Alle leerlingen onder één dak
Speciaal onderwijs Nieuwe vleugel zorgt voor unieke mix op Nijmeegse school
Speciaal onderwijs© Jörgen Caris/Trouw
Ruim dertig gehandicapte of ernstig zieke leerlingen gaan vanaf vandaag niet meer naar een aparte school, maar naar een eigen vleugel van een reguliere onderwijsinstelling.
De vwo-leerlinge zit in een rolstoel en kan niet praten. Ze communiceert door te drukken in de handpalm van haar begeleider. Een ander pubermeisje heeft een groeistoornis, ze is maar een meter lang. Een jongen is spastisch, beweegt met schokken en is moeilijk te verstaan.
De drie volgen onderwijs in de nieuwe, lichte en ruime lokalen van De Monnikskap, een havo- en vwo-school voor gehandicapte en langdurig zieke leerlingen. Sinds vandaag is deze opleiding gevestigd in een vleugel van het Dominicus College (circa 900 leerlingen), een school voor regulier havo, vwo en gymnasium in Nijmegen.
Deze middelbare school biedt nu een voor Nederland unieke mix van gezonde en gehandicapte leerlingen, bevestigt Marc Cantrijn van de Wec-raad, de brancheorganisatie van het speciaal onderwijs. Elders geldt een vrij strikte scheiding: of een kind met een handicap gaat naar een speciale school, of het kind gaat naar een gewone school, die daarvoor extra steun krijgt (het zogenoemde rugzakje). Cantrijn: „Dit zit tussen speciaal en regulier onderwijs in, voor deze leerlingen is het onderwijs daardoor echt passend.”
Voorheen was De Monnikskap een kleine geïsoleerde school, waar de zorg voor deze slimme gehandicapte leerlingen centraal stond, vertelt rector Ed Peters van het Dominicus. De school was dan ook gevestigd op het terrein van het revalidatiecentrum Sint Maartenskliniek. Omdat de erfpachtconstructie afliep van dit gebouw en De Monnikskap bij een reguliere school wilde aanschuiven, is met hulp van gemeenten, stichtingen en private gelden een vleugel gebouwd aan het Dominicus.
Begin november gingen de eerste leerlingen over, vandaag is de formele opening. Door de glazen klapdeuren in de kantine kom je direct in de nieuwe aanbouw met speciale voorzieningen voor leerlingen met rolstoelen, fysiotherapieruimtes, hoge tafels met laptops.
De leerlingen hebben hun eigen lesprogramma en krijgen in kleine groepjes of individueel les. Ze zitten dus niet met de ’gewone’ leerlingen van het Dominicus in de klas.
Dat gaat niet, legt rector Peters uit. „Ze hebben ernstige vertraging opgelopen in hun schoolcarrière, door hun handicap die veelal gepaard gaat met ziekenhuis- of doktersbezoek, of doordat de basisschool niet ingesteld was op de juiste hulp.”
Die handicap maakt ook dat ze minder belastbaar zijn, soms maar voor vijftig procent. Dus doen ze lang over hun schooltijd. Ook over het eindexamenjaar doen zij vaak twee jaar. De school maakt daarover aparte afspraken met de inspectie.
Toch probeert de school de leerlingen te mixen. Ze hebben dezelfde docenten, delen de kantine, gaan gezamenlijk op excursie en zelfs bij het meest recente schoolfeest was een groepje gehandicapten aanwezig. Ook kunnen leerlingen van het Dominicus zich opgeven als buddy voor een gehandicapte medeleerling.
