Ga direct naar de content

Voortgezet onderwijs
4 november 2009
Harriët Salm

’Leraren voor de klas moeten bevoegd raken’

Minister Ronald Plasterk (media) neemt veel aanbevelingen van de commissie-Brinkman over, maar schuift een aantal belangrijke terzijde.

Minister Ronald Plasterk (media) neemt veel aanbevelingen van de commissie-Brinkman over, maar schuift een aantal belangrijke terzijde.© ANP

Met een website waarop is te zien hoeveel onbevoegde leraren voor de klas staan, wil Plasterk scholen ’onder druk’ houden. „Zo krijg je het onderwerp op de agenda van de schoolleiding.”

Op website bevoegd.nl kunnen ouders vanaf vandaag zien hoeveel onbevoegde leraren lesgeven op de school van hun kinderen. Dat overzicht is hard nodig, vindt minister Ronald Plasterk van onderwijs.

Waarom?

Plasterk: „Nu is het nog zo dat een op de vier docenten in het voortgezet onderwijs niet volledig bevoegd is. Dat aantal is de laatste jaren toegenomen. Uiteindelijk is het natuurlijk wel de bedoeling dat er alleen maar bevoegde docenten voor de klas staan. Er moet dus wat gebeuren, en transparantie is een begin. Je moet eerst inzicht hebben voor je iets kunt aanpakken.”

Nagelt u zo scholen en onbevoegde leraren niet erg hard aan de schandpaal?

„Dat is te hard gezegd. Niet elke onbevoegde leraar is een slechte leraar, zeker niet. En als een school voor de keus staat: of de aardrijkskundeleraar vragen wiskunde te geven, of helemaal geen wiskunde, dan snap ik best dat tijdelijk voor het eerste gekozen wordt. Onbevoegde leraren wegjagen is natuurlijk ook niet de bedoeling.”

„ Dit moet wel duidelijk zijn: zowel de schoolleiding als de bonden moeten zorgen dat leraren die voor de klas staan voldoende bevoegd raken. Dus schandpaal, nee. Maar dat we een zekere druk willen uitoefenen, ja, dat wel.”

Maar scholen kunnen door zo’n website wel hard geraakt worden. Als ouders zien dat ze veel onbevoegde docenten hebben, kiezen ze misschien liever voor een andere school?

„Als het zo is dat ouders zien dat er veel lessen door onbevoegden gegeven worden, dan kunnen ze naar het schoolhoofd stappen en zeggen: hoe zit dat? Door zo’n website wordt het een onderwerp van gesprek, en dat is precies de bedoeling. Zo krijg je het onderwerp op de agenda van de schoolleiding.”

Is het niet de taak van de overheid zelf om te controleren of er bevoegde leraren voor de klas staan?

„Ja, en ik ben ook in gesprek met de onderwijsorganisaties om te kijken of de inspectie in het toezicht op de scholen ook aandacht kan gaan geven aan de hoeveelheid onbevoegde leraren op een school. De inspectie richt zich nu op de resultaten van het onderwijs, maar daarvan kan een onderdeel zijn of de leraren bevoegd zijn.”

„ Dat maakt de website in de toekomst overigens zeker niet overbodig. Het is altijd goed extra druk te voelen, om te zorgen dat iedereen zich houdt aan de afspraken.”

Vakbond AOb vindt dat u uw eigen verantwoordelijkheid ontloopt door deze website te lanceren in plaats van te eisen dat scholen geen onbevoegden voor de klas zetten. Snapt u dat verwijt?

„Dat begrijp ik, en dit is lang niet het enige dat wij doen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. We zijn ook met de bonden hard bezig om andere structurele oplossingen te vinden voor het lerarentekort. Neem de subsidie die ik heb ingesteld voor leraren om via bijscholing van tweedegraads eerstegraads te worden – dat is een overdonderend succes.”

„Deze website dient om ons goed wakker te houden, dat kan echt geen kwaad. Ik zet mezelf ook zo vaak onder druk, ik zet ook elke avond mijn wekker.”

