Schoonen

De burgemeester maakte drie fouten

brief van de hoofdredactie

Dat een burgemeester een complete kranteneditie laat vernietigen vanwege een hem onwelgevallig artikel is niet dom, maar een schandaal. De les die deze burgemeester, Aleid Wolfsen, uit de affaire trekt, díe is dom.

Wolfsen, burgemeester van Utrecht, heeft deze week niet één fout gemaakt, maar tenminste drie. Om te beginnen kreeg hij de uitgever van Ons Utrecht zo ver dat die de hele editie van zijn huis-aan-huisblad in de papierbak gooide, en de krant opnieuw liet drukken zonder het gewraakte artikel over Wolfsen. Dat artikel bevatte geen feitelijke onjuistheden, maar slechts commentaar van een jurist op de vergoeding die de burgemeester krijgt voor zijn tijdelijke woning.

Wolfsen vreesde imagoschade. Nu is dat geen reden voor rectificatie en al helemaal niet voor het vernietigen van 120.000 kranten. Dat de uitgever daartoe wel heeft besloten (zonder overleg met de redactie) diskwalificeert hem voor zijn vak, maar dit terzijde. Wolfsen heeft inmiddels toegegeven dat het dom was die uitgever te bellen. Maar die domheid zit alleen in het feit dat de imagoschade die Wolfsen vreesde nu vele malen groter is dan hij na publicatie van Ons Utrecht ooit had kunnen zijn. Voor het overige was het een ontoelaatbare ingreep in de persvrijheid, hoe vaak de Utrechtse burgemeester ook beweert dat dat niet zijn bedoeling was.

De tweede fout die Wolfsen maakte, was zijn neerbuigende kwalificatie van de redactie van Ons Utrecht. Dat zouden geen echte journalisten zijn. Om te beginnen is het niet aan de burgemeester om daarover te oordelen. Maar bovendien huldigen we in Nederland het principe dat iedereen die informatie verzamelt en publiceert zich journalist mag noemen. Journalist is in Nederland geen beschermd – en afgeschermd – beroep, zoals in veel andere landen. En daarvoor is bewust gekozen, ten dienste van de democratie.

De derde fout maakte Wolfsen tijdens het debat in de gemeenteraad over de kwestie. De burgemeester concludeerde dat hij nu niet meer met een journalist een kop koffie kan drinken, want dat zou al verdacht zijn. Daarmee wekt hij de indruk de pers terzijde te kunnen schuiven. Dat is niet alleen onzin, het is ook een gevaarlijke suggestie; in zijn publieke functie heeft de burgemeester de pers nodig, en dat moet hij beseffen.

Als alleen Wolfsen zo zou denken, was er niet zoveel aan de hand. Maar hij is de enige niet. De Utrechtse persaffaire is een extreem geval. In de regel gebruiken politici en bestuurders subtielere middelen om greep te krijgen op de pers. En kranten besluiten zelden een hele editie weg te gooien, maar schaven geregeld aan artikelen op aandringen van een gezagsbekleder.

Zo wordt Nederland geteisterd door de rectificatieziekte. Je krijgt geen interview meer zonder de toezegging dat het artikel voor publicatie kan worden ingezien. Alleen voor controle op feitelijke onjuistheden, zeg je dan. En steevast draait het erop uit dat de bron, of vaker zijn persfunctionaris, minder welgevallige passages wil veranderen.

Het zou anders moeten zijn. De politicus, bestuurder of ondernemer zou moeten zeggen: Journalistiek is uw vak, ik vertrouw erop dat u mijn woorden correct weergeeft. Waarop de journalist zou antwoorden: Dat zal ik zeker doen, maar om te voorkomen dat ik feitelijke onjuistheden publiceer, zou ik het op prijs stellen als u de tekst daarop zou nakijken.