Staatssecretaris Dijksma (onderwijs) wil de huidige regeling voor onderwijs aan kinderen met een beperking veranderen. Te veel bureaucratie maakt dat er te weinig geld gaat naar puur hulp voor de leerlingen in de klas, vindt zij. Cantrijn: „Deze school is een goed voorbeeld van hoe het zou moeten: de leerlingen krijgen hier een optimale kans zich te ontplooien.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (25)
Voor veel lezers van Trouw via Internet lijkt de observatie en bezorgdheid van Hannes Minkema correct. In kwaliteit naar *verversingtempo*, aantal columnisten, inhoud en hoeveelheid is Trouw van een jaar geleden niet te vergelijken met de huidige Trouw (al doen de huidige auteurs waarschijnlijk on- of onderbetaald zeker hun best!). Een nieuwe geestdrift naar hoog gehalte is noodzakelijk voor het bestaan! Zeker is de overeenkomst met de onderwijsproductiesector schrijnend.
Wolter, Haren(Gn) op 15-01-2010, 16:58
Ik ben bezorgd over de onderwijsredactie van Trouw. Vergeleken met een paar maanden geleden verschijnen er aanzienlijk minder nieuwsartikelen en opiniestukken van de hand van de redactie. Ik krijg de indruk dat Trouw flink aan het bezuinigen is en haar paradepaardje, de afdeling onderwijs, daarbij niet overslaat.
Terwijl de onderwijsredactie ruim een jaar geleden een enorme sprong voorwaarts pleegde: meer columnisten, een andere werkwijze, veel pogingen tot interactie met de lezer. Dat verdient een stimulans, geen ontmoediging.
Het lijkt er op dat de onderwijsredactie net zo stiefmoederlijk bedeeld wordt als het onderwijs zelf. Zonde.
Hannes Minkema, Amsterdam op 15-01-2010, 16:24
@nn. U ziet ze graag onder 1 dak. Ik ook. Fijn dat we dat delen. Misschien zou u iets beter moeten lezen. Voelt u zich niet persoonlijk aangesproken. Niemand spreekt over uw kind. Wel wordt hier besproken hoe een constructieve oplossing te vinden om 'individuele gevoelens van achterstand ten opzichte van de groep in haar geheel' weg te werken. U heeft het moeilijk om het doel van dit voorstel te begrijpen, lezende uw reactie. Maar 't komt goed hoor. Alles onder 1 dak!
moeder, Leeuwarden op 14-01-2010, 14:40
@nn, Juffen en meesters hebben weinig te maken met wat *de bedoeling* is, maar wat *de realiteit* is en wat daarbinnen *haalbaar*.
Zomaar 'alle kinderen onder één dak' bonjouren is ideologisch leuk, iedereen staat bol van de nobele 'bedoelingen', maar we weten weinig over wat dat in de praktijk oplevert. En over de voorwaarden waaronder dat iets goeds oplevert.
Daarom hoort landelijke invoering van 'Passend Onderwijs' redelijkerwijs nog niet aan de orde te zijn. Met vage 'bedoelingen' maak je geen goed onderwijsbeleid.
Misschien is het uw 'bedoeling' om voortaan in elke klas twee juffen te zetten. Maar dat is niet de bedoeling van OCW.
Hannes Minkema, Amsterdam op 14-01-2010, 14:06
@moeder uit Leeuwarden. De school bestempelt mijn kind als hoogbegaafd. Niet ik. Alle kinderen zijn begaafd; daarom zie ik graag alle kinderen onder een dak.Het zijn vaak de 'gemiddelden' die bang zijn dat de 'ondergemiddelden' het gemiddelde naar beneden halen. En @Hannes: dat een onderwijzeres met 30 kinderen in haar klas geen alleenstaande moeder met 30 kinderen is, wist ik niet. Het is ook niet de bedoeling van een school met alle leerlingen onder een dak, dat leerkrachten er alleen voor staan.
nn, nn op 14-01-2010, 10:08
@nn: Een juf in een klas met 30 kinderen is geen alleenstaande moeder met een gezin van 30 kinderen. Wat maakt u een vreemde vergelijking, zeg.
