Het milde vonnis oogst veel kritiek
brief van de hoofdredactie
De gewelddadige dood van een man in het Zeeuwse Zaamslag werd bestraft met twee jaar cel. Veel te weinig, vinden velen.
Sylvain Ephimenco besteedde in zijn column tweemaal aandacht aan de zaak. Hij uitte zijn verbazing over de milde eis (vijf jaar) en het nog mildere vonnis (twee jaar). En hij kreeg ruime steun van lezers. Willem Breedveld toonde in zijn column deze week begrip voor de afwegingen van de rechtbank. En kreeg van lezers de wind van voren.
Tijdens koninginnenacht trok een groep jongeren drinkend en vernielend door Zaamslag. Tot ergernis van postbode Peter Herwegh, die de jongens maande daarmee op te houden. De jongens vielen hem daarop aan. Een van hen, een zestienjarige, sloeg Herwegh met een hamer op het hoofd. De postbode overleed in het ziekenhuis aan de verwondingen.
De afschuw en verontwaardiging over dit misdrijf waren groot. Nog groter was de verbazing over het vonnis. De rechter oordeelde dat er geen sprake was van moord maar van doodslag. Hij legde de dader een gevangenisstraf op van twee jaar. Dat is weinig, maar het is de maximale straf die er in het jeugdrecht op staat.
De vraag is of deze zestienjarige dader moest worden berecht als jeugdige of als volwassene. De openbaar aanklager vond dat het volwassenenrecht op hem van toepassing moest zijn. De rechter hield vast aan het jeugdrecht.
In zijn vonnis geeft de rechter goede argumenten voor die keuze. De dader gedroeg zich niet als een volwassene; hij verloor zich, onder invloed van alcohol, in de hectiek van het moment. Hij vertoonde gedrag dat past bij zijn leeftijd.
Ik weet dat het hier gaat om juridische argumentatie, maar als je zo’n zin in het vonnis leest bekruipt je toch een wrang gevoel. Je ziet dat gevoel ook terug in de reacties van lezers: juridisch is er misschien geen speld tussen te krijgen, maar een jeugdige leeftijd mag geen verzachtende omstandigheid zijn voor doodslag. We wíllen het niet normaal vinden dat jongeren die drinkend en molesterend door de straten trekken, wegkomen met een lichte straf.
Peter Herwegh deed wat de meesten van ons, inclusief ikzelf, niet durven: een groep dronken, vernielzuchtige jongeren tot de orde roepen. Dat moest hij met de dood bekopen. Moeten wij, omstanders, dan maar helemaal niets doen en alles aan de politie overlaten?, roepen sommige lezers in hun reacties.
Het is een vreselijke constatering, maar daar lijkt het wel op. En wat erger is: de constatering is niet nieuw; we zijn al gewend geraakt aan het idee. Als je jong tuig aanspreekt op misdragingen, kan je dat duur komen te staan. Het geval Herwegh is niet uniek. Er zijn veel gevallen geweest van mensen die klappen kregen of zelfs werden doodgeslagen, omdat ze het in hun hoofd haalden op te treden tegen agressieve jongeren. En hoe meer van die gevallen er komen, hoe groter de angst wordt je mond open te doen.
Maar dat heeft niet zozeer te maken met de strafmaat. Het lijkt me sterk dat jongeren die dronken in een ruzie belanden, daarbij stilstaan alvorens een klap uit te delen. Het voorkomen van dit soort misdrijven is een opdracht voor de samenleving. Strenger vonnissen zal het probleem niet oplossen.
Maar het zou wel helpen, is het breed gedeelde gevoel onder lezers. En het zou uitdrukking geven aan de enorme deuk die het rechtsgevoel oploopt door dit soort blinde gewelddaden.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (30)
Blijft een feit, stop de drankverkoop aan jongeren. Wees sportief, Fred Teeven, maak een wet die regelt dat drankverkoop naar 21 jaar gaat. Dan komt mijn 'betere ik' boven en trek ik alle neerbuigende opmerkingen in en vraag ik zelfs beleefd excuus.
jan, bareld, kees, melie, etc etc, haarlem, dongeradeel, zeist, bovenkarspel op 30-11-2008, 23:47
Wat ik mis in het artikel is de vermelding dat het openbaar ministerie in hoger beroep gaat. Het OM vindt zo dus dat er juridische gronden zijn op grond waarvan het vonnis kan worden aangevallen. Wat ik ook nog mis is dat er weinig aandacht is voor de positie van Herwegh als volwassene die pubers wil corrigeren. Dat ontbreekt nogal in Nederland omdat er gezegd wordt dat bij bemoeienis je zelf al snel in het verdachtenbankje belandt of geweld kan worden verwacht, waarbij buitenstaanders niet ingrijpen. Vantevoren zeggen Nederlanders altijd actief te zullen optreden maar de praktijk wijst anders uit en ook dat bevordert veel afwijkend gedrag.
