Kapelle krijgt de gedroomde school
Middelbaar onderwijs Kleine klassen, verre reizen en iedereen een laptop
Aanstaande leerlingen van de nieuwe Isaac Beeckman Academie in Kapelle kiezen massaal voor een huiswerkvrij lesprogramma. © FOTO JOËL VAN HOUDT
Ouders en leraren willen kleinere klassen. En dat hoeft helemaal niet veel te kosten, zeggen ze op de nieuwe Isaac Beeckman Academie.
„Kinderen, wat hebben jullie liever? Thuis je huiswerk maken en eerder vrij zijn, of tot half vijf op school blijven en geen huiswerk mee?” Voor in de kantine van een voormalig kantoorgebouw houden vijftig leerlingen van groep acht op felgekleurde plastic stoelen een groene kaart omhoog. Ze kiezen er voor om langer op school te blijven. Achterin knikken hun ouders aan lange houten tafels; ze hadden wel verwacht dat hun kinderen voor minder huiswerk zouden kiezen.
De basisscholieren zijn op de open dag van een nieuwe middelbare school, de Isaac Beeckman Academie in het Zeeuwse Kapelle. Die school, woensdag geopend door D66’er Alexander Pechtold, gaat in september van start met maximaal tachtig havo- en vwo-leerlingen.
Initiatiefnemer Misha van Denderen (43) vertelt dat er op de nieuwe school inderdaad geen huiswerk is. In ruil blijven de kinderen wel tot half vijf op school.
De afwezigheid van huiswerk is niet het enige nieuwe aan de school. Van Denderen schetst zijn toehoorders een droombeeld van kleine klassen (’Niet meer dan zestien kinderen per klas’), verre reizen (’Twee weken naar Londen of Parijs om daar de taal te leren’) en laptops voor ieder kind.
Het lijken de ingrediënten van een dure privéschool. Maar dat is het juist niet, benadrukt Van Denderen. „Door die privéscholen krijg je uiteindelijk een Amerikaans systeem, waarin mensen met veel geld goed onderwijs kunnen kopen. Wij willen laten zien dat je kleine klassen ook met minder geld kunt maken. De ouderbijdrage is 250 euro per jaar.”
Op aandringen van ouders en leraren zijn er meer middelbare scholen bezig met het verkleinen van klassen, zegt de VO-raad, de organisatie van schoolbesturen en scholen in het voortgezet onderwijs. Maar dat is niet altijd even makkelijk. Waarom zou het Van Denderens Stichting voor Persoonlijk Onderwijs (SvPO) dan wel lukken? Kleinschaligheid, is het antwoord. Van Denderen: „Met de fusies in de jaren negentig zijn er grote besturen gekomen. Dat levert wel voordelen op, maar ook dure managers. Die hebben wij niet.” Daarom begint de school met niet meer dan tachtig leerlingen.
Maar ook op andere manieren bespaart de school geld en tijd. Toetsen zijn er weinig; alle opdrachten die de leerlingen op hun laptop maken, komen direct in de computer, zodat leraren (en ouders) constant kunnen kijken hoe de leerling ervoor staat. „Elke opdracht is zo een mini-toetsje. Je hoeft dus niet telkens toetsen te maken. En dat scheelt pakken nakijkwerk.”
Verder: staatsexamens in plaats van de traditionele school- en eindexamens. „Een docent die honderd euro per uur kost laten surveilleren? Die zetten wij voor de klas.” Lange rapportvergaderingen? „We geven in de eerste jaren minder vakken. Dus minder vergaderingen.”
Al deze maatregelen moeten de school 20 procent meer onderwijstijd opleveren, zegt Van Denderen. Maar het onderwijs zelf verschilt eigenlijk niet van andere scholen, verzekert hij een bezorgde ouder. „We gebruiken gewone schoolboeken; je kunt gerust verhuizen en naar een andere school gaan. We organiseren de dingen eromheen alleen wat anders.”
De Amsterdamse Stichting voor Persoonlijk Onderwijs is in Kapelle neergestreken, omdat daar nog geen middelbare school was. De Kapellenaren zijn dan ook blij met het initiatief. Maar het nieuwe concept trekt ook belangstellenden van verder weg. Mitchel Claessens (11) woont in ’s-Heerenhoek, 18 kilometer verderop. „Te ver om te fietsen”, vindt ook zijn moeder Anne-Marie. „Dus wordt het een buskaart. Want het spreekt me erg aan, vooral dat er geen huiswerk is, en natuurlijk de kleine klassen.”
De SvPO heeft grootse plannen. Behalve de school in Kapelle worden er de komende jaren nog vier van deze scholen opgericht, verspreid door het hele land. Of de nieuwe scholen een succes worden, valt nog niet te zeggen. Maar Claessens is er bij voorbaat van overtuigd.
