Gemengde gevoelens bij dood Soeharto

Regime oud-dictator bracht welvaart, maar maakte ook honderdduizenden slachtoffers

• 
• 1 / 2
• 

De Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono en Soeharto?s dochter Siti Hardianti Rukmana (rechts) bij het lichaam van Soeharto. © EPA

Indonesië rouwt om de dood van oud-dictator Soeharto. Slachtoffers van zijn bewind herinneren zich vooral zijn ijzeren vuist.

Na de dood van Soeharto gisterochtend stroomden honderden mensen naar diens woning in Jakarta om hun respect te betuigen. Moskeeën hielden gebedsdiensten, en de regering kondigde zeven dagen nationale rouw af. Het lichaam van de 86-jarige generaal zal vandaag na een militaire ceremonie worden bijgezet in het familiemausoleum in Solo.

Bedjo Untung kan zijn woede over zoveel egards nauwelijks verbergen: „Het is onacceptabel dat iemand die zoveel leed heeft aangericht zijn verantwoordelijkheid nooit hoeft te nemen.” Untung ontvluchtte in de jaren zestig zijn geboortedorp, toen hij ervan werd beschuldigd lid te zijn van een communistische groepering. Later zat hij negen jaar opgesloten in een werkkamp.

De nu 60-jarige Untung is niet het enige slachtoffer van het harde bewind van Soeharto. Mensenrechtenorganisaties schatten dat er tussen de 500.000 en twee miljoen Indonesiërs zijn vermoord en verdwenen tijdens de 32 jaar dat de dictator aan de macht was.

Toch wordt Soeharto door een groot deel van de Indonesiërs gezien als de man die het noodlijdende land welvarend maakte. Veel vertegenwoordigers van andere landen wezen daar gisteren ook op. Landen in de regio prezen Soeharto bovendien vanwege diens inspanningen voor betere onderlinge betrekkingen.

De Nederlandse minister Verhagen noemde Soeharto een ’belangrijke politieke figuur’, die Indonesië ’relatieve stabiliteit’ heeft gebracht. Slechts een enkeling stipte de mensenrechtenschendingen aan.

In Indonesië zelf stond de afgelopen tijd vooral ’vergeving’ centraal in de discussie rond Soeharto, die al enkele weken doodziek was. Vlak na zijn overlijden vroeg Soeharto’s oudste dochter het volk haar vader te vergeven. Ook huidig president Susilo Bambang Yodhoyono heeft het volk opgeroepen te bidden voor de voormalige president.

Het is iets dat Untung niet kan opbrengen: „Hoe kan ik iemand vergeven die de opdracht heeft gegeven alle communisten uit te roeien?”

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.