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (23)

Bevoegde leraren. En dat wil de heer Plasterk bereiken door leraren en scholen te presseren. Is dat niet de wereld op z'n kop? Even wat feiten. De onderwijseuro wordt ineffectief besteedt door Den Haag: 40 cent komt terecht op de werkvloer. Nederlandse leraren behoren tot de minst betaalden in West-Europa. Leraren betalen veelal hun gehele opleiding zelf, werken in die 4 opleidingsjaren part-time en nemen het verlaagde inkomen op de koop toe. Eerstegraads (vaak nog eens 2 jaar extra studie) levert een habbekrats aan extra inkomen op. En dan zwijgen we over werkdruk, eindeloos vergaderen, nutteloze veranderingen etc etc. Nadenken Ronald.

Paul, Nieuw-Vennep op 26-01-2010, 21:20

Ik ben het eens met Geelen en Minkema.
Toen ik nog studerend voor mijn bevoegdheid de functie docent bekleedde, verdiende ik schaal LB1.
Toen ik mijn 1e graads bevoegdheid gehaald had, werd ik daar op geen enkele wijze voor beloond in mijn salaris toen ik daarnaar vroeg. Andere scholen deden dat later ook niet.
Conclusies:
- Persoonlijk brengt de bevoegdheid je alleen kennis op, maar geen waardering in je salaris.
- Scholen vertikken het om mensen middels beloning te stimuleren bevoegdheden te halen. Ergo; het kan ze niet schelen of hun leerlingen van een bevoegde of onbevoegde docent les krijgen.

Ed, Amsterdam op 02-01-2010, 10:03

R. Geelen legt de vinger op de zere plek: vele onderwijsministers hebben de positie van de eerstegraads bevoegde leraar ondergraven. Hun bevoegdheid gedegradeerd (Deetman, CDA), hun salaris met 25% gekort (Deetman, CDA), een diplomaloos Functie Waarderings Systeem ingevoerd (Hermans, VVD), onbevoegdheid wettelijk toegelaten (Van der Hoeven, CDA). Van Ritzen (PvdA) herinner ik me geen ondermijnende maatregel, wel volstrekte passiviteit op het vlak van de onderwijskwaliteit.
Kortom, alle drie de grote partijen zijn schuldig aan de teloorgang van het leraarschap. Verstandige academici storten zich niet meer in die arbeidsvoorwaardelijke beerput.

Hannes Minkema, Amsterdam op 15-11-2009, 13:25

OF je faciliteert goed en volledig
OF je neemt alleen bevoegde docenten aan.

frnk, Den Helder op 14-11-2009, 21:20

Geen verkeerde maatregel, maar wel wat halfslachtig. Het ministerie is zelf verantwoordelijk voor de grote aantallen onbevoegde leraren. Niet alleen door de arbeidsomstandigheden voor leraren: grotere klassen, meer lessen per week en met name voor universitair opgeleide leraren lagere salarissen dan in vergelijkbaar buitenland, maar ook doordat scholen ongestraft onbevoegden kunnen benoemen, ook als er bevoegde docenten beschikbaar zijn. Niet zo lang geleden moest een school uitdrukkelijk toestemming vragen aan de inspectie om een onbevoegde docent aan te mogen stellen. Deze controlemogelijkheid heeft het ministerie geheel laten versloffen.

J.T.Siblesz, Leeuwarden op 12-11-2009, 01:14

Wat bieden wij een kwaliteit juist door die mix van mensen met een lerarenopleiding en mensen direct uit het werkveld die een passie hebben voor jongeren en naar mijn ervaring de didactiek in no time oppikken. We leren van elkaar.
Erg veel specifieke vakken kennen wij in het Welzijnswerk niet. Wij hebben dit alles verweven door de hele opleiding heen zodat we vooral competentiegericht kunnen werken... dat was toch de bedoeling?

Arie, Amersfoort op 12-11-2009, 01:10

Alle directieleden zijn vervallen tot budgetmanagers.
De kwaliteit telt niet meer.
Als het huishoudboekje maar klopt.
Dus aanstellen van onbevoegden is een zegen, kost immers 3 a 4 loonschalen minder!
De inspectie die mijn ROC regelmatig bezoekt kijkt naar de papierwinkel.
Zij letten op komma's, maar de inhoud ????
De instantie KCE was niet KCE-waardig meer.
Dus de inspectie zou even laten zien hoe het wel moet.
Onze jeugd en hun ouders worden structureel in de maling genomen.
Vervolgens laat de onderwijsbende wel toe dat een aftredend bestuursvoorzitter zich een pensioenaanvulling laat toekomen van 340.000 Euro.

