Greet, zij-instromer
© Merlijn Doomernik
Ze was erg 'gezellig', druk, tegen het platte aan. Ze was ook bijzonder gelovig, een zeldzaamheid in de lerarenkamer van haar school.
Greet had zelf, lang geleden, huishoudschool gedaan en was van daaruit in een kantoorbaan terechtgekomen. Maar ze wilde wat anders, toen ze boven de vijftig raakte. Ze kreeg allerlei klachten die haar dokter burnout noemde. Greet besloot vanuit de ziektewet zij in te stromen als juf op een grootstedelijke vmbo-school, een eind reizen van haar dorp.
Greet was niet voorbereid op wat haar daar wachtte, op de ongebreidelde arrogantie van de gettoprinsjes, op de lastige nukken van vogelaarwijkprinsesjes, op de woeste uithalen van jonge stadskatten in het nauw. Ze verwachtte het soort ontvangst dat haar, 'gezellig', tot dan toe zo vaak ten deel was gevallen, gewaardeerd bij de jeugd in haar geloofsgemeente, geliefd onder vroegere collega's.
Maar de leerlingen van haar nieuwe school keken door haar heen of scholden haar uit, deden niet wat ze zei en hadden geen enkel respect voor de stukjes wiskundige, aardrijkskundige en taalkundige kennis die ze zich met inspanning had eigen gemaakt.
Greet vond niet dat het aan haar lag, want zij deed gewoon. Zij probeerde zelfs uit alle macht aardig te blijven. Die kinderen, díe waren getikt. Greet zou raar hebben opgekeken als iemand tegen haar had gezegd: ,,Jíj bent de pedagoog in dit verhaal, het is jouw vak boven het gekijf van de kinderen te staan. Jíj moet de uitweg vinden, niet de kinderen.''
De mislukking vrat aan d'r, dat wel. Ze kon de school moeilijk opgeven, vond ze, want dan kwam ze nergens meer aan de slag. Greet ging haar lastige leerlingen haten. Zelf gewond, wilde ze vaak zo hard mogelijk terugkwetsen.
Ze zei bijvoorbeeld 'orang oetan' tegen Surinaamse, 'geitenneuker' tegen Marokkaanse en gewoon 'idioot' tegen Nederlandse kinderen. ,,Ik ken mezelf niet terug'', zei ze doodongelukkig, als een collega er wat van zei. Maar het lag aan de kinderen, die kregen haar zo buiten zichzelf. En ze tobde en schold – etnisch gedifferentieerd - nog vele jaren voort.
Wera de Lange is theoriedocente op een vmbo-school in Amsterdam-Oost. Lees hier de rest van haar columns.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.







Reacties (28)
Volstrekt begrijpelijk, dat iemand van dit kaliber (genoemde mevrouw) het niet redt in het onderwijs.Je gaat niet bij het onderwijs, omdat je toch WAT moet doen met de rest van je arbeidzame leven! Volstrekt verkeerd, dat ze is aangenomen zelfs! Zitten we zo te springen om leerkrachten, dat een respectloze vrouw, zoals zij, voor de klas komt? Klopt het aannamebeleid op die school wel? Wie was er bij de sollicitatie-procedure betrokken? Wat je uitstraalt, krijg je terug. Heb in mijn 40-jarig onderwijs- bestaan slechts 1 keer een dergelijke vouw meegemaakt. Zij heeft het ook niet gered. Een geluk voor de leerlingen. W.Engelina
W.Engelina, Duivendrecht op 29-12-2009, 13:00
Docent komt bloedend lokaal uitlopen, bril van zijn hoofd geslagen. Docente krijgt klap in gezicht. Politie op school... Ll worden door docent bij volgende les 'afgeleverd' omdat ze onderweg de boel afbreken... Zo gauw die kinderen de school binnenkwamen, werden het inderdaad 'beesten' ;( Na drie maanden 'dierentuin' ben ik als een haas weer teruggegaan naar mijn 'normale' werk. In zo'n 'schoolomgeving' komt het slechtste in mensenkinderen naar boven. En wordt in stand gehouden door mensen als De Lange. Arrogantie = gerijpte domheid.