Een illusie? Ik heb het als verslaggever heel vaak zo gedaan. En nu ik zelf af en toe word geïnterviewd, eis ik nimmer inzage voor publicatie.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (21)

Er komt hier, zoals ook in Den Helder, een algemeen probleem bovendrijven: partijdiscipline, waardoor falende en frauderende burgemeesters en wethouders hun gang kunnen gaan dankzij steun van hun partijgenoten in de gemeenteraad.

L. Neyts, Voorburg op 21-04-2009, 17:18

Rechter (ex collega Wolfsen) in Hollederzaak stelt: afpersing/chantage zijn de zwaarste misdrijven.
Wolfsen chanteert 2 kranten ,de gemeente plaats geen advertenties meer.
Zo dom zal Wolfsen toch ook weer niet zijn?
Hier moet onderzoeksjournalistiek op losgelaten worden
Als district corrupt zou zijn ,waar Wiarda dat van A'dam zei ,en Wolfsen is daar neergezet om dat te onderzoeken ,maar de maffia daar nu obstructie in gaat plegen,dan moet de gemeente ,OM ,rechters maar met hun billen bloot
De kranten hebben zo heel wat te doen.
Zo meteen heeft ,net als bij de banken ,weer niemand schuld.
Ik heb om politiebescherming gevraagd woord e

harry van groen, bodegraven op 21-04-2009, 13:42

Op RTV Utrecht kwam Wolfsen verleden week ook aan het woord over de tereeur van Marokkaanse jongeren in Zuilen, waar een travestiet en eerder twee lesbiennes werden weggetreiterd. De verslaggever toonde ook beelden van een buurfamilie van de travestiet die doende was de benen te nemen. Wolfsen draaide voor de zoveelste keer zijn riedel af dat de straatterreur onaanvaardbaar is en dat maatregelen zullen worden genomen tegen ede daders en hun ouders. Maar na zijn eerdere verzekeringen dat e streng zou worden ingegrepen, is er niks ten goede veranderd. De terreur houdt aan. De burgerij heeft van Wolfsen niets goeds te verwachten.

pietkremer, harmelen op 20-04-2009, 14:22

Persvrijheid is een hoog goed. de journalistiek in nederland maakt te veel van deze vrijheid misbruik. Ik praat niet over dit artikel, maar hoe vaak u journalisten, politici in de val laten lopen, en u van een politieke mug een olifant maakt. U heeft met uw aantal lezers veel invloed op de "gewone man" die heeft net zo vaak als u een mening over een gebeuren in onze maatschappij, maar kan zijn opinie niet te berde brengen zoals u. Neem alleen maar het feit dat de lezer slechts 650 tekens ter beschikking staan om te reageren terwijl uw artikel 3471 tekens bevat. En dan heeft u nog een reglement waarmee u deze reactie zondermeer kunt weigeren.

Eduard Tjujerman, Fuerteventura op 20-04-2009, 08:46

De burgemeester,hoofd van de politie district Utrecht ,maakt veel meer fouten.
Waar hij stiekum ,ook als ex-rechter,zijn beëdigde verplichtingen al niet nakwam in de tweede kamer ,doet hij dat weer niet als burgeneester.
Maffia gemeentes onder zijn verantwoordelijheden vallende ,met corrupte rechters district Utrecht,OM die haar taken niet nakomen ,zodat art 12 procedure niet kan worden opgestart,corrupte burgemeesters opstappen(zelfs voorzitter ven partij gekozen b.)
corrupte politie.De burger krijgt geen bescherming in woord en daad ,terwijl,anders dan bij Pim,hier wel om gevraagd wordt.
OM ,burgemeester ,politie komt er nog wat van?