J.J. van der Gulik, Andijk op 30-11-2008, 19:12
Gelukwens aan de hoofdredacteur, bu heeft zelfs een figuur een vehaal over de MOORD in ZAAMSLAG (Klauwhamers en Postbodes) geschreven.
Het moet niet gekker worden, zit Trouw (Breedveld, Hoofdreacteur, Kunstredactie) samen te spannen om een soort HYPE te construeren?
Stop Hiermee!
Ik heb gezegd!
Jaap, Haarlem op 30-11-2008, 15:35
In het vonnis staat: "Deze hamer heeft in de buurt van de muziektent gelegen en is onder meer gebruikt voor het kapotslaan van de pallets."
Die hamer is gebruikt voor de illegale barbecue; nergens staat dat de jongen de hamer heeft meegenomen om iemand mee op zijn kop te slaan.
trijntje, wilp op 30-11-2008, 14:59
Stel, die jeugd had een zaag meegenomen om die pallets in stukjes te zagen voor de barbecue?
Stel dat eens?
Was er dan ook zo'n gedonder over het wapen geweest?
meijndert, groningen op 30-11-2008, 14:59
Wat een onzin schrijft de geachte hoofdredacteur hier : " P. H. deed wat de meesten van ons, inclusief ikzelf, niet durven: een groep dronken, vernielzuchtige jongeren tot de orde roepen"
MET EEN FILMCAMERA DRONKEN JONGENS VASTKEGGEN OP DE IN DIT GEVAL WEL ERG GEVOELIGE PLAAT????
Waarom belde die (ook door mij betreurde) man niet gewoon met de POLITIE?
feitje, Dongeradeel op 30-11-2008, 14:59
Zeg, hoofdmeester, heb jij wel de moeite genomen om het vonnis te lezen op www.rechtspraak.nl (gooi maar zaamslag in de zoektekst, nr 2).
Ik betwijfel het. Er staat:
"Ten eerste is hierbij van belang dat de rechtbank niet kan vaststellen dat verdachte de hamer speciaal heeft gepakt om daarmee het slachtoffer te lijf te gaan. Daarvoor is geen enkel bewijsmiddel aanwezig. Eerder lijkt het erop dat verdachte de hamer die avond een tijdje wel en een tijdje niet bij zich heeft gedragen"
U leeft ook met beelden die niet als feiten gelden.
Het is teleurstellend dat de hoodredacteur ve krant TELEVISIEbeelden in zijn hoofd construeert.
jan, garrelsweer op 30-11-2008, 14:59
J.J. van de Gulik uit Andijk moet toch maar eens de moeite nemen om het vonnis te lezen.
Waarom is de Ned. bevolking zo lui?
Waarom wordt de drankverkoop aan jongeren niet aangepakt?
Waarom kijkt de politie het liefst de andere kant op.
Klaas, Nederweert op 30-11-2008, 14:59
De meeste van Trouws abonnees schijnen wel te kunnen lezen, dat is meegenomen. Maar de hoofdredacteur, Fred Teeven en veel van de andere reagerende onbenullen (onbenul = geen benul hebben van) nemen niet eens de moeite het vonnis te lezen, geobsedeerd als ze zijn door het gebruik van de KLAUWHAMER.
TIP: lees eens het boek "De vreemdeling" (létranger) van Albert Camus, het gaat over een moord.
Fred Teeven mag de samenvatting lezen (kijk op internet) want het boek is beslist te lang en te moeilijk voor zijn tobberend brein. Misschien wil Willem Breedveld eens een column aan besteden. De hoofdredacteur heb ik allang opgegeven.
Jurjen, Havelte op 30-11-2008, 14:54
De rechter heeft de jongen in kwestie rechtstreeks in de ogen kunnen zien, hem vragen kunnen stellen, heeft dossiers kunnen lezen en heeft de beroepskwaliteit om omstandigheden te kunnen wegen. Daarom kan ik leven met deze lage straf. Ik mis het zicht op de zaak en laat het uiteindelijke oordeel in goed vertrouwen aan de rechter over.
Daarentegen kan ik nauwelijks woorden vinden om uitdrukking te geven aan het totale gevoel van vervreemding dat ik ervaar als ik Willem Schoonens bewering in dit stuk lees: "Hij vertoonde gedrag dat past bij zijn leeftijd." Volstrekt absurd in mijn ogen.
Wat heeft hij hier in hemelsnaam mee bedoeld?