Ilse, Westland op 04-12-2009, 11:24
Feitelijk is er de afgelopen 30 jaar niks veranderd in het onderwijs. 30 jaar geleden waren er docenten die werden weggepest of ontvluchtten de school overpannen. Niks nieuws onder de zon.
30 % van de docenten op een school is GOED, 40 % kan het of leert het wel, 30% leert het nooit (maar kom daar maar eens vanaf)
Het gaat feitelijk om het " spelletje "tussen de pubers en de docent.
Als je dat spelletje snapt dan is een baan op een VMBO school geweldig.
Ik ben docent op een VMBO school met 500 leerlingen, er gebeurt wel eens wat, maar het team heeft de boel goed onder controle. Ondanks het helaas vaak falende management
Tino Brouwer, Nieuwkoop op 30-11-2009, 21:50
Schaf die hele VMBO als de sodemieters weer af! Wie heeft er ooit bedacht dat het een goed idee zou zijn om de jongeren die vroeger huishoudschool en LTS zouden hebben gedaan, te mixen met jongeren die naar de MAVO gingen?? In mijn tijd waren het vooral de ongemotiveerden en asocialen die naar die eerste twee scholen gingen en degenen die net niet genoeg waren voor HAVO...die deden MAVO. Nu zit dat zooitje ongeregeld gemixt met kinderen die wél willen. Ik zie het grote verschil bij mijn beide dochters waarvan er één HAVO en de ander VMBO TL doet. Wát een aggressiviteit op die VMBO school! Kan me goed voorstellen dat leraren uitvallen..
Mara, Geleen op 25-11-2009, 09:49
Mijn welkom als wo opgeleide zijinstromer vmbo met een oude onderwijsbevoegdheid,opleiding en werkervaring met probleemjongeren (ging goed)binnen 30 seconden: joelen, op tafels timmeren, door de klas lopen, boeken door het lokaal, vliegtuigjes, sterf! op het bord en zitacties. Ze zijn uiteindelijk aan het werk gegaan. De week daarop bekogeld door eieren in een andere klas. Met mij had het niets van doen.Normaal....? Dankzij mijn pedagogische achtergrond overleef ik.Veel bewondering heb ik voor leerkrachten op het VMBO, bevoegd of niet! Laat beleidsmakers/inspectie invallen als docent dat geeft een goed beeld van de dagelijkse praktijk.
Anja , Zoetermeer op 12-11-2009, 16:42
Mijn dochter zit ook op het vmbo en dit jaar zijn er al leraren langs geweest, die wel zouden laten zien dat zij de pubers aankonden. De leraren die ouderwets gezag wilden laten gelden met; rechtop zitten, vinger opsteken als je wat wil zeggen en bovenal; ik ben hier de baas, die zijn ook als eerste weer weggegaan. De rest die gewoon gezag konden laten gelden en gewoon goed met de leerlingen konden omgaan die bleven.
Monique, Beverwijk op 19-06-2009, 15:42
Greet had waarschijnlijk nog de school voor ogen zoals zij die zelf uit haar eigen schooltijd gewend was.
"Maar de leerlingen van haar nieuwe school keken door haar heen of scholden haar uit, deden niet wat ze zei en hadden geen enkel respect...".
Hoe dom, schijnt Wera de Lange te willen zeggen, hoe naief. Echter, vermoedelijk weet 90% van de Nederlanders boven de 50 jaar niet aan welke Verelendung het onderwijs de laatste tientallen jaren ten prooi gevallen is.
Maar kennelijk vindt Wera de Lange de teloorgang van het onderwijs heel normaal. Zij is er mee vergroeid. Beroepsdeformatie heet zoiets geloof ik.
Frans, Haarlem op 21-03-2009, 00:15
Want, zo schijnt de opvatting van Wera de Lange te zijn, de leerling deelt de lakens uit en de leraar ("de pedagoog") doet er verstandig aan zich hier niet tegen te verzetten, en zich er lijdzaam bij neer te leggen.
Frans, Haarlem op 20-03-2009, 19:25
Prachtverhaal! Als dit nog geen reclame is voor het VMBO dan weet ik het niet meer. Scheldpartijen en disrespect voor de lerares, wie wil zijn kinderen nou niet op zo'n school hebben!
