Wanneer gaat praten over in roddelen?
U bekijkt nu: pagina 1 van 2.
Vragen over de omgang met buren, collega’s, familie, vrienden en kinderen kunt u sturen naar: Trouw, Beste Beatrijs, Postbus 859,1000 AW Amsterdam. U kunt uw vraag ook elektronisch indienen via www.trouw.nl/beatrijs of via beste@beatrijs.com Het archief van deze rubriek is te vinden op www.beatrijs.com
Beste Beatrijs,
Onze vriendenkring stamt gedeeltelijk uit onze studententijd van een aantal jaar geleden. We zien elkaar zelden allemaal tegelijk, maar we spreken regelmatig apart af met verschillende stellen om een hapje te eten en wat bij te kletsen. Vanzelf kom je tijdens zo’n gesprek ook wel eens over andere leden van de vriendengroep te spreken. Een vriend van ons vindt dat ongepast en zegt altijd snel dat we aan het roddelen zijn. Mijn man en ik vinden dat we meningen afstemmen, eens kijken of andere mensen er net zo over denken als wij. Wat is echter de grens? Wanneer is het gewoon praten, wanneer wordt het roddelen?
Andere mensen bespreken
Gesprekken met vrienden kunnen gaan over inhoudelijke onderwerpen (het nieuws van de dag, de televisie van gisteravond, de politiek, het nieuwste boek, de laatste film) of ze kunnen gaan over mensen, inclusief jezelf. Wanneer het gesprek over mensen gaat, komen al snel gemeenschappelijke vrienden en kennissen aan bod. Dat is normaal. Dat praat veel makkelijker dan wanneer je het voortdurend over jezelf en je eigen belevenissen moet hebben. Op ego-verhalen moeten gespreksgenoten immers instemmend en ondersteunend reageren. Praat je over niet-aanwezigen, dan kan iedereen veel meer vrijuit zijn mening geven en de conversatie wordt daar levendiger van. Zo’n gesprek is ook interessanter dan een gesprek over mensen die alleen de spreker kent (’Mijn buurvrouw heeft last van migraine’ of ’Bij mijn schoonzus is er ingebroken’), want daar voelen anderen zich minder betrokken bij.
Praten over wederzijds bekende mensen gebeurt uit belangstelling voor het wel en wee van de betreffende personen. Als je iemand een tijdje niet gezien hebt, wil je weten hoe het met hem gaat. Net als in de journalistiek geldt voor berichten over bekenden dat goed nieuws minder attentiewaarde heeft dan slecht nieuws. Als alles pico bello in orde is, ben je snel uitgepraat. Andermans tegenslag of minpuntjes bieden meer conversatiestof dan andermans vreugde of voorbeeldigheid. Dit soort gesprekken kun je roddelen noemen. Dat klinkt verwerpelijk, maar iedereen doet het. Door meningen aan elkaar te toetsen krijg je vat op de werkelijkheid. Jezelf vergelijken en er gunstig uitspringen speelt ook een rol, evenals het vaststellen van oorzaken, zodat je soortgelijk ongeluk kunt vermijden.
Er is niets mis met praten over bekenden, zolang er geen leugens worden verspreid en zolang je elkaars geheimen bewaart. Het is onaanvaardbaar om privé-informatie die in vertrouwen is verteld aan anderen door te vertellen om er zo de blits mee te maken. Maar het zou raar zijn om algemeen bekende feiten (een vriend heeft een ziekte, ligt in scheiding, is ontslagen, heeft een lastig kind, enzovoort) tot verboden terrein in de conversatie te bestempelen.
Beste Beatrijs,
Door omstandigheden zit ik (studente) tijdelijk bij mijn ouders in huis. Mijn vader heeft de ergerlijke gewoonte bij de broodmaaltijd elke keer zijn mes af te likken en dit vervolgens in de belegpot te dopen voor het smeren van een nieuwe boterham. Kan ik verwachten dat hij deze gewoonte afleert of moet ik accepteren dat dit nu eenmaal zijn manier van doen is?
Vader likt mes af
Waarom vraagt u niet op de man af aan uw vader of hij hiermee op wil houden? Er mag hoe dan ook nooit aan messen worden gelikt, of die messen daarna de jampot ingaan of niet. Het is niet hygiënisch, de tong kan averij oplopen en het biedt tafelgenoten een onprettige aanblik. Uw vader weet best dat dit niet hoort – hij is gewoon te lui om tegenover zijn huisgenoten simpele egards in acht te nemen. Vraag aan uw vader of hij ook z’n mes zou aflikken, wanneer hij met collega’s of met de burgemeester aan tafel zat. Als hij toegeeft dat hij het dan heus wel uit z’n hoofd zou laten, kunt u zeggen dat u eenzelfde bejegening op prijs zou stellen.