R.P. de Jong, Dordrecht op 30-11-2008, 14:54
De hoofdredacteur zoekt de nuance in de reacties en probeert die te verzoenen met de boosheid van velen. In mijn reactie heb ik begrip getoond voor de afweging van de rechter en de reactie op alle commotie door Willem Breedveld, wiens formulering ik overigens zeer ongelukkig vond. Mijn belangrijkste punt was echter dat je best rekening kunt houden met de leeftijd en de toekomst van de jonge dader, maar dat je ook moet vastellen dat hij psychisch niet in orde kan zijn, en dat hij daarom na het uitzitten van zijn straf een behandeling zou moeten ondergaan. Ook dat hoort bij het kijken naar zijn toekomst én naar de samenleving.
c.h.slechte, schiedam op 30-11-2008, 14:54
Moord kun het niet noemen: er is geen plan aan vooraf gegaan.Het meest zorgelijke vind ik dat de dader na twee jaar weer vrij rond loopt: krijgen we nu een 18-jarige met klauwhamer op zak? Jammer dat Minister Klink en de verzekeraars de (jeugd)psychiatrie hebben getorpedeerd: in de toekomst kunnen we méér van dit soort misdaden verwachten.
Carel van Eeden, Landsmeer op 30-11-2008, 14:54
Strenger vonnissen zal het probleem inderdaad niet oplossen, maar het maakt wel deel uit van de oplossing. We weten ondertussen waar de neo-liberale "alles kan en alles mag" filosofie, met deregularizatie en zo weinig mogelijk betutteling en liefst zelfs géén betutteling, ons gebracht heeft.
l.karremans, heusden op 30-11-2008, 14:49
Hoofdredacteur, hamer dit onderwerp svp af. Genoeg = genoeg.
kees, Deventer op 30-11-2008, 14:49
STOP verkoop drank aan minderjarigen, meneer Teeven!
marijke, Den Haag op 30-11-2008, 14:49
Waarom verkopen we drank aan minderjarigen? Waarom staan we schuurfeesten toe?
Gemakkelijk om door te zeuren over een klauwhamer als wij, volwassenen niet onze verantwoordelijkheid nemen.
Dik, Wittem op 30-11-2008, 14:49
Kies uw kop wat beter, hoofdredacteur!
Een jongen van zestien die twee jaar de bak in gaat, is dat mild?
Die jongen is verpest voor de rest van zijn leven.
Dankzij al de drank die wij, volwassenen vrijelijk aan de jeugd geven. Laten we ons schamen, ipv scheijnheilig een hogere straf te vragen, wat de postbode ook niets meer helpt.
Breider, Zeist op 30-11-2008, 14:49
Beste meneer de hoofdredacteur, je inleidend verslag is een willekeurig stukje van de werkelijkheid, het mist belangrijke feiten.
Waar is de politie, waar is de camera van de postbode, waar wordt besproken waarom er een hamer aanwezig was?
Willekeurige selectie, een hoofdredavteur onwaardig.
Niveau Teeven, te lui om de feiten te achterhalen, alleen goed voor een gemakkelijk verhaal.
Wil je werkelijk recht doen aan wat er allemaal gebeurd is, dan zul je minstens een pagina aan de zaak moeten wijden.
lezer Trouw, Amsterdam op 30-11-2008, 14:49
Ik haak hier af, de hoofdredacteur maakt een veel te beperkte keuze uit de feiten zoals die in het vonnis zijn beschreven. Na Teeven, blijken ook redacteuren niet de moeite te nemen vonnissen echte te willen begrijpen. Waar is de camera van de postbode? Waar dook die klauwhamer op? Go zo maar verder.
Slechte beurt, hoofdmeester.
Maak het goed, als Trouw, en besteed wat meer aandacht aan drankmisbruik onder jongeren.
Bareld, Boven Karspel op 30-11-2008, 14:31
Veelal wordt de geschiedenis van Zaamslag ingedeeld in twee perioden: het Oude Zaamslag en het Nieuwe Zaamslag.
Het Oude Zaamslag komt men al rond het jaar 1000 tegen, maar eventueel bestaat het dorp al langer. Er zijn vondsten rondom het dorp gedaan die van Romeinse afkomst zijn. Ook is er een stuk boom gevonden met een inscriptie erop die doet denken aan het Runenschrift. Ook werd er eens een stenen beitel gevonden
IS DEZE STENEN BEITEL het bewuste MOORDWAPEN?
melie, aardenhout op 30-11-2008, 14:31
Wat een hetze tegen een stomme, onnozele jongen van net zestien. Waarom gaat de hoofdredacteur hier mee door? Wil hij meeliften op het 'succes' van Willem Breedveld?
Doe wat aan de drankmisbruik onder jongeren, geachte heer, in plaats van abstracte praatjes te verkondigen. Lees trouwens eens het vonnis, dan bent u beter geinformeerd en kunt u uw lezers beter informeren.
vincent, losser op 30-11-2008, 14:31
"De dader gedroeg zich niet als een volwassene; hij verloor zich, onder invloed van alcohol, in de hectiek van het moment. Hij vertoonde gedrag dat past bij zijn leeftijd."