Hulde!

dopejodo, Rotterdam op 10-11-2009, 22:14

Schaf de onderwijsbevoegdheid af; dat wat je aan onderwijskunde op een lerarenopleiding leert, is toch alleen maar tijd- en geldverspilling.

Theo, Amsterdam op 08-11-2009, 10:54

1659 uur lesgeven bij een volledige baan. Een opleiding kost drie jaar ca 1000 uur/jaar. De opleidingen zijn gek geworden op geld. laten de student (40 jaar, kinderen, hypotheek, HBO etc.) nodeloos allerlei projectjes doen om zo veel mogelijk uren te kunnen schrijven. Scholen doen daar niets tegen. Willen ze niet, kunnen ze niet. Dansen naar de pijpen van de lerarenopleiding, omdat die met een papiertje de OI buiten de deur kunnen houden. Het gaat de scholen om de papieren kwaliteit en daamee samenhangende geldstromen. Niet om kwaliteit, laat staan om het welzijn van de docent. Een trieste conclusie. Helaas waar.

frnk, den helder op 08-11-2009, 10:54

Bevoegdheid en/of bekwaamheid; ook op de PABO,s lopen vast en zeker bevoegde docenten rond. Of ze bekwaam zijn om iemand zowel inhoudelijk als didactisch te "vormen"tot leerkracht, is een andere vraag.Misschien dat daarom zoveel leerkrachten afhaken; hun rugzak is niet vol genoeg met kennis en met bekwaamheid red je het dan niet.
Ben je wel bekwaam, maar mis je de kennis, dan heb je eveneens een probleem. Bevoegdheid en bekwaamheid horen bij elkaar en dan is er niet de vraag of iemand wel "bevoegd"is.

marleen koren, hoensbroek op 06-11-2009, 16:41

Aad, ik heb nog een ander idee, misschien wel erg revolutionair: maak het onderwijs aantrekkelijk voor mensen met een goede opleiding en dan komen ze vanzelf.

Henk, Uden op 05-11-2009, 20:06

Begin 60er jaren drongen politiek-ideologische pedagogen/didactologen/onderwijskundigen vakdidactici aan de kant (oprichting SLO), in 90er jaren vielen managementmodelpassers het onderwijs binnen waardoor vakkundigen ontslagen werden en on-/onderbevoegden in ruime mate *productie* instromen. Noch politici, noch ?ogen, noch managers zijn uitroeibaar of aantoonbaar bevoegd.
Graag nu ook openbaar gemaakt met opleidingsdiploma?s, gerelateerd bij alle schoolgebouwen (inclusief REC?s) van: regenten, managers, bevoegden en onbevoegden.
Kamerleden/ministers mogen onbevoegd zijn voor het vakgebied wat gerepresenteerd wordt ...

Wolter, Haren(Gn) op 05-11-2009, 17:40

Die stelling gaat voorzover ik weet niet op. Ik weet alleen dat het diploma 2de graad maatschappijleer ook bevoegdheid geeft voor Burgerschap.

Een bevoegd (enkel bevoegd)CKV docent kan natuurlijk nooit bevoegd Duits of anderszins geven.

Aart @ Thomas, Delft op 05-11-2009, 14:57

Hoe gaan we dat verder aanpakken? Niemand voor de klas? Scholen? Afgedankte zestigers terughalen? Knip- en plakwerk om onbevoegden met een bevoegdheid te versieren? Roept u maar.

aad, rotterdam op 05-11-2009, 11:45

Aart, kun je dan ook stellen dat bijvoorbeeld een bevoegd docent CKV óók LLB(gezien opdrachten als "maak een collage van....") of misschien wel Engels, Duits, Nederlands of andere vakken waar hij/zij zelf goed in is mag geven? Wat zou het register dan moeten garanderen? Onderwijsbevoegdheid in het ene gestudeerde vak en/of bekwaamheid in het andere gegeven vak en wie gaat dat bepalen en hoe registreer je dát? Me dunkt dat de door de heer Plasterk gehoopte eenduidigheid hierdoor al lastig te bereiken zal zijn.