Beste Beatrijs,
In mijn uitgebreide familie vinden regelmatig koud/warm buffetten plaats ter gelegenheid van verjaardagen of feestdagen. Die zijn altijd uitermate gezellig met familieleden van jong tot oud. Bij die twee groepen, vooral de zwangere vrouwen en de bejaarden, merk ik op dat zij regelmatig van tafel opstaan om naar het toilet te gaan. Zelf moet ik ook vaak ’zo nodig’, maar ik heb geleerd dat het geen pas geeft om tijdens de maaltijd - en zelfs vlak daarna - naar het toilet te gaan. Als de noodzaak zich voordoet moet ik wel gaan, maar ik geneer me echt. Wordt een buffet van enkele uren niet meer tot een gewone maaltijd gerekend en kan men dan zonder gêne naar het toilet gaan?
Even naar achteren?
Het klopt dat mensen geacht worden van tevoren de wc te bezoeken, zodat ze tijdens het eten niet de tafel hoeven te verlaten en de conversatie te onderbreken. Maar hoge nood breekt wetten en ook bij de formeelste diners is het mensen toegestaan zich even terug te trekken. We zouden immers niet willen dat zich ongelukjes voordoen aan tafel en we willen ook niet dat mensen zitten te lijden omdat ze op barsten staan. Veel zwangere vrouwen en oudere mensen hebben last van een snelle afwatering, dus vanzelfsprekend mogen ze naar de wc wanneer dat nodig is. Bij informele buffetmaaltijden staat toch al iedereen door elkaar op om nog wat eten te halen of bij een andere tafel aan te schuiven, en er is niets op tegen als iemand tussendoor even naar achteren verdwijnt. Het is voor tafelgenoten ongepast om daar commentaar op te geven en om het zelfs maar op te merken. Elk wc-bezoek wordt conventioneel genegeerd door de rest van het gezelschap.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
- Toon heel artikel
- vorige pagina
- 1
- 2
- volgende pagina
Trouw zoekt winnaars van olympische medailles. Kent u ze en weet u waar ze woonden toen ze het olympisch ereschavot beklommen? Bekijk ze bij Trouw in de Buurt en zet ze zelf op de kaart!
Reacties (16)
Een vader die aan zijn mes zit te likken?!? Bah.. gruwelijk en vies..denk ook dat dit een vorm van aandacht vragen is door vader.
(.. jij woont bij mij in huis en ik doe in mijn huis wat ik wil)
Heeft niets met bosten van culturen te maken is gewoon een kwestie van beschaving..erger een ander zo weinig mogelijk door je gedrag of je nou de vader bent die onderdak verleent maakt niets uit.
Cleetje, Den Haag op 07-12-2009, 08:43
Tafelmanieren lijken "uit" te zijn. Zelfs in een restaurant zie je mensen hun mes aflikken, zij nemen "eten met mes en vork" vaak letterlijk. Binnen de familiekring kun je iemand wijzen op zijn of haar slechte tafelmanieren, daarbuiten helaas niet. Een mes aflikken is bovendien niet hygiënisch. In je mond vindt door het aanwezige speeksel een vóórvertering plaats, die zet zich voort in de jam (vla, pudding), die wordt daardoor dun en waterig, gaat ook snel schimmelen. Jamlepeltjes zijn overal te koop.
M. Helman, Rotterdam op 04-12-2009, 13:44
Zou het oor-gedeelte niet hetzelfde oor-woord zijn als in oirbaar?
Stella, Utrecht op 02-12-2009, 11:45
Jammer dat Beatrijs nou net het echte mijnenveld mist van de gesprekken over anderen. Alsof er niks bestaat tussen het nieuwtje ("Jan heeft een nieuwe baan") en de leugen of het doorvertelde geheim.
Waar het namelijk pas ingewikkeld wordt, is bij het commentaar: "weer een nieuwe baan? Ben benieuwd hoe lang hij het deze keer volhoudt, dit is al de vijfde in vier jaar". De richtlijn dat je over iemand moet spreken alsof hij er bij zou mogen zijn, vind ik deze keer bruikbaarder dan het advies van Beatrijs.
ellen, Amsterdam op 01-12-2009, 20:09
Roddelen is zoiets als oordelen, waarin het woord oor en deel zit. Je hoort (leest) iets over iemand en deelt dat met anderen. Vaak komt het dan neer op her ver-oordelen van die ander op grond van gedrag of woorden. (Bv Marie VS en haar pet-hate 'gristenen'.) Als men niks positiefs heeft te vertellen over de medemens is het maar beter om te zwijgen. Een heel bijbelse gedachte overigens
Jon Story, den Bosch op 01-12-2009, 09:04
Mes in de boter en jam, pannen op tafel, hoofd- en nagerecht uit gebruikte soepborden nuttigen. Dat was bij Opan en Oma zo. Het eten smaakte lekkerder dan thuis,het was er oergezellig en we hebben er fijne herinneringen aan. Niemand die er ooit ziek van werd. Studente, zit niet te vitten als een ouwe juffer. Er zijn wel ergere dingen zoals een smerige studentenflat en kromliggen voor huur en levensmiddelen. Ik heb ook een studerende dochter thuis en die ziet nu best in wat een geluksvogel ze is. Bevalt het niet ga dan uw eigen centjes verdienen, richt het leven in naar eigen inzicht en breng eventuele kinderen uw beschaafde tafelmanieren bij.