Wera, je schreef:
Greet zou raar hebben opgekeken als iemand tegen haar had gezegd: ,Jíj bent de pedagoog in dit verhaal, het is jouw vak boven het gekijf van de kinderen te staan. Jíj moet de uitweg vinden, niet de kinderen.'
Ik begrijp dat jullie niets gezegd hebben? Hebben jullie je collega botweg laten barsten? Dat verbaast mij niks gezien het dedain wat spreekt uit jouw betoog: ouder dan 50, gelovig, dorp. Eigenlijk vroeg ze erom om af te branden.
Rene, Amsterdam op 18-03-2009, 21:54
Frank, de omvang van een opleiding moet niet afhankelijk zijn van de omvang van de baan die een student ernaast neemt; maar het studietempo. Wie een full-time baan in het onderwijs aanhoudt, en toch een 800 uur (geen 1000) per jaar kostende opleiding wil volgen, moet niet de opleiding kwalijk nemen dat-ie het druk krijgt. Goed dat er tenminste een opleiding bestaat die je naast je werk kunt doen, en die zo studeerbaar is dat je hooguit één keer per week college hoeft te lopen; en dat slechts 28 weken per jaar. Je wist van tevoren dat die opleiding 800 uur per jaar zou vergen. Een drukke student kan 'm in elk tempo volgen dat-ie wil of kan.
Hannes Minkema, Amsterdam op 08-03-2009, 23:38
Frank beklaagt zich over de omvang v.d. opleiding (2400 uur) die hij als zij-instromer naast een full-time baan verplicht werd te volgen voor een 'papiertje', waarvoor men aan de universiteit 8000 uur studeert. Hij vraagt zich af 'of scholen nog wel zij-instromers willen hebben, want je moet knettergek en superidealistisch zijn om de stap naar het onderwijs te maken'. Raar dat Frank het volgen van een normale aanvullende beroepsopleiding, met een stevige nadruk op vakkennis, maar een 'knettergekke' en 'superidealistische' bedoening vindt. Mij lijkt het een 'knettergek' idee om in tijden van lerarentekort de eisen voor het beroep te verlagen.
Hannes Minkema, Amsterdam op 08-03-2009, 23:38
Ooit eens als zijinstromer een opleiding gevolgd om een lesbevoegdheid te halen. Dat papiertje wil niet zeggen dat je dan ook les kunt geven. het kost wel 3 jaar lang ca 1000 uur/jaar (inclusief vrijstellingen, die je hebt agv een relevante hts-opleiding!!)NAAST en volledige baan van 25 lesuur/week. Te belachelijk voor woorden gewoon. Pure verspilling van tijd. Ik twijfel oprecht of scholen nog wel zijinstromers willen hebben, want je moet knettergek en superidealistisch zijn om de stap naar het onderwijs te maken. Laat ik nog buiten beschouwing dat je het de eerste jaren erg zwaar hebt voor de klas, omdat alles nieuw voor je is
frnk kalkman, den helder op 08-03-2009, 09:53
Nog een verhaal dat ik tijdens de opleiding "mocht" vernemen. Een medestudent - ook zij-instromer - is dusdanig (verbaal) geschoffeerd door leerlingen, dat zij huilend de klas uit was gelopen en overspannen thuis zat. Helaas geen uitzondering. Wat wel uitzonderlijk is en dat maakt het buitengewoon schrijnend, is dat zij per e-mail liet weten dat zij 14(!)dagen lang vaak langdurige huilbuien had. De directie vroeg haar het nog een keer te proberen, met hetzelfde absurde resultaat. Volledig afgebrand en weggetreiterd. Gedesillusioneerd keerde zij terug bij haar laatste werkgever in het bedrijfsleven.
frnk , den helder op 08-03-2009, 09:52
Marcel schreef: 'onderwijs kan zeker goede zij-instromers gebruiken'. Een waarheid als een koe, maar het probleem is: hoe onderscheiden we *goede* van *niet-goede* zij-instromers? En *wie* mag dat onderscheid maken? De huidige praktijk is dat een schoolleider naar eigen inzicht en zonder enige vorm van verantwoording dat onderscheid maakt, en zijn beslissing geheim houdt. Hij zet zij-instromer Jansen voor de klas als wiskundedocent, al heeft Jansen geen dag wiskunde gestudeerd, en maakt ouders en leerlingen wijs dat Jansen een gewone wiskundedocent is. Zolang Jansen zijn leerlingen gemiddeld een 6,5 geeft, is er geen vuiltje aan de lucht.