Die jongen vertoonde helemaal geen gedrag dat past bij zijn leeftijd. Hij heeft zomaar iemand doodgeslagen met een hamer en dat is volstrekt abnormaal en abject, op welke leeftijd dan ook.
Want als we dit gaan verzachten, dan is het eind zoek:
Moordenaar: "Het mes was zo scherp, het ging helemaal vanzelf zijn buik in, echt waar, ik kon er echt niets aan doen."
Lees Theodore Dalrymple. Dan begrijpt u waarom dit soort gerechtelijke uitspraken verwerpelijk zijn.
Hans Achterklap, Urk op 30-11-2008, 13:39
Ha, ha, wat een woede. De maatschappij is zelf verantwoordelijk voor al die drankmisbruik onder jeugdigen. Waarom pakt de VVD dat niet aan in plaats can na dit soort betreurenswaardige incidenten te klagen over rechters die doen wat ze oeten doen. Wat leven we in een schijnheilige democratie.
Geert, Onstwedde op 30-11-2008, 12:12
sjezus, wat is die Teevens een schijnheilige peer. eerst de drankindustrie de vrije hand geven en danzeuren over de gevolgen!
Maarten, Hilversum op 30-11-2008, 12:12
Ik word bestormd door conflicterende gevoelens. Op zichzelf kan ik begrip hebben voor de argumentatie van de rechter. Als publiek heb je niet alle gegevens om tot een gewogen oordeel te komen. Toch heb ik een zeer onbevredigend gevoel en is mijn rechtsgevoel wel degelijk aangetast. Een hamer meenemen op een zuiptocht en lekker impulsief er op los rammen is geen normaal gedrag dat bij de leeftijd -welke leeftijd dan ook- thuis hoort punt uit. Er gaat ook bepaald geen voorbeeldwerking uit van een te mild vonnis. Het betoog van de redactie vind ik in dit verband dan ook zwak en eigenlijk ongepast. Slecht gedrag hoort consequenties te hebben!
Peter Rutten, Haarlem op 29-11-2008, 12:14
Een overbuurvrouw van mij is jaren geleden op moederdag door een auto doodgereden, bestuurd een dronken man. Kinderen invalide, vrouw dood. Ook die dader kreeg maar een lichte straf en bekeek na zijn vrijlating in zijn stamcafe de man/vader van de slachtoffers met een glimlach. Ziezo hier zit ik weer en ze kunnen me niks meer maken. Deze nabestaande heeft heel veel last gehad DOOR DE LICHTE STRAF van de dader. Hij raakte daar maar niet over uitgepraat. Hoewel het in Zeeland een puber betreft, is er sprake van extreme onevenredigheid. Levenslang voor een hele familie versus verder studeren, alleen besloten. De afschrikkende werking ontbreekt.
A.Frumau, Noordwijk op 29-11-2008, 12:10
Hij liep met een klauwhamer rond tijdens een roerig koninginnefeest. Hij zal zo'n ding toch echt niet uit vergeetachtigheid meenemen. Hij zal dus beslist hebben beseft dat er zich tijdens dat feest dingen konden gebeuren waarbij hij daar gebruik van zou maken. En het ging echt niet om een timmermansfestijn. Ik heb het vonnis niet gelezen maar ik kan me voorstellen dat zo'n klauwhamer in dergelijke omstandigheden ook als een wapen zou kunnen worden gezien. Hij zal die klauwhamer zo beslist met voorbedachte rade hebben meegenomen. Welke pubers doen dat als ze naar een feest gaan. Ik denk alleen behoorlijk gewelddadige pubers.
J.J. van der Gulik, Andijk op 29-11-2008, 12:10
Burgerzin: "zin"om je als burger mede verantwoordelijk te voelen voor de samenleving en daar naar te handelen wordt door dit soort vonnissen om zeep gebracht! Zie daar de transfomatie op het altaar van Justitia: van dader naar slachtoffer.
H.O., Denekamp op 29-11-2008, 12:07
...het was geen criminele jongen, een normale gezonde puber, zoals de deskundigen vaststelden en hijzelf was daarom ook verbijsterd over zijn eigen daad... een puberend brein ....
Alles verklaren, is alles vergoelijken, Hij meent het niet zo kwaad.
Staan rechters wel met beide benen in onze samenleving?
De deuk in de rechtsorde wordt door dit vonnis niet gerepareerd!
Wim, Dongeradeel op 29-11-2008, 12:07
Die deuk in het rechtsgevoel lopen we op door het vonnis van de rechtbank. Niet door de daad an sich.
phw, adam op 29-11-2008, 04:08
Plaats een reactie
Stuur artikel door