Thomas, Rotterdam op 05-11-2009, 08:44

"Neem de subsidie die ik heb ingesteld voor leraren om via bijscholing van tweedegraads eerstegraads te worden ? dat is een overdonderend succes."

Ja, dat wil ik wel aannemen.

Twedegraats leraren die op een blouwe maandag ergens in een achterkamertje hun eerstegraats bevoegthijt gepresenteerdt kreigen.

Dat betekent echter op zijn best een concessie aan de kwaliteit van het leraarschap.

Leerlingen die tot HBO en zeker die tot universitair niveau opgeleid moeten worden, verdienen een universitair opgeleide docent.

frans, haarlem op 04-11-2009, 22:21

Als senior-leraar wil ik even reageren. Doordat er ALTIJD werd bezuinigd op onderwijs vanaf de jaren 80 krijg je NU dit probleem. Een pvda minister zegt, dat hij tot 2020 iets gaat doen aan de geweldige salarisachterstand, die in de jaren 80 en 90 is ontstaan. Als ik dat nog mee mag maken??? Waarom worden de bevoegde leraren, die altijd zijn gebleven dan niet direct gecompenseerd? Wie waren toen de zuinige ministers van onderwijs ? Deetman ( CDA ) van 1982-89. Toen kwam Ritzen ( pvda) van 1989 - 1998).
Ziehier de bron van alle ellende veroorzaakt door de kabinetten Lubbers en Kok. Waarvan akte.

R.Geelen, Weert op 04-11-2009, 22:18

"Voor Leren Loopbaan en Burgerschap, m.i. vlees noch vis wegens ontbrekende examenplicht, bestaat bij mijn weten geen HBO opleiding. Waar haal je dan bevoegde docenten vandaan?"

Als docent maatschappijleer 2de graad ben je bevoegd om Burgerschap te geven.

Aart @ Thomas, Delft op 04-11-2009, 19:36

Verstandige woorden van Plasterk. Ik denk over Plasterk, ook op basis van zijn columns van weleer, dat hij het met het onderwijs goed voor heeft, maar de strijd om de centen in Den Haag gewoon niet alleen kan voeren. Volgens mij zit die man te wachten tot onderwijzend Nederland, of de leerlingen, of bezorgde ouders eens goed gaan actievoeren, zodat ook bij de rest van het kabinet de urgentie om orde op zaken te stellen in het onderwijs duidelijk wordt.

Henk, Uden op 04-11-2009, 18:34

Er kan nog veel meer openbaar worden gemaakt van / over scholen, deze bodemloze put... bv. (1) aantal uren uitval per leerjaar ten opzichte van beloofde aantal lesuren; (2) geldreserves ten opzichte van besteedde geld aan onderwijs en overig besteed geld (gebouwen, inrichting, salarissen lesgevers, salarissen bestuur, salaris overig); (3) kosten van ouders voor onderwijs onderverdeeld in kosten voor boeken, overige leermiddelen, 'vrijwillig' bijdrage, verplichte bijdrage; (4) werkelijk aantal pagina's gebruikt van veel te dure boeken afgezet tegen eigen materiaal van docenten... en zo is er nog wel meer.

Emma P, Veendam op 04-11-2009, 16:34

In het ROC - voorheen MBO, nu door grote uitval van een alsmaar groeiende groep steeds lager opgeleide doorstroomleerlingen verder gereduceerd tot Funderend Beroepsonderwijs bij gebrek aan voor het management acceptabel rendement als gevolg van uw (voorgangers')lumpsumfinanciering - heb je nog een probleem. Voor Leren Loopbaan en Burgerschap, m.i. vlees noch vis wegens ontbrekende examenplicht, bestaat bij mijn weten geen HBO opleiding. Waar haal je dan bevoegde docenten vandaan? Ik vrees nl. dat veel docenten die de afgelopen 10 jaar,in een slecht systeem zijn opgeleid, wel bevoegd,maar niet bekwaam zijn en daardoor wegstromen uit onderwijs.