Hannes Minkema, Amsterdam op 05-03-2009, 18:54
@Henriëtte: Om zijn retorisch effectieve implicietheid en om de wrede, maar juiste constatering die je doet nomineer ik jouw bijdrage tot "Reactie van de Dag".
Hannes Minkema, Amsterdam op 05-03-2009, 18:53
Een lijstje echte schoolleiders-smoezen waarmee ze willen rechtvaardigen dat ze onbevoegden voor de klas zetten en de diploma's van hun echte leraren minachten:
"Wat zegt zo'n papiertje nou helemaal?"
"Het gaat niet om de bevoegdheid, maar om de bekwaamheid"
"Als schoolleider kan ik zó wel zien of iemand geschikt is"
"Beter iemand voor de klas dan niemand"
"Het gaat er om dat iemand goed met kinderen kan omgaan"
"Met kinderen werken leer je toch alleen in de praktijk"
"Je moet verder durven kijken dan een opleiding"
"Het gaat toch om de roeping"
"Ze leren toch niks nuttigs op die opleiding"
"Je kunt het of je kunt het niet".
Hannes Minkema, Amsterdam op 05-03-2009, 18:53
Nederland moet investeren in *leraren*, tenminste als we nog enige hoop koesteren op een kenniseconomie. Ons onderwijs staat alleen nog op z'n poten dankzij een generatie hoogopgeleide, vakkundige en ervaren leraren - die allemaal in de komende tien jaar met pensioen gaat. In 20 jaar tijd is er veel veranderd in lerarenland. De opleidingen leveren nu tweedegraders af die ooit zwakke havisten en mbo-ers waren en qua vakkennis weinig boven een vo-diploma uitsteken. Daarnaast zetten schoolleiders nu al één op elke drie leraren on(der)bevoegd voor de klas. Academici willen nauwelijks nog in het onderwijs doordat hun salaris met 25% werd gekort.
Hannes Minkema, Amsterdam op 05-03-2009, 18:20
Wijsneus, ik ken de praktijk van (het beoordelen van) Elders Verworven Competenties van dichtbij en die deugt niet. De gebruikte 'toetsen' die moeten vaststellen wat iemand weet en kan, zijn de naam toets niet waard: invalide, onbetrouwbaar, fraudegevoelig. Behaalde diploma's worden niet gecontroleerd met het origineel, lijstjes met zogenaamde 'behaalde vakken' worden klakkeloos geaccepteerd, brave 'reflecties' over 'mijn eigen ontwikkeling' in sociaal-wenselijk taalgebruik worden afgevinkt, vakinhoudelijke kennis - de goudmijn van elke goede docent - wordt zelden valide getoetst. Het idee van EVC's is sympathiek, maar de praktijk stinkt.
Hannes Minkema, Amsterdam op 05-03-2009, 18:20
Wat een typisch Nederlandse reactie om iemand alleen af te rekenen op de opleiding die ze als kind/jongvolwassene gevolgd heeft. Alsof ze na het behalen van haar diploma nooit meer iets heeft bijgeleerd. Geen wonder dat EVC (zie: www.kenniscentrumevc.nl/ ) hier maar niet van de grond wil komen.
Wijsneus, Ergens op 05-03-2009, 17:48
@Sandra
Meer investeren in onderwijs betekent meer investeren in zij-instromers, dus gat kleiner maken want onderwijs kan zeker goede zij-instromers gebruiken
Marcel Kesselring, Maassluis op 03-03-2009, 23:33
Dit komt omdat het onderwijs steeds meer gaat lijken op het onderwijs in het Rusland van voor Gorbatsjov. In die tijd zeiden de Russen: "Zij doen alsof ze ons betalen en wij doen alsof we werken".