Nu moet Mitchel er alleen nog wel op terechtkomen. „Want ik denk dat er zich wel meer dan tachtig leerlingen aanmelden. Misschien moeten we dan loten.” Mitchel hoopt dat het lukt, want hij ziet nog een voordeel aan zijn toekomstige school: „Je wordt op zo’n nieuwe school als brugklasser niet gepest. Je bent meteen de oudste.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Pechtold: Deze school sluit aan bij de huidige maatschappij
De Isaac Beeckman Academie zweert bij kleine klassen. Het leidt tot meer persoonlijke aandacht voor de leerling en tot minder ziekteverzuim, zegt de school. Ook de ouders lijken ervan gecharmeerd.
Maar léér je ook meer als je in een kleinere klas zit?
Nee, blijkt uit onderzoek uit 2004: klassen met 10 tot 19 leerlingen presteren niet beter dan klassen met meer dan 22 leerlingen.
Daar zijn wel een paar kanttekeningen bij te maken, zegt onderwijsonderzoeker Paul Jungbluth. „Kleine klassen komen vaak voor op scholen in krimpregio’s. Dan zit zo’n school tegen de opheffingsnorm aan, en daar is het onderwijs niet altijd even goed.”
Als een school specifiek voor kleine klassen kiest, kan het volgens Jungbluth juist wel goed uitwerken. „Het onderwijs is dan intensiever, en dat is natuurlijk positief. Maar er moet wel een pedagogische gedachte achter zitten. Als de klassenverkleining er alleen maar is om de werkdruk van de leraar te verminderen, heeft het minder zin.”
Pechtold: Deze school sluit aan bij de huidige maatschappij
Alexander Pechtold, fractieleider van D66 opende de nieuwe school in Kapelle.
Is dit de school van de toekomst?
„Dat weet ik niet, dit is nog pionieren. Maar het sluit wel aan bij de huidige maatschappij: de kinderen zitten hier langer op school, waardoor tweeverdieners het makkelijker hebben. De zomervakantie duurt er zes in plaats van acht weken. Ook iets waar ouders tegenaan lopen. Het systeem vraagt wel betrokkenheid van ouders: die moeten op internet in de gaten houden of het wel goed gaat met hun kind. Maar dat is ook niet erg. En over de kleine klassen: een uur met zestien leerlingen of een uur met dertig, dat scheelt natuurlijk een slok op een borrel. Als dit binnen de huidige bekostiging door de overheid kan, is dat fantastisch.”
De school staat in Kapelle, de geboorteplaats van Balkenende. Hoe voelt het in het hol van de leeuw?
„Nou, laat ik het zo zeggen: de premier moet oppassen dat hij hier niet te lang weg is.”
Reacties (12)
Iedere leerling een laptop? Elke opdracht een kleine toets? Wie beoordeeld zo'n toets inhoudelijk? Juist ja, de docent. Meer nakijkwerk dus. Zonder dat nakijkwerk dus geen kwalteitsbewaking. En wat als zo'n opdracht niet voldoende is uitgevoerd? Hoe wordt dat bepaald? En Pechtold maar roepen dat deze school zo mooi aansluit bij de huidige maatschappij. Dat wordt dus een inefficiente maatschappij, een gemakzuchtige maatschappij, een maatschappij die in de war is en een oppervlakkige maatschappij, die wars is van specialismes. Weg kenniseconomie, Nederland lage lonenland. Goed bezig, meneer Pechtold!
frank, de geleerdenbuurt op 26-03-2010, 17:44
Een mooi initiatief, Kan de school dan ook vakken uisluiten die er eigenlijk niet toe doen, maar die al decennia worden opgedrongen? Kiest u zelf maar... Levensbeschouwingen? hoe gaat de school daar dan mee om? Inhoudelijk, of in de weg van algemene acceptatie? Mini- toetsjes in mini- klasjes? Leuk, dat wil ik ook wel. Let wel: Nieuwe bezems vegen schoon, en een school van max. 80 leerlingen is goed te behappen, maar meestal zijn de groeistuipen fataal. Geef het een kans, zegt men, o.k. Minder stafpersoneel? o.k. Iedereen eens over de invulling? mmm. Inspraak van ouders in leerprocessen? Misschien in het begin.Probeer maar: Trial and Error?
Wim Slabbekoorn, Zaamslag op 01-03-2010, 23:45
Kleinschaligheid in het onderwijs zal veel leerlingen goed doen! Prima dat de overheid dit initiatief ondersteunt. Ik ben heel benieuwd wat er voor nodig is om zo'n school te kunnen opzetten in de eigen regio. Waar vind ik daar informatie over?
Xandra Klop, Steenwijk op 11-02-2010, 23:15
Prachtig initiatief. De formule is bijna naadloos overgenomen van het particuliere onderwijs. Toch is er nog een groot verschil met een particuliere school als bijvoorbeeld "De Nieuwe School¨ in Amsterdam.