Thomas, Rotterdam op 04-11-2009, 15:53

Interessant. Ik vraag mij af of de heer Plasterk zich realiseert dat de schoolleidingen, met name die in het ROC, hem al het gras onder de voeten vandaan gemaaid hebben door ipv leraren,voornamelijk instructeurs aan te stellen(Horizon college in Noord Holland),of de theoretische component van sommige beroepsopleidingen in het kader van competentiegericht onderwijs facultatief heeft gemaakt ipv verplicht(Da Vinci College in Zuid Holland). De OI controleert slechts papier en papier is simpel te manipuleren. Docenten die weigeren die lijstjes in te vullen worden geschoffeerd en gechanteerd. Registreren is dus echt heel nuttig in onderwijsland.

Thomas, Rotterdam op 04-11-2009, 14:14

Een verademing, deze reactie van de tot heden op onderwijsgebied zo onzichtbare Plasterk. Hier toont hij visie en daadkracht. Een visie die niet zomaar gedeeld wordt, maar wel de juiste weg is om in te slaan. Daadkracht door de wens van de vakbond Leraren In Actie snel te honoreren (de website zat natuurlijk al in de pen).

Maar de website bevoegd.nl mag geen cosmetische maskering van het probleem opleveren. De gegevens moeten juist zijn en up-to-date. Het zijn de scholen zelf die deze gegevens aanleveren. Ik zie graag dat OCW die gegevens steekproefgewijs (onaangekondigd) checkt. De basis van vertrouwen is geen naďviteit, maar transparantie.

Hannes Minkema, Amsterdam op 04-11-2009, 13:47

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Blog | LAKS

Klaar voor de keuze of klaar met de basisschool?

Afgelopen week hadden we bij het LAKS gasten uit Finland en Noorwegen. Deze Scandinavische scholieren stonden helemaal versteld toen wij vertelden dat we een keuze voor schoolniveau moeten maken op de leeftijd van 12 jaar.

Columns

Scholieren mbo zijn het zat

Michel Rog, voorzitter CNV Onderwijs

Tweemaal stond het mbo de afgelopen weken in het middelpunt van de belangstelling.

weekblog | Biskop

MBO: Meer Betrokken Ouders

Naarmate leerlingen ouder worden, is de betrokkenheid van ouders bij het onderwijs minder vanzelfsprekend. En dat, terwijl veel ouders wél betrokken willen zijn bij de mbo-opleiding van hun kinderen.

Column | Toussaint

Gameverslaafde jongeren

Fé Toussaint zit in 5vwo van het Pantarijn in Wageningen. Klik hieronder op het dossier om haar overige columns te lezen.

Er is weer iets nieuws om ontspoorde jongeren terug op het rechte pad te brengen: Vanaf heden kunnen degenen met een gameverslaving namelijk terecht bij een afkickkliniek in tiel.

Columns

Spreekbeurt (3)

Anniek van den Brand is moeder van twee kinderen. Klik hieronder op haar dossier om haar overige columns te lezen.

Of we wel op tijd op school komen, vraagt zoon een beetje bezorgd. Het is tien voor acht. Als we over een half uur het huis verlaten, halen we het nog.

Onderwijs!

Werk en training

Wilt u zich wapenen tegen de economische neerslag? Zoek een cursus of opleiding die bij u past!

> Pedagogiek

> Didactische vaardigheden

> Choaching

> Automatisering en ICT

Columns

Scholieren mbo zijn het zat

Michel Rog, voorzitter CNV Onderwijs

Tweemaal stond het mbo de afgelopen weken in het middelpunt van de belangstelling.

onderwijs

Nieuwe schoolprestaties!

Benieuwd naar de kwaliteit van een school? Zoek die dan op in 'Schoolprestaties', het jaarlijkse Trouw-onderzoek waarin alle Nederlandse scholen onder de loep worden genomen.

Weblogs Onderwijs!

Laatste lezersblogs

Wat maakt u mee in het onderwijs of in de opvoeding? Begin een blog of lees die van anderen.

Trouw Printboeken

Anniek van den Brand, nu gebundeld verkrijgbaar

De columns van Anniek van den Brand zijn gebundeld. De colums verschenen eerder in Trouw en op onze website.