Wat mag patiënt weten over zijn pillen?
Europese geneesmiddelenautoriteit worstelt met transparantie
© Werry Crone
Het geneesmiddelagentschap van de EU zoekt naar wegen om én het publiek en de farmaceutische industrie tevreden te houden.
De Europese toezichthouder op geneesmiddelen, het European Medicine Agency (EMA), worstelt met het toenemende verlangen van patiënten tot openheid over registratie, werking en bijwerkingen van medicijnen. Het agentschap zit klem tussen een streven naar grotere transparantie en de strijd van fabrikanten om hun commercieel vertrouwelijke informatie te beschermen.
Het EMA heeft tot dusver nog nauwelijks informatie vrijgegeven over geneesmiddelen en de manier waarop medicijnen in de Europese Unie op de markt worden toegelaten. In enkele lidstaten, waaronder Nederland, lopen geneesmiddelautoriteiten wat openbaarheid betreft voor op de Europese toezichthouder.
Tot verdriet overigens van de industrie. Die zou het liefst wereldwijd een uniform transparantiebeleid zien. „Het kan niet zo zijn dat het ene land informatie vrijgeeft, die in andere landen niet openbaar wordt gemaakt. Dat wordt een rommeltje”, aldus Moira Daniels, die bij fabrikant AstraZeneca in Groot-Brittannië verantwoordelijk is voor de contacten met overheden. Zij sprak in Londen op een congres van farmaceuten.
Steeds meer patiënten en hun belangenorganisaties vragen van toezichthouders openheid over documenten. Daniels zei dat de industrie voorstander is van transparantie, maar dan wel naar twee kanten: de EMA moet volgens haar niet alleen transparanter worden richting publiek, maar ook richting industrie. „Wij worden vaak niet op de hoogte gesteld als er discussie is over één van onze producten. Wij willen daarnaast ook graag betrokken zijn bij de manier waarop informatie over onze producten door de EMA wordt verspreid”. Farmaceutische bedrijven hebben grote financiële belangen. Slecht nieuws over een pil kan een bedrijf miljarden kosten.
Het Nederlandse College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) heeft als één van de weinige toezichthouders ervaring met openbaarheid. Truus Janse-de Hoog, staflid van het CBG, presenteerde in Londen de casus van Trouw. In 2008 vroeg deze krant samen met een Deens consumententijdschrift en een Vlaams weekblad kopieën van de periodieke veiligheidsrapporten die de industrie moet opstellen. Trouw publiceerde de documenten op de website. Geneesmiddelautoriteiten elders in Europa toonden zich bezorgd over de openbaarmaking. „Maar er is niets gebeurd. Misschien zijn wij wel te bang”, aldus Janse-de Hoog.
Het EMA werkt aan een nieuw openbaarheidsbeleid, waarin vooral ook de positie van de farmaceutische industrie wordt beschermd. De Europese toezichthouder wordt deels gefinancierd door fabrikanten.
Volgens Arielle North, wetenschapper bij de EMA, zal haar organisatie er niet aan ontkomen opener te worden. „Na de discussie tijdens de grieppandemie over de verbintenissen tussen onze adviseurs en de farmaceutische industrie, zullen we ook meer helderheid moeten bieden over onze relaties met fabrikanten.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (19)
@ Kritisch: hier worden spijkers met koppen geslaegn. Hulde voor deze messcherpe en adequate analyse!
Niet alle bijwerkingen worden bij onderzoek opgemerkt, daarvoor zijn de zgn. post-marketing onderzoeken. Bovendien moet men ook corrigeren voor het 'placebo-effect' van bijwerkingen. Dat een bijwerking optreedt, wil niet zeggen dat het ook door het middel komt. Denk aan hoofdpijn; dat heeft iedereen wel eens.
R. de Backer, Utrecht op 08-02-2010, 16:54
Het geeft geen pas de farmaceutische industrie uit ontwetendheid weer eens van alles te beschuldigen. Dit artikel van Bouma is een voorbeeld van hoe het wel kan: kritisch maar met oog voor alle kanten van de zaak. Trouw heeft echt een prestatie geleverd door de betreffende rapporten openbaar te krijgen. In die rapporten staan ALLE meldingen van bijwerkingen genoemd. Indien niet met de juiste uitleg gelezen, kan dat koren op de molen zijn van alle malle complotdenkers (die hier ook weer eens ruim vertegenwoordigd zijn). Gelukkig reageert men terughoudend en is deze materie voor de complotdenkers kennelijk te moeilijk.
kritisch, den haag op 08-02-2010, 14:49
In de eerste plaats heet het Europese Medicijn Agentschap niet EMA, maar EMEA.
Daarnaast moet men zich even realiseren dat hetgeen beschikbaar is aan informatie door de meeste patiënten nooit begrepen zal kunnen worden. De transparantie is prima, maar welke winst het oplevert....