Daar is de maximale groepsgrootte 10, maar zitten er gemiddeld ongeveer 7 leerlingen in een groep. Dat scheelt!
frans, haarlem op 22-01-2010, 22:47
"En nooit gehoord van het naderend lerarentekort, waardoor klassen eerder groter dan kleiner zullen moeten worden?"
Dat zal wel meevallen. Kleinere klassen maken het beroep aantrekkelijker.
Henk, Uden op 22-01-2010, 15:47
Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Bij "leerlingen en leraren hebben geen tussenuren" komen mij direct de zinloze "ophokuren" voor ogen. Ik hoop natuurlijk op meer inhoud.
Kan deze school de mooie beloftes waarmaken, dan is dit een gouden kans voor leerlingen.
M, Arnhem op 22-01-2010, 15:46
Alleen al de naam 'I.B. ACADEMIE' wijst op de aanwezigheid van veel dwarsgebakken lucht. Is de benaming niet voorbehouden aan het hoger onderwijs, terwijl het hier voortgezet onderwijs betreft. Nu is het wachten op een basisschool die zich 'academie'noemt.
En nooit gehoord van het naderend lerarentekort, waardoor klassen eerder groter dan kleiner zullen moeten worden?
En ooit meegemaakt dat uw kinderen in die 4 weken vakantie in Engeland of Frankrijk zoveel beter Engels of Frans beheersten?
En ieder taakje een minitoetsje dat meetelt en dus nagekeken moet worden? Het scheelt pakken nakijkwerk...ja, veel MEER correctie!
Gebakken lucht..
Ben Zot, Zottegem op 22-01-2010, 14:59
Mooi initiatief. Het onderwijs centraal en niet de overhead. Ik wens deze school alle succes van de wereld.
Kleinere klassen kunnen in het huidig tijdsgewricht m.i. zeker helpen. Vroeger was het voor ouders geen ramp als uit het gezin van acht kinderen er een of twee niet konden meekomen in een klas van veertig. Nu moet uit elk kind het beste gehaald worden, moet er individuele aandacht zijn, zeker als het kind een stoornis heeft, en steunen ouders de school vaak niet meer in opvoedingsmaatregelen. In deze setting zijn klassen van 32 absurd. Niet voor niets zijn ze in onze buurlanden heel wat kleiner.
Henk, Uden op 22-01-2010, 14:57
Op vrijwel alle gebieden een prima initiatief, al betwijfel ik of het goed voor kinderen is om geen huiswerk te krijgen. Hoe wil een vwo-er die nooit huiswerk heeft gehad succes hebben op een universiteit, waar zelfstandigheid, discipline en een goede planning maken tot de broodnodige kernvaardigheden behoren? Meer les vind ik een goed initiatief, minder managers en andere omslachtigheid ook. Maar ik hoop van harte dat er tussen de lessen door ook tijd wordt besteed aan plannen en zelfstandigheid, anders vrees ik dat het voor deze kinderen ná de middelbare school nog erg lastig gaat worden.
nadine, student in maastricht op 22-01-2010, 11:31
Goed initiatief, zeker door de samenwerking met de Wereldschool. De organisatie heeft al meer dan 60 jaar ervaring met geïndividualiseerd onderwijs in binnen- en buitenland. Hopelijk wordt met de scholen van SvPO ook voorkomen dat leerlingen onnodig thuis blijven zitten, zoals bij veel grote scholen.
Janny de Vries, Lelystad op 22-01-2010, 11:31
Ik vraag me af of kleinere klassen de oplossing is.De manier van werken (efficiency) zoals voorgesteld en de,discipline orde,concentratie (te beginnen in het gezin),lijkt me van veel meer belang.Ik stam nog uit de tijd,dat er 45 leerlingen in een klas zaten.Als er toen een meester(leraar) of juf(lerares) uitviel,werd simpelweg de deur tussen 2 klaslokalen opengezet ,en zaten er tijdelijk 90 leerlingen per klas.Zonder problemen.
Essentieel is natuurlijk wel,dat de leraar zijn vak kent , een goede pedagoog is, en natuurlijk overwicht heeft.Daaraan ontbreekt het tegenwoordig helaas nog wel eens.
J.H.Bruijnjé, De Rijp op 22-01-2010, 10:29
Zelf ben ik lerares en als er in mijn omgeving zo'n school zou komen zou ik er direct voor tekenen om er te gaan werken!!! Goed onderwijs is gebaat bij veel onderwijstijd en weinig geldverslindende managers zodat het geld echt aan het primaire proces kan worden besteed. Een prima initiatief!!
Cassandra, Nijmegen op 22-01-2010, 10:27
Plaats een reactie
Stuur artikel door