Harry van Groen, Bodegraven op 20-04-2009, 02:47

Goeie analyse.
Maar als een niet grotendeels door de plaatselijke overheid betaalde krant al met deze praktijken te maken krijgt hoe betrouwbaar zijn dan al die huis aan huis-bladen in hun berichtgeving.
Je moet dit wetende er toch niet aan denken dat de pers straks met overheidsgeld overeind gehouden wordt.
Tragische van de hele kwestie is dat Wolfsen zich voor 17.000 euro belachelijk maakt.
Dat is voor een zich socialist noemende ex-rechter en burgemeester onverteerbaar.

luca, utrecht op 19-04-2009, 15:14

Er begint wel iets te schuiven, fricties worden zichtbaar in het triumvaat van de rechterlijke macht, de media en de politiek. Trokken en trekken ze nog eensgezind op tegen Janmaat, Fortuyn en Wilders nu worden de verschillen toch duidelijker. De rechterlijke macht in dit land is doodziek en rot, de mediacratie begint echter pluriformer te worden (althans de schrijvende, de beeldende journalistiek is simpelweg het doorgeefluik van de PvdA) en (enkele) politici beginnen nu ook naar de burgers te luisteren. De uitgever van 'Ons Utrecht' en de hooghartige Aleid zelf zijn natuurlijk door niemand meer serieus te nemen.

Raaf, Nijmegen op 19-04-2009, 12:47

Iedereen kan zich in Nederland journalist noemen, maar ook kan kennelijk iedereen tegenwoordig zo maar burgemeester van een grote Nederlandse gemeente worden.

Gerard van Wilgen, Bilthoven op 19-04-2009, 00:08

Helaas, hoofdmeester van Trouw, kan elke verzamelaar van informatie mag zich journalist noemen. Daar hebben we elke dag last van. De meeste van uw collega's beheersen het vak niet, ze hebben een mavo diploma, hoogstens havo, gaan achter de computer zitten en proberen van woorden zinnen te maken. Dat lukt helaas te vaak niet.

Veel erger is dat media relletjemakers zijn geworden, ze hebben 'iets', maar onderzoeken niet meer maar proberen hun nieuwtje zo goed mogelijk uit te buiten, te commercialiseen, te verhypen. Overschrijven is goedkoop, check en wedercheck kost geld. De media zijn lui en effectbelust.

En jullie zijn klagers geworden.

oma, barendrecht op 18-04-2009, 18:21

Het is helaas nog erger dan Willem Schoonen hier beschrijft. Wolfson heeft de uitgever niet enkel 'gebeld', maar deze onder druk gezet en zelfs gemeentegeld aangeboden om de onkosten van de vernietiging van de oplage te dekken. Het schokkendste aan de hele zaak is dat Wolfson er mee wegkomt en niet door de gemeenteraad is weggestuurd.

Michiel, Amsterdam op 18-04-2009, 14:34

Huis-aan-huis bladen zijn bij uitstek het medium om de lokale politiek kritisch te volgen. H-a-h bladen zijn daarnaast het pr-medium voor de gemeentepagina. Die combinatie wordt door lokale politici en bestuurders regelmatig 'misbruikt' om vanwege hun onwelgevallige artikelen en columns subtiele druk op de hoofdredacteur uit te oefenen met deze pagina. Uit eigen ervaring meegemaakt. Maar wat doe je er aan? Volgens mij niets zolang je geen 'Ons Utrecht' heet en dus denk je aan de economishe belangen en offer je jouw persvrijheid maar gedeeltelijk op. Wolfsen is het prototype van een langetenen bestuurder en Nederland is ermee vergeven. Helaas!