Eén van de voorgaande reacties heeft het over de prijs: medicijnen in Azië zijn goedkoper omdat de lonen daar nou eenmaal lager liggen. Productiekosten zijn hoger in het Westen en lokale overheden stellen veelal ook veel strengere eisen aan (duurder) verpakkingsmateriaal, patentaanvragen en farmaceutische productdossiers. Dat drijft de prijs op...
R. de Backer, Utrecht op 08-02-2010, 13:37
Ik zou ook graag volledige openheid willen hebben over de opbouw van de verkoopprijs. Hier in China zijn vrijwel alle medicijnen die in Nederland te koop zijn, goedkoper. Tot meer dan 100 keer.
Om dat te verdoezelen worden hier veel medicijnen onder een andere merknaam verkocht, maar ook als ze dezelfde merknaam behouden, zijn ze goedkoper.
Een strip met 21 pillen Marvelon (anti-conceptiepil van het Nederlandse bedrijf Organon) kost hier b.v. 2 euro, verstrekt door de apotheek van een ziekenhuis.
Op vakantie hier je medicijnen inslaan, is een goed idee.
mark van stramproy, hong kong op 08-02-2010, 08:39
En ondertussen vindt ene Sandra Kremer dat de promotie van nieuwe geneesmiddelen veel effectiever kan, n.l. via artsenbezoekers.Dat lijkt haar toch wel het beste voor patiënten en op dat onderwerp kan ze ook nog promoveren.
Ina , Haarlem op 07-02-2010, 22:38
"Het EMA werkt aan een nieuw openbaarheidsbeleid, waarin vooral ook de positie van de farmaceutische industrie wordt beschermd. De Europese toezichthouder wordt deels gefinancierd door fabrikanten."
Het zal weer eens niet... *zucht*
Erik, Kopenhagen op 07-02-2010, 17:08
De Farmaceutische industrie bestaat hoofdzakelijk uit corporaties die ten koste van alles, dus ook het welzijn van patiënten, zo snel mogelijk zo veel mogelijk geld willen verdienen. Dat is het doel, hun missie. Hun missie is niet om het perfecte medicijn te vinden tegen de laagst mogelijke prijs. Hun aandeelhouders willen geld zien, in grote hoeveelheden en snel.
Waar rook is, is vuur.
Gelukkig worden steeds meer burgers zich er bewust van dat een blind vertrouwen in de medische sector gevaarlijk kan zijn en komen ze steeds meer op voor hun rechten.
Menino, DEN HAAG op 07-02-2010, 10:30
Om veel geld te verdienen zijn de goede toevoegingen in de Pharma, Voeding industrie vervangen van natuurlijke stoffen door goedkope (chemische) onnatuurlijke stoffen, neem nou Aspartaam dat is chemische suiker, terwijl de natuurlijke stoffen bv Stevia het lichaam niet aantasten. Kleurstoffen, smaakstoffen etc, geen wonder dat er zoveel vreemde westerse ziekten in nederland zijn, Past wel bij de Griekse vertaling openb 18:23 De groten der aarde misleiden alle volken met hun Pharma. Leids vertaling, is het toverdrank en dat maakt de industrie erg waar.
Ricardo, veluwe op 07-02-2010, 10:05
@ Bukowsky
Iedereen heeft het recht te weten wat hij/zij slikt. Daarbij vergeet je een ding, kijk alleen al maar naar de zogenaamde mex.griep pandemie. Welke Pandemie. Alles draait om geld. Tevens biedt de natuur ons middelen die bijna niets kosten en die soms effectiever zijn dan reguliere medicijnen. Het probleem is de Pharmaindustrie die deze middelen afscheept als kwakzalverij. Niets is minder waar, want ze kunnen er niets aan verdienen. Dus iedereen heeft het recht zich hierover druk te maken. Het gaat tenslotte om je eigen lijf en ik wil niet graag als proefkonijn worden gebruikt. Denk daar maar over na.
R. de Busser, Purmerend op 06-02-2010, 20:26
Ik vind het uitstekend dat Trouw in 2008 samen met twee andere bladen kopieën van de periodieke veiligheidsrapporten van de industrie heeft opgevraagd en gepubliceerd. Er zou véél meer openheid moeten komen over de hoofd- en bijwerkingen van geneesmiddelen. Mensen moeten hun angst verliezen om daarover te publiceren. Dat geldt ook voor organisaties als het EMA.
Het kan niet zo zijn dat farmaceutische bedrijven vanwege commerciële belangen informatie achter mogen houden, die van belang is voor de consument. Bijwerkingen worden nog steeds onvoldoende gepubliceerd. Men zou lessen moeten trekken uit de ervaringen met de grieppandemie.