Hannes Minkema, Amsterdam op 12-01-2010, 19:28
@nn. Natuurlijk verlangt niet ieder kind met handicap per definitie een lokaal 'bijzonder onderwijs'. De mate waarin de handicap wordt opgevangen door speciale voorzieningen kan zorgen dat het zelfredzaamheidniveau gelijke tred houdt met dat van de 'gemiddelde' leerling en docent. Uiteindelijk bepaalt de geest in welke klas je je kunt handhaven en niet het lijf, mits de technische middelen daartoe voldoende voor handen zijn. Ingeval van 'hoogbegaafd' (een begrip dat graag gebezigd wordt door ouders) kan ik me voorstellen dat de benodigde kennisvergaringtijd niet overeenkomt en van daaruit speciaal onderwijs (klas) een optie zou kunnen zijn.
moeder, Leeuwarden op 12-01-2010, 16:49
@Moeder uit Leeuwarden: stel dat u binnen uw gezin een "gehandicapt" kind zou krijgen. Vindt u dan nog dat dat zowel het "gehandicapte" als het niet "gehandicapte" kind ten goede komt? Of woont u dan ook plotseling onder één dak, maar dan wel in verschillende ruimten? Alle kinderen in dezlefde klas is juist een verrijking en hopelijk is het dan afgelopen met deze discussies. Ik heb een hoogbegaafd kind dat prima overweg kan met de 'gemiddelde' anderen.....
nn, nn op 12-01-2010, 16:00
Het gaat in het artikel niet om passend onderwijs, maar om een manier om te voorkomen dat kinderen met een handicap en kinderen zonder een handicap op grote afstand van elkaar hun lessen volgen. Met alle "vervreemding" van dien. En dus met het beperken van drempels om van elkaar dingen te leren en met elkaar activiteiten te ondernemen.
Deze vormgeving leidt niet tot extra belasting van leraren.
Gewoon doen daarom, letterlijk en figuurlijk.
Roeland Vollaard, Alkmaar op 12-01-2010, 15:57
@Hannes. Ik blijf het jammer vinden dat er zoveel theoretici zijn die zich steeds riant betaalde uren toe-eigenen en eeuwig discussiëren, terwijl de belanghebbende leerlingen allemaal in de wacht staan. Jammer dat de lijst blijft groeien. 't Wordt toch een keer tijd dat er iets gebeurt. Wanneer je niets doet, gebeurt er heus ook iets: dan vullen allerlei argumenten de lijst maar ondertussen 'knutselt' de praktijk er maar wat op los.'t Is soms net als met de advocatuur of gezondheidszorg: tijd rekken, levert geld.
moeder, Leeuwarden op 11-01-2010, 22:39
Aan mijn vorige reactie voeg ik graag toe dat bij OCW het rapport-Dijsselbloem, anderhalf jaar geleden verschenen, allang weer onder in een la geduwd is.
"Geen grootschalige onderwijsvernieuwingen invoeren zonder draagvlak bij de docenten, zonder grondige evidence-based kennis over de voorwaarden tot succes, en zonder dat scholen en leraren voldoende zijn voorbereid en over voldoende middelen beschikken."
OCW-besluiten die anti-Dijsselbloem en volstrekt non-evidence-based zijn: de maatschappelijke stage, competentiegericht leren, 'gratis' schoolboeken, educatieve minor, passend onderwijs.
De lijst groeit.
Glas. Plas. Was.
Hannes Minkema, Amsterdam op 11-01-2010, 09:08
Als moeder van drie gezonde 'gemiddelde' kinderen is mijn voorstelling van zaken (zonder me in de details te verdiepen) dat rugzakjemensen geplaatst worden in speciale klassen waarbij het rugzakje budget tevoren strict wordt vastgelegd. Mijns inziens wordt er wel eens wat teveel met rugzakjes gegoocheld en dat met name in de cultuur van de graaiers, die zich in alle maatschappij branches voordoen. Inhoudelijk en daarna financieel toetsen. Onder 1 dak zou mijns inziens een bezuiniging kunnen opleveren op managementniveau terwijl dit geld dan juist weer ten goede komt aan specialistische docenten. Dat is weer in het voordeel van de leerlingen.
