Marokko / ’Bevindingen van waarheidscommissie zal koning negeren’

Het mandaat van de waarheidscommissie in Marokko zit er op. Meer dan 700 vermisten zijn teruggevonden en ruim 9000 families komen in aanmerking voor schadevergoeding.

Twee jaar lang onderzocht de commissie de gruwelen begaan onder het dictatoriaal regime van de vorige koning Hassan II.

Vorige week kwam de commissie met aanbevelingen, opdat in de toekomst beulen en verantwoordelijken van mensenrechtenschendingen niet meer straffeloos hun gang kunnen gaan. Het is nu aan koning Mohammed VI en zijn regering om de aanbevelingen ook uit te voeren.

Volgens hoogleraar rechten Mohammed Sassi van de universiteit Rabat-Agdal zal dat niet snel gebeuren. Het werk van de commissie geeft geen enkele garantie dat in de toekomst mensenrechten niet opnieuw worden geschonden.

„De staat heeft dezelfde fouten begaan als onder Hassan II. Dit keer zijn de slachtoffers geen linkse activisten maar moslimfundamentalisten”, vertelt Sassi.

Vlak na de terreuraanslagen van Casablanca mei 2003 werden duizenden mensen opgepakt, gemarteld en zonder rechtvaardig proces voor jaren in de gevangenis gegooid. Sassi: „Erger nog, mensen zijn opnieuw doodgemarteld. Zo is emir Abdelhak Bentassir overleden in zijn politiecel. Niemand weet waaraan.”

Ook al is Sassi het niet eens met de ideeën van de moslimfundamentalisten, hij zal zijn hele leven vechten tegen schending van mensenrechten van wie dan ook.

Maar lang niet iedereen denkt zoals hij. De oude linkse oppositie, die nu deel uitmaakt van de regering, vindt het volgens hem wel best dat de koning en zijn regering de moslimfundamentalisten hard aanpakken.

Bij de meerderheid in het parlement ontbreekt het aan politieke wil om het huidige systeem in Marokko te veranderen. Maar een verandering van de grondwet is de enige garantie dat mensenrechten niet meer geschonden worden. Op dit moment heeft de koning volgens Sassi bijna alle macht in Marokko. Hij staat aan het hoofd van de politie en leger en benoemt de directeuren op de ministeries.

„Vorige week werd door het kabinet van de koning het hoofd van de geheime politie vervangen. De minister van binnenlandse zaken was niet op de hoogte gesteld”, vertelt Sassi. Als de minister van binnenlandse zaken al niet op de hoogte wordt gesteld, hoe moet het parlement dan controle uitoefenen, vraagt hij zich af. „De Marokkaanse premier en zijn regering zijn slechts een schaduwregering zonder enige beslissingsbevoegdheid noch budget”, zegt hij.

„Het zijn maar weinigen in Marokko die verandering van de grondwet eisen. De enige oppositiegeluiden komen, behalve van de moslimfundamentalisten, van de vakbonden, de onafhankelijke pers en vier kleine oppositiepartijen. Maar die hebben weinig macht”.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.