henriëtte , krabbendijke op 03-03-2009, 23:23
Dit is waarschijnlijk niet verzonnen, hoor. Dit soort mensen hebben we bij ons op school ook als zij-instromers binnen gehad. Tja, als er jarenlang te weinig wordt uitgegeven aan onderwijs...........er moet toch IEMAND voor de klas, lijkt de schoolleiding (en misschien de regering ook?) te denken. Eerstegraads docenten komen al nauwelijks meer, dus tweedegraads docenten gaan lesgeven in bovenbouw HAVO-VWO, waardoor onderbouw HAVO-VWO en VMBO te kampen krijgen met veel onbevoegde mensen. De oplossing: meer investeren in onderwijs. Nederland zit ver onder de OESO-norm en raken wat kwaliteit betreft steeds verder achterop.
Sandra, Almelo op 03-03-2009, 11:21
Als ik dit verhaal voor waar aanneem, en ik heb geen reden om dat niet te doen, kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat veel VMBO-ers gebaat zouden zijn met praktijkvakken, gegeven door bekwame docenten.
Ik zie niet zo gauw, maar dat zal ongetwijfeld mijn geringe opleiding zijn, dat de leerlingen van 'Greet' nu echt zijn gebaat met hun brede theoretische opleiding die hun moet voorbereiden om de steeds snellere wijzigingen in de maatschappij bij te kunnen houden.
Maar ja, ik ben maar een oude zeurpiet.
Bert, Heerhugowaard op 03-03-2009, 01:13
Ik ben me ervan bewust dat 30% van alle lessen gegeven wordt door mensen die niet bevoegd zijn voor het betreffende vak, er vaak niet eens een studie in hebben gedaan, en in hun middelbare schooltijd een lager schooltype hebben gevolgd dan waar ze staan les te geven. Maar zo vergaand als in deze column heb ik het nog niet eerder gezien. Doorgaans hebben zij-instromers toch minstens wel een (vaak irrelevante) HBO-opleiding. Aan de schrijfster van de column daarom de bezorgde vraag of dit een verzonnen verhaal is.
Henk, Uden op 03-03-2009, 00:48
Lesgeven: velen zijn geroepen, minder uitverkoren. Maar in deze tijd van economische depressie PLUS lerarentekort zal geen school de verleiding kunnen weerstaan om OEMZ's (Onbevoegde Elders Mislukte Zij-instromers) effe snel aan een baan voor de klas te helpen. Beter iemand dan nietmand, he? Zolang de OEMZ het 'volhoudt' en zevens geeft voor ondermaatse prestaties, kraait er geen haan naar. Van de minister mag de rector dit gebeunhaas verzwijgen voor de Inspectie. Ons onderwijs heeft NUL mechanismen om deze problemen op te sporen. Misschien kunnen ouders de school vragen om te investeren in bevoegde leraren i.p.v. bovenschools managers.
Hannes Minkema, Amsterdam op 02-03-2009, 19:48
Wera, Goede analyse!
Zal Greet Trouw lezen?
Mooie column.
groet rob
rob, amsterdam op 02-03-2009, 14:46
Dit stukje lijkt een realistische schets van heersende mores binnen de onderwijsproductiesector: misbruik van goedkope zijinstromers (late roepingen zijn zeldzaam). Als illustratie van onmenselijke ontmenselijking (genaamd innovatiestrategie) in professioneel humanresourcesmanagement (≠leiding, begeleiding, collegialiteit) blijkt dat de onderwijsvreemde werkgever met onderwijswerknemers als objecten omgaat, disrespecterend bestaande historisch gevestigde structuren. Daarmee wordt inferieure kwaliteit geleverd in het productieproces van veredeling van halfproducten. Kennisoverdracht is als vak ter ziele, onderwijs is tot slavernij vervallen.
Wolter, Haren(Gn) op 02-03-2009, 14:36
Ouders: neem notie van deze column. Iemand met alleen huishoudschool wordt na een burnout op een kantoorbaan aangenomen als LERAAR voor de vakken wiskunde, aardijkskunde en Nederlands op een VMBO.
Absurd, idioot, schandalig, crimineel. Hoe zijn dergelijke excessen gewoon geworden?
G. Verhoef, Almere op 02-03-2009, 14:36
Plaats een reactie
Stuur artikel door