moeder, Leeuwarden op 10-01-2010, 22:04
@Hannes. Voorzover het de invulling van opleiding en capaciteiten van docenten betreft: het is nodig in te zien dat v.a. 12 jaar opvang thuis vervalt met sociale gevolgen van dien. Ook denk ik dat raddraaiers in elke klas er snel uitgepikt kunnen worden, zodat de rest van de klas minder hinder ondervindt van docenten die geen orde kunnen houden. Speciale behandeling en waarschuwingen die wel serieus genomen worden moeten zowel docent als leerling gaan beschermen. Daarbij is 'alles onder 1 dak' een extra middel om dat doel te bereiken.
moeder, Leeuwarden op 10-01-2010, 22:00
Moeder, Leeuwarden: Trouw heeft met grote regelmaat bericht over Passend Onderwijs. Er bestaat bij alle betrokkenen grote onduidelijkheid over wat er precies kan en moet. Ook zijn talloze scholen er nog lang niet klaar voor. Lees maar:
http://tinyurl.com/ye39fn5
http://tinyurl.com/qm9ghm
Toch laat OCW de trein doordenderen en wendt na een vernietigend evaluatierapport wel de steven, maar weet niet waarnaartoe. Ergo 'wat en hoe weten we niet, toch moet het'. Dat valt hoofdverantwoordelijk staatssecretaris Dijksma te verwijten. Ook schoolbesturen, die alle goedgevulde rugzakjes met geld wel zien zitten, en leraren met de problemen opschepen.
Hannes Minkema, Amsterdam op 10-01-2010, 15:59
Het is nogal een verschil: dezelfde klas of hetzelfde schoolgebouw. Wanneer je klassen met kinderen met handicap organiseert in een gebouw waar ook klassen zijn met kinderen zonder handicap. Wel in 1 gebouw wil nog niet zeggen in dezelfde klas. Ik ben tegen dezelfde klas. Dit komt noch leerling met noch de leerling zonder handicap ten goede. De beste oplossing is mensen al jong leren dat zaken naast elkaar kunnen bestaan zonder dat verschillen leiden tot moeilijkheden. Een speciale klas krijgt een speciale docent de overige klassen voorzien van de overige docenten. Ik zie geen enkel probleem of kritiek op de staatssecretaris gerechtvaardigd.
moeder, Leeuwarden op 09-01-2010, 18:39
De staatssecretaris weet niet wat ze wil.
Eerst zet ze in op 'Passend onderwijs' waarbij gehandicapte kinderen en kinderen met allerlei leerstoornissen worden toegevoegd aan reguliere klassen in reguliere scholen. Zonder dat eerst grondig onderzoek wordt verricht naar de gevolgen voor deze leerlingen, de andere leerlingen in de klas en de docenten. Of naar het al dan niet vervuld zijn van de voorwaarden waaronder e.e.a. haalbaar, veilig en effectief is.
En nu noemt ze deze simpele cosmetische Nijmeegse oplossing (niks mengen, maar een speciaal-onderwijs-vleugel aan een school vastplakken) ineens 'een goed voorbeeld' met 'optimale kansen'?
Hannes Minkema, Amsterdam op 09-01-2010, 13:19
"Deze middelbare school biedt nu een voor Nederland unieke mix van gezonde en gehandicapte leerlingen,...".
Griezelige opvattingen: gehandicapt is wordt gezien als "ongezond"?
frans, haarlem op 08-01-2010, 21:26
Veel scholen beknibbelen op het aantal excursiebegeleiders vanwege de kosten en vanwege de 1040-urennorm. Hoe doet de Dominicusschool dat, als gehandicapte leerlingen meegaan op excursie? Houdt die de Zonnebloemnorm aan van een verpleger per gehandicapte?
