Geen open markt zonder open geest
Vrije wereldhandel
-
- 1 / 2
-
Een rijstdrager in Karachi, Pakistan. © FOTO REUTERS
Maandag praten 152 landen in Genève over vrijmaking van de wereldhandel. Europa besloot zuchtend om onderlinge verschillen even te vergeten en daar met één stem te spreken. Kan de wereldgemeenschap dat kunstje ook flikken?
Het was even diep zuchten gisteren, maar de Europese landen gaan dan toch gezamenlijk de strijd aan met de rest van de planeet over de wereldhandel.
Het is een strijd op vele fronten over eindeloos veel onderwerpen, van bananen tot banken. Maar Europa heeft zoveel te winnen bij een akkoord over de wereldhandel dat de EU-landen hun onderlinge geschillen even laten varen. De EU-ministers van handel besloten gisteren dat de Europese Commissie, die al sinds jaar en dag de onderhandelingen voert, gewoon mag doorgaan met haar werk.
Dat is opmerkelijk, want de Franse president Sarkozy had op 1 juli, zijn eerste dag als EU-voorzitter, nog gefoeterd dat de Europese Commissie de landbouw in de uitverkoop doet door subsidies en invoerheffingen te verlagen. „Dat laat ik niet gebeuren”, zei Sarkozy toen.
Het was de zoveelste Franse uitval tegen de Britse eurocommissaris Peter Mandelson. Hij heeft te veel oog voor handel en industrie en te weinig voor de ploeterende boeren, vindt Frankrijk samen met andere zuidelijke landen en een paar Oost-Europese, zoals Polen.
Gisteren leken Sarkozy’s boze woorden vergeten, althans in het openbaar. Alle EU-landen schaarden zich achter Mandelson, ook Frankrijk, liet de Franse staatssecretaris Anne-Marie Idrac (buitenlandse handel) weten. „Er is geen sprake van dat zijn mandaat wordt veranderd”, zei ze. Daarmee illustreerde ze de lastige positie van een tijdelijk EU-voorzitter: die moet de lieve vrede in de EU bewaren en dat gaat ten koste van een harde, nationale opstelling.
Toch vertrouwen de EU-landen het niet helemaal. Met z’n allen trekken de ministers naar Genève om Mandelson en zijn collega van landbouw, de Deense Mariann Fischer Boel, op de vingers te kijken (en te helpen natuurlijk).
Mandelson reageert laconiek op het vooruitzicht dat de Franse minister Barnier hem op de hielen zal zitten aan het Meer van Genève. „Laat hem voor de picknick zorgen. Dan krijgen we weer eens iets anders dan bananen.” Hij hamert op de noodzaak tot eensgezindheid. „Dan is een succes mogelijk. Een mislukking zal kostbaar zijn voor iedereen.”
Voor Nederland gaan de staatssecretarissen Frank Heemskerk (economische zaken) en Frans Timmermans (Europese zaken), die zich in het buitenland minister mogen noemen. „Het is een dubbel onderhandelingsspel”, zei Heemskerk gisteren in Brussel. „Aan de ene kant willen we vooruitgang bereiken voor de minst ontwikkelde landen, maar we willen ook onze eigen positie in de wereld verbeteren.”
Nederland zit in het noordelijke kamp van de Europese Unie dat vooral ruim baan in de wereld wil hebben voor de Nederlandse industrie, diensten en handel. De zuidelijke EU-landen denken meer baat te hebben bij bescherming tegen goedkope import uit het verre buitenland.
Toch is het niet landbouw contra industrie; de scheidslijnen liggen ingewikkelder en soms per product of dienst verschillend. „Nederland is de tweede landbouwexporteur wereldwijd”, bracht Heemskerk in herinnering.
De staatssecretarissen hebben zich gisteren in het EU-beraad kalm gehouden tegenover de ’landbouwers’. „Als ik hard roep, dan moet ik daarvoor later betalen aan de Polen en de Fransen”, zei Heemskerk. „Onze positie is dat er absoluut een akkoord in de wereld moet komen. Daar zal Europa uiteindelijk beter van worden.”