A.L. Kuppens, Nieuwendijk op 18-04-2009, 14:26

Deze man is absoluut niet geschikt om burgemeester te zijn, laat staan van een grote stad. Hij is blijkbaar ook nog rechter geweest, wat ook iets zegt over wat er allemaal tot rechter wordt benoemd. Maar hij is lid van de PvdA, en dat is in dit land blijkbaar doorslaggevend. Hij was kort geleden nog bij Pauw en Witteman, die hem met alles weg lieten komen. Want de PvdA is de "huispartij" van de publieke omroep in het algemeen en van het Randstad Linkse Kerk Journaal in het bijzonder. De PvdA-ers dwarrelen de hele avond over het scherm en zijn dominant aanwezig op de radio. En niemand die ook maar iets aan deze eenzijdigheid doet.

hans, eindhoven op 18-04-2009, 14:12

Mensen die niet dom zijn kunnen toch dom handelen in situaties waarin ze zichzelf niet in de hand hebben. Als Wolfsen eerst tot tien had geteld, had hij het wel uit zijn hoofd gelaten om de redactie en de uitgever onder druk te zetten. Omdat hij zich aangevallen voelde, ontstak hij in razernij en handelde driftmatig waardoor hij blind was voor de gevolgen. Van wie een hoog ambt bekleedt mag men verwachten dat hij het hoofd koel houdt in kritieke situaties. Wolfsen heeft het bewijs geleverd dat hij daartoe niet in staat is en dus ongeschikt is voor dit hoge ambt.

pietkremer, harmelen op 18-04-2009, 13:45

Dat burgemeester Wolfsen de hoogleraar Tak, één van 's lands meest gerespecteerde deskundigen op het gebied van bestuursprocesrecht, kwalificeert als een 'charlatan', is kenmerkend voor de volstrekt misplaatse eigenwaan die zoveel bestuurlijke regenten eigen is. Wat siert de burgemeester, dat hij deze gerespecteerde specialist mag wegzetten als een 'charlatan die quatsch spreekt'?
Voor mij is Wolfsen, die ik hoog had zitten, als één van de weinigen, op een stuitende manier door de mand gevallen. Bah.

Bert, Groningen op 18-04-2009, 13:11

Prinzipreiterei van iemand die zijn eigen beroep veel te hoog waardeert. Hoe luidt het gezegde uit de bijbel ook weer? Wie zonder zonde is .... en ook Trouw heeft niet alle feiten altijd correct, al geef ik meteen toe dat de redactie in ieder geval haar best doet.

M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 18-04-2009, 12:49

Als krantenman zou u nog ernstiger kritiek moeten hebben op die uitgever die het blijkbaar in zijn broek deed van angst dat hij de gemeente als klant zou verliezen.

JW, IJmuiden op 18-04-2009, 12:43

Zelf heb ik er als interviewer geen moeite mee de ondervraagde het interview te laten lezen, maar ik maak dan wel een paar afspraken. Alleen aantoonbare fouten (data, voorletters) worden veranderd, en als de ondervraagde met terugwerkende kracht ergens spijt van heeft of iets liever anders geformuleerd had gezien, heeft hij of zij pech en wordt er gewoon gepubliceerd. Mijn vraag luidt dan: is er iets fout. Als het antwoord is: nou nee, maar...., dan wordt er gewoon gepubliceerd. Ik heb dat in 15 jaar maar een paar keer echt hard hoeven spelen. Dat levert geen vrienden op, maar is wel zuiver en voorkomt toch dat er fouten staan.

c.h.slechte, schiedam op 18-04-2009, 12:40

Deel 2.Info W.Schoonen.U gaat er van uit dat de pers integer is.
Helaas; die mensengroep bestaat niet meer. Ja, kinderen onder de tien jaar die opvoeding genieten.
De pers heeft zichzelf ongeloofwaarlijk gemaakt.
Sensatie is belangrijker geworden dan feitelijke info.
Feit; Mijn opgenomen gesprek met beeldopname en feiten over kritiek op de BOVAG en de APK keuring werd om 23 h uitgezonden.Ik kwam net thuis, zag de beelden en herkende mijn informatie niet.
Let wel; ik herkende mijzelf niet. Wel werd mijn naam vermeld.
Mijnheer Schoonen, controleer uw aangedragen info.
Persoonlijk werk ik nimmer meer mee aan TV. theater!
Groet H.