Henk, Uden op 08-01-2010, 20:21
heel mooi dat de monnikskap nu vast aan het dominicus college zit
maar het blijft mijn inziens een aparte school. en wat die zin betreft van er waren zelfs een groepje gehandicapten op het schoolfeest,maakt mij nog maar weer eens duidelijk dat mensen met een beperking nog steeds niet als volwaardige mensen worden gezien
terwijl wij o zo vaak aan hun een voorbeeld kunnen nemen
yvonne, arnhem op 08-01-2010, 20:16
@ voor mijn gevoel is het prettig voor mensen die gehandicapt zijn om elkaar te treffen in een gebouw waar natuurlijk ook de rest van de wereld haar onderwijs volgt. Waarom iemand met een handicap isoleren? Zolang de specialistische manier van lesgeven maar voldoende beschikbaar is. Natuurlijk zullen er ook vakken zijn die geen specialistische docent behoeven, hoewel ik mij slecht een beeld vorm van de vakken waarbij dat dan het geval zou kunnen zijn. Ik geloof in speciaal onderwijs, onder 1 dak.
moeder, Leeuwarden op 08-01-2010, 20:11
Chronisch zieken, beperkten of gehandicapten maken drama?s mee dankzij malle molens van hulpvraagbeschuldigende ambtelijk-bureaucratische machtspelletjes van onkundigen in oneindige procedure-/protocolvoorschriften met bijna dodelijke wachtlijsten, wachtlijsten en wachtlijsten. De PR van staatssecretaris, overheden, managers, Wec-raad en passend onderwijs geeft hier een demonstratie voor goedgelovigen van een propagandaschool. Dat bezuinigen en opheffing van speciaal onderwijs als slangennesten aan basis en rolstoelwiel liggen is duidelijk. Elk protest tegen machtsbolwerken is nutteloos, de centraal geleide projecten gaan onmenselijk door!
Wolter, Haren(Gn) op 08-01-2010, 17:29
Deze vorm van onderwijs is niet nieuw en zeker niet uniek. Een doveninstituut in Zoetermeer werkt op deze manier in deelparticipatie al jaren samen met een reguliere VMBO school. De leerlingen krijgen binnen een vleugel van deze school de AVO vakken van gespecialiseerde leerkrachten uit het VSO en volgen de praktijkvakken samen met horende leerlingen bij de vakdocenten van het VMBO. De leerlingen staan echter wel ingeschreven bij de dovenschool zodat de expertise behouden kan blijven.
Gerrit, Zoetermeer op 08-01-2010, 17:07
"en zelfs bij het meest recente schoolfeest was een groepje gehandicapten aanwezig" Ik vind een nogal aanstootgevende zin. Waarom zouden ze er niet zijn? Net alsof deze jongeren "alleen maar" gehandicapten zijn. Ze kunnen ook bijvoorbeeld slim, aardig, gezellig, mooi of welke andere beschrijving dan ook zijn. Net als andere pubers.
Anouska, Thuis op 08-01-2010, 13:23
Dit is een goede vormgeving. Behoud van de specifieke voorzieningen en deskundigheden voor de kinderen met een handicap. En voor de rest zo dicht mogelijk bij andere kinderen, zodat er waar mogelijk gezamenlijke (leer)activiteiten kunnen worden ondernomen.
Dat zou mijns inziens al op de basisschool moeten beginnen, om te voorkomen dat kinderen met en zonder handicap teveel uit uit elkaar groeien.
Op de basisschool de Aventurijn in Heerhugowaard draait dat al enkele jaren naar tevredenheid, ik ben het elders nog niet vaak tegengekomen. Veel succes daar!
Roeland Vollaard, Alkmaar op 08-01-2010, 10:55
de minister denkt alleen aan bezuinigen ten koste van het onderwijs, ze doet dit echt niet voor onze kinderen
leerkracht, gouda op 08-01-2010, 08:30
Plaats een reactie
Stuur artikel door