Timmermans van Europese zaken toont begrip voor de landbouwlanden. Hij vindt dat vooral de Amerikanen op landbouwgebied moeten inbinden. „Europa is nu niet als eerste aan zet om met landbouw toegevingen te doen.”
Zoiets zei ook de Franse staatssecretaris Idrac. „Er komen geen concessies meer, alleen misschien wat preciseringen.” Wat het verschil is tussen die woorden, zal de rest van de wereld proberen uit te vinden tijdens de onderhandelingen.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Spelbreker bij de WTO-top zou wel eens de bananenkwestie kunnen worden. In deze al jaren voortslepende discussie, betichten Latijns-Amerikaanse landen de Europese Unie ervan dat voor bananen uit de voormalige koloniën in Afrika, Azië en het Caribische gebied (ook wel ACP-landen genoemd), geen invoertarieven gelden. Ondertussen moeten Latijns-Amerikaanse landen, die enorm veel bananen produceren, 176 euro per ton betalen om hun bananen op de Europese markt af te zetten. Topman van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) Pascal Lamy eist van de EU dat de invoertarieven in 2015 nog maar 116 euro bedragen. In ruil daarvoor moeten Latijns-Amerikaanse landen een ’vredesclausule’ tekenen en geen rechtszaken meer aanspannen tegen de EU. De ACP-landen zijn boos op Lamy omdat ze niet tijdig wisten van diens voorstel. Bovendien vrezen ze dat hun bananenproductie wordt geruïneerd als de tarieven omlaag gaan. Latijns-Amerikaanse landen bepleiten juist lagere tarieven dan de voorgestelde 116 euro.
Reacties (9)
Nederland zit in het noordelijke kamp van de Europese Unie dat vooral ruim baan in de wereld wil hebben voor de Nederlandse industrie, diensten en handel? Dit is nou zo'n punt waarop ik als burger nooit enige invloed heb gehad met mijn stemgedrag. De gekozen politici doen wat hen goed dunkt. Maar waar liggen hun loyaliteiten, ik weet het niet (zeker). Bij de volgende verkiezingen kan ik met ze afrekenen? Welnee, dan gaat het allang weer over andere zaken en bovendien niet over het verleden maar over de toekomst. Politici hebben een mandaat? Liever een feedbackproces! Daarom: "De parlementaire democratie verkeert in staat van faillissement."
Jongkind, Amsterdam op 20-07-2008, 21:52
Ik vind het buitengewoon geruststellend dat ik geen econoom of handels-expert ben. Want als ik dat wel was zou ik al snel denken dat het idee van een open wereldmarkt ongemerkt z'n 'geldig tot' datum voorbij gleed met de opkomst van China en India. Voorheen kon men zich lekker maken met de droom dat wereldwijd de markt open ging voor eigen producten. Maar nu, helaas, zijn die producten meer en meer afkomstig uit de opkomende economieen. Te laat voor mooie woorden. Zorg ervoor dat de competitie je de pas niet afsnijdt. En we spreken nog niet eens over een hoognodige verkleining van de 'carbon footprint'.
Ted Schrey, Montreal op 20-07-2008, 11:08
De natuurlijke ontwikkeling van de "globalisering van het kapitalisme" heeft in de meeste landen tot een betere en interessantere wereld geleid, in tegenstelling tot andere verzonnen socialisitische en religieuze modellen die alleen maar gigantische ellende en armoede hebben veroorzaakt.
Bukowsky, Santiago op 20-07-2008, 11:08
Allemaal erg ingewikkeld. Wat ik bovenal niet begrijp is de combinatie van het streven naar een open (wereld)markt en eensgezindheid. Hoe gaan competitie en eensgezindheid precies samen? Of is het maar geleuter en begrijpt niemand er eigenlijk iets van? Ik hou het er voorlopig op dat een open, globale markt een achterhaald begrip is; het werkt alleen als een bepaalde kant (wij, bij voorkeur) er meer voordeel uit kunnen halen dan de concurrentie. Ik weet dat dit niet politiek correct is; maar voor de rest is het wel degelijk correct.