Richard, Leeuwarden op 06-02-2010, 20:12
De artsen van vandaag gedragen zich nog steeds als de primitieve toverdokters in de rimboe van Afrika en Papoea. De medicijnen die ze voorschrijven moeten vooral met dreigende griezeligheid omhuld zijn. Dan werkt het. Hun patiënten zien ze als domme massa. Dat in die massa andere soorten intelligente mensen rondlopen, willen ze niet bekennen. Artsen weten nou weer niet hoe je dijken,bruggen en kerncentrales bouwt. Openheid kan veel angst voorkomen.Iedereen heeft het recht om te weten wat hem mankeert en wat de werking is van de medicijnen die hem of haar worden verstrekt.
Die neerbuigende houding van sommige doktoren vind ik nou weer dom.
Justine Swaving, Middelburg op 06-02-2010, 20:12
Het wordt tijd dat er meer openheid komt. Geneesmiddelen worden o.a. getest in landen als India waar de artsen makkelijker om te kopen zijn. De vraag is hoe betrouwbaar die onderzoeken zijn.
Verder worden veel geneesmiddelen enkel op mannen getest. Ondertussen krijgen vrouwen die dingen wel voorgeschreven.
Eliza, friesland op 06-02-2010, 20:12
In een democratische wereld heeft ieder recht op correcte informatie. De fouten onder ons 'en dat zijn er nogal wat', willen helemaal niet dat mensen gezond worden cq gezond blijven. Gevolg: dramatische onnodige medische missers en tevelen die door tevele reguliere nep en complementaire 'artsen' de vernieling worden in geholpen......En dan vragen ze zich nog af warrom er een 'totale crisis' is ontstaan.....om dat te begrijpen moet je VOORAL niet teveel GESTUDEERD hebben. Studeren = zakkenvullen = geldlust. Over de rug van die ander.
van herk, frankrijk op 06-02-2010, 20:05
Van voedsel willen en moeten we ook precies weten wat er in zit. Mensen hebben het recht precies te weten wat ze innemen, dus ook over medicijnen.
De farmaceutische industrie kan haar producten beschermen via patenten, heeft daarvoor geen geheimhouding nodig en zou dus totale openheid moeten geven over de inhoud en samenstelling van haar producten.
Nog een reden voor volledige openheid is de prijs van al die medicijnen: zodra men precies weet wat er inzit kan de prijs van de ingrediënten ook beter gecontroleerd en bijgesteld worden.
Het lijkt me niet voor niks dat ik velen tegenwoordig de farmaceutische industrie "maffia" hoor noemen.
Jenna, Amsterdam op 06-02-2010, 20:05
Bukowski is dit keer niet alleen warrig, maar onbegrijpelijk.
Ik ben Diabetes en reumapatiënt. Ik wil zoveel mogelijk weten over de medicijnen die ik nodig heb en de werking op elkaar en op mij. Ik lees de bijsluiters, als iets niet duidelijk is vraag ik de huisarts om uitleg. Als we er samen niet uitkomen is er de specialist [ev. een tweede opinie]. Vertrouwen is belangrijk, maar 't gaat over mijn lichaam en gezondheid. Wat de farmaceutische industrie vindt van die belangstelling zal me worst zijn.
aad, rotterdam op 06-02-2010, 20:05
Zorg, inbegrepen medicijnen, hoort helemaal niet thuis op een COMMERCIËLE markt (ook de Ziekte-verzékering niet).Het is een STAATSTAAK evenals Politie, Brandweer en Leger.
Carel van Eeden, Landsmeer op 06-02-2010, 20:05
Lastige kinderen worden adhd-ers en sombere pubers krijgen antidepressiva. In de volwassenenpsychiatrie draait het steeds meer om therapieprotocollen en behandelrichtlijnen: medicatie staat er vaak als eerste keuze. De argumentatie is economisch gekleurd. Steeds meer 'research' wordt door de farmaceutische industrie betaald. Onderzoekspublicaties zijn vaak selectief gunstig voor de sponsor. Wetenschappelijke tijdschriften overleven door de pillenadvertenties. En zelfs zelfhulporganisaties worden gesteund door pillenfabrikanten. Hoe ontsnapt de toekomstige psychiatrie aan de 'dwangbuis' van de farmaceutische industrie?
dwangbuisfarmaindustrie, enschede op 06-02-2010, 19:25
Patiënten moeten alles mogen weten als zij dat willen, maar niet noodzakelijkerwijs alles moeten weten. Veel patiënten willen niets weten of vertrouwen volledig op de informatie die de artsen, bijsluiters of internet sites verschaffen. Kortom, waar maakt iedereen zich zo druk om?
Bukowsky, Santiago op 06-02-2010, 09:19
Feitelijk gaat het weer om MACHT. Macht reguleren, beschermen, loslaten, delen etcetera. Pfffffff, wordt ik toch zo moe van.
Quillem, Amsterdam op 06-02-2010, 09:07
Plaats een reactie
Stuur artikel door