Anna Lines, Londen op 30-11-2009, 11:57
Beste Beatrijs, als ik probeer op deze website uw etiquette-rubriek te lezen dan komt er vrijwel altijd een ongevraagde advertentie breeduit in beeld die mij belet de vragen en antwoorden te kunnen lezen. Wat denkt u hiervan, moet dit zo maar kunnen?
De Hond, Amsterdam op 30-11-2009, 02:21
Het valt mij op dat de gristenen onder de reageerders haast altijd wel een bijbelvers bij de hand hebben om een of andere sexuele gedraging die in hun optiek "zondig" is te veroordelen, maar dat niemand iets te zeggen schijnt te hebben over kwaadspreken. Ik denk overigens dat het criterium van Annemarie heel goed is. Als je het niet in iemands gezicht zou willen/durven zeggen, dan moet je het waarschijnlijk helemaal niet zeggen.
Marie, V.S. op 29-11-2009, 17:29
de Avonden (draak van een boek trouwens) heeft er h-e-l-e-m-a-a-l niks mee te maken: het is gewoon onhygiënisch. Of iemand zijn tong amputeert zal me worst wezen: ik ben er niet van gediend iemand zijn bacteriële mondflora in mijn eten aan te treffen. Smerig.
R. Peters, Rotterdam op 29-11-2009, 17:29
Zet gewoon een lepel in de jampot (en in andere potten met "vloeibaar" beleg). Ten eerste is het beleg zo makkelijker op het brood te krijgen en ten tweede voorkom je dat bijv. de jam verontreinigd wordt door restjes boter of ander beleg, die onherroepelijk aan het gebruikte mes kleven. Het beleg blijft "schoon" en niemand hoeft zijn gebruikte bestek meer in welke pot dan ook te steken. Van huis uit geleerd en nog steeds een regel bij mij thuis.
PeterJKH, Helmond op 29-11-2009, 17:10
Tafelmaniernen. Het is een bekend feit dat bij het ouder worden vaak verlies van decorum optreedt. Heel jammer, temeer daar uw vader u ooit zelf tafelmanieren heeft bijgebracht. Heeft uw moeder er nooit iets van gezegd? Waarschijnlijk niet, zij zag het natuurlijk wel maar heeft haan mond gehouden voor de lieve vrede. `Ach kind, laat hem maar, hij is je vader`. Volgens mij kunt u hem heel goed vragen niet meer aam zijn mes te likken, het is een vieze gewoonte en buitengewoon onaantrekkelijk. Met een botsing tussen culturen heeft dit niets te maken.
Barbara Marquart Scholtz, Amstelveen op 29-11-2009, 12:12
Spreek zo met elkaar , alsof de besprokene plots binnen kan komen . Als u verheugd bent met deze gedachte , is het goed . Als u schrikt , is het roddelen .
Irma, Leer op 29-11-2009, 11:38
Roddelen? Mijn criterium zou zijn: als de personen in kwestie zelf aanwezig zouden zijn, zou je het dan nog steeds zeggen? Als het antwoord is: 'Nee, want ze hebben het in vertrouwen gezegd' of 'Nee, want het is zo negatief, dat zeg je niet in iemands gezicht', dan is het roddelen.
Annemarie, Amsterdam op 29-11-2009, 11:29
Andere mensen bespreken: Helemaal eens met Beatrijs. Ik zou er nog aan toe willen voegen, dat als je merkt dat er leugens worden verteld of wanneer het geroddel echt kwaadaardig wordt, kwaadspreken dus, je het gesprek een andere richting op stuurt. Als iemand laat merken dat hij/zij een probleem met één van de andere vrienden heeft, raadt hem dan aan om het probleem met de desbetreffende persoon te bespreken en niet met u, en ga er verder niet op in. Anders zou het ongewild ook úw probleem kunnen worden.
ans, apeldoorn op 29-11-2009, 11:07
Als die studente zich ergert aan die meslikkende vader, dan ergert ze zich waarschijnlijk ook aan een heleboel andere gewoontes en dingen, zoals opvattingen, smaak, taalgebruik. Veel voorkomend geval van botsing van *culturen* tussen eerste-generatie hoger opgeleiden en hun familie, treffend beschreven in *De Avonden*. Over al die dingen opmerkingen maken heeft geen zin en heeft alleen als resultaat een verzuurde stemming. Probeer je te beheersen.
JW, IJmuiden op 28-11-2009, 11:57
voor de studente: je bent te gast bij je ouders, dus je kunt er wel wat van zeggen, maar je kunt geen gedragsverandering eisen. Succes met het zoeken van nieuwe woonruimte!
Lalagè, Amersfoort op 28-11-2009, 11:48
Plaats een reactie
Stuur artikel door