Ted Schrey, Montreal op 20-07-2008, 00:40
De globalisering van het kapitalisme kan ons in Nederland misschien niet zo veel schelen, maar in de meeste landen van de wereld die aan de terreur en de uitverkoop en de "hervorming" door o.a. de IMF zijn blootgesteld is het een ramp. Reëel besteedbaar inkomen gaat achteruit, grondstoffen worden geplunderd door de transnationale ondernemingen, markten door dumping ontwricht, essentiële voorzieningen geprivatiseerd, en meestal kampt het "geholpen" land dan met een onaflosbare staatsschuld, zodat het de facto in slavernij vervalt aan de banken. De door Washington aangestelde compradors worden rijkelijk beloond. En de burgers betalen de prijs.
herman meester, rotterdam op 19-07-2008, 16:55
Lagere onderlinge heffingen kunnen in een aantal gevallen een positieve invleod hebben op de positie van het westen. Door dat over de hele linie te doen kan het de positie van het westen ondermijnen omdat het de mogelijkheid bevordert om met hier opgebouwde kennis en bedrijvigheid elders onder andere sociale, economische, culturele, militaire en politieke omstandigheden het westen te gaan beconcurreren waardoor de eigen positie wordt ondermijnd.
J.J. v.d. Gulik, Andijk op 19-07-2008, 12:05
Die ministers van 157 landen kunnen het zich niet veroorloven het eens te worden om reden van zelfbehoud. Een grote, onzinnige en kostbare meeting van onbenullen, klaplopers en non-valeurs met een zeer benepen geest. Het schizofrene werd misschien ongewild door staatssecretarissen Frank Heemskerk verwoord: "Aan de ene kant willen we vooruitgang bereiken voor de minst ontwikkelde landen, maar we willen ook onze eigen positie in de wereld verbeteren.? Een grotere hypocrisie en onbenul is nauwelijks denkbaar. Onsmakelijk.
Bukowsky, Santiago op 19-07-2008, 10:48
Het is eeuwen zo, dat de Europese landen de grondstoffen en landbouwprodukten voor zeer weing geld (kralen en spiegeltjes) uit de tropen halen, ze hier verwerken tot eindprodukten en dat die landen hun eigen koffie, thee, ed. dan tegen zeer hoge prijzen mogen terugkopen.De koffie, thee, etc. producerende landen mogen hun eigen landbouwprodukten niet zelf verwerken en uitvoeren, want dan moeten ze zeer hoge invoertarieven betalen. Zo eerlijk is de vrije handel; de handel is alleen vrij voor de voormalige koloniale mogendheden. Zoals Timmermans al zegt: we moeten onze eigen positie verbeteren, (maar wel ten kosten van de boer in het zuiden.
Herman N., Amsterdam op 19-07-2008, 10:48
Die vrije markt, ik heb er niet zo mee. Kijk nou eens naar onze kampioen van de vrije markt (Mevr Kroes) en haar strijd tegen het monopoliekapitalisme. En er wordt over veel belangrijke zaken al zo lang "gepraat". HEDGE funds & OffShore compnies bijv. Maar echte maatregelen zijn er niet gekomen. De vrije handel en wandel van het kapitaal niet waar?En allerlei idiote vormen van krediet/hyp verstrekking-ook in NL wel mogelijk met een slechte BKR registratie. De voedsel- en energie prijzen, ook een bottlenek.De verdeling van mogelijkheden zit in deze wereld zo verschrikkelijk scheef en dat in alle vrijheid.
R Coenen, Amsterdam op 19-07-2008, 10:37
Plaats een reactie
Stuur artikel door