Terpstra, Lelystad op 18-04-2009, 12:37

Hoofdredacteur Willem Schoonen heeft een sterk punt. Maakt wel een grote fout.
a. Wolfsen is een ex rechter. Komt uit een foute beroepsgroep die nimmer verantwoording behoeft af te leggen voor hun "mis"-daden.
De eerste de beste adspirant elektro; gas -installateur draagt meer verantwoordelijkheid.
Er zitten veel inadequate mensen in de rechtelijke beroeps groep.! Eenzijdig en beperkt opgeleid. Wereldvreemd heb ik mogen ervaren.
Wel verbaal sterk.
Daar kun je geen kachel mee aansteken, of licht op laten branden.
b.Ooit gewerkt aan een TV onderzoek over de handelswijze van de APK.
Niet mijn tekst werd in beeld gebracht.
Zie deel 2.

Terpstra, Lelystad op 18-04-2009, 12:33

Deze 'burge'meester maakte wel meer fouten. Zo heeft hij nog steeds niet de problemen opgelost met een stel allochtone snotapen die het leven van heel wat mensen zuur maken, en smijt hij duur geld erachteraan om deze ventjes het leven te veraangenamen. Als er ergens anders binnen een paar dagen door de ME een stel blanke krakers een gebouw uit geslagen kunnen worden, waarom kan deze ventjes dan niet duidelijk gemaakt worden dat we het menen? Hoe lang speelt dit al, en hoeveel heeft dit al gekost?

Erwin, Eindhoven op 17-04-2009, 23:29

Feitelijk is er nog een vierde fout aan toe te voegen, namelijk de aantasting van de controlerende functie van de media. Media behoren immers een waardevol onderdeel te zijn van het stelsel van checks and balances - een alarm- en beveiligingssysteem - in een democratische samenleving. Moedige overheden en moedige media zouden deze samen moeten koesteren en bewaken. Bij aantasting ervan leveren zowel de gezagsdrager als de media in aan gezag. Zeker als uitgevers (moeten) kiezen om een hele editie weg te gooien. In dit geval maken beiden een fout, een gedeelde fout.

Marcel Vossestein, Nunspeet op 17-04-2009, 23:24

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Opinie

Brief Hoofdredacteur

De hoofdredacteur van Trouw geeft in een column wekelijks zijn visie op keuzes in de krant, wat er speelt binnen de redactie en onder de lezers.

Opinie

Videobrief Willem Schoonen

Alle afleveringen van 'Brief van de hoofdredacteur' zijn ook te beluisteren en te bekijken op video. Wekelijks draagt Willem Schoonen zijn brief voor vanuit de redactie.

Opinie

Columnisten

De een is hoogleraar Nederlandse geschiedenis, de ander is televisierecensent en weer een ander is politiek journalist. Allen hebben ze één ding gemeen: columns schrijven.

Opinie

Commentaar

Van maandag tot en met zaterdag staat in dagblad Trouw het redactioneel commentaar. De hoofdredactie schrijft deze opiniërende analyse over onderwerpen uit de krant.

Opinie

Podium

Het woord zegt het al; 'podium' is het onderdeel van Trouw waar het vrije woord klinkt. Het gaat om opiniërende gastbijdragen van specialisten of vakdeskundigen.

Opinie

Spotprenten

Tekenaars Len Munnik, Tom Janssen en Berend Vonk geven om de beurt hun visie op de wereld, gegoten in 16 bij 12 centimeter. Hier vindt u de tekeningen van de afgelopen week.

Opinie

Polderpeil

Is de PvdA te elitair? Is naaktzwemmen aanstootgevend? Hoe zinvol zijn gruwelijke beelden in de krant? Laat uw stem horen en bekijk de uitslagen van eerdere peilingen.

Weblogs

De blogs van Trouw

Vanuit diverse plekken op de wereld bloggen correspondenten over de meest uiteenlopende zaken. Maar ook op de Amsterdamse redactie worden blogs getikt.