Ga direct naar de content

verkiezingen
6 februari 2010
Seije Slager

Burger zit raadsleden in de weg

Lokale politici: Besluitvorming vaak ’gekaapt’ door kleine elite van actieve burgers

VVD-poster in Lopik voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart.

VVD-poster in Lopik voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart. © Trouw

Raadsleden zijn sceptisch over de invloed van burgers op de lokale politiek. Enkele actievelingen weten relatief veel voor elkaar te krijgen.

Veel van de mogelijkheden tot burgerinvloed worden vooral gebruikt door een kleine elite van actieve burgers. Daarmee ’kapen’ ze soms de besluitvorming, tegen de wil van de zwijgende meerderheid van de bevolking.

Dat vindt een groot deel van de Nederlandse gemeenteraadsleden die meewerkten aan de Trouw-enquête over de staat van het lokaal bestuur.

Burgers hebben tegenwoordig veel mogelijkheden om besluitvorming te beïnvloeden. Ze kunnen inspreken, een burgerinitiatief indienen, of een referendum afdwingen. Van de raadsleden geeft 49 procent aan dat die mogelijkheden niet of nauwelijks gebruikt worden, 46 procent zegt dat ze wel gebruikt worden, maar vaak door een klein groepje actieve burgers. Slechts vijf procent durft de stelling aan dat inspraakmogelijkheden ’ruim, door verschillende groepen burgers’ worden benut.

Meer dan de helft van de raadsleden (54 procent) is het eens met de stelling dat besluitvormingsprocessen soms gekaapt worden door een kleine elite van actieve burgers. Zo zegt Emile Weekers van de partij Transperant Valkenburg: „Twee mensen kunnen ’namens een buurt sprekend’ voor elkaar krijgen dat er verkeersdrempels aangelegd worden. Als ze er dan liggen komt er een volksoproer omdat de piepende remmen en accelererende automobielen geluidsoverlast veroorzaken.”

De stem van de inspreker is dus niet automatisch de stem van de doorsnee burger. Maar raadsleden zijn ook kritisch over de samenstelling van hun eigen raad: die is al helemaal geen afspiegeling van de samenleving.

Mannen, ambtenaren en ouderen blijken onder raadsleden oververtegenwoordigd. De ongerustheid daarover leeft bij raadsleden van alle politieke kleuren. „Ik mis jongeren, vrouwen, mensen die werkzaam zijn in het bedrijfsleven en daar leren hoe ze goede besluiten moeten nemen”, zegt VVD’er Alexander Kuipers uit Lansingerland. Maar ook Dorith van Ewijk (GroenLinks, Goes) is bezorgd: „Het is jammer dat raadsleden vooral werkzaam zijn in het onderwijs of bij de overheid. Dat geeft een te eenzijdige kijk op politieke vraagstukken.”

Op de gemeenteraadkaart van Trouw in de Buurt vindt u veel van de kandidaten op wie u op 3 maart kunt stemmen. Daar kunt u de lokale politici ook uw klachten en wensen kenbaar maken.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (33)

In elk geval kunnen de burgers een maal per 4 jaar, geheel democratisch, de wanpresteerders in de raad naar huis sturen. Ik zou zeggen, let vroegtijdig op hun stemgedrag in de raad en hun uitlatingen op hun weblog! Waar hebben ze het over en reageren ze op vragen of censureren ze alles wat ze niet bevalt.

gert, zaandijk op 08-02-2010, 22:55

Jan v Nijmegen de reactionaire politiek is dol op kakofonie van burgers, kunnen ze fijn hun eigen zin doen onder het voorwendsel dat de burger er toch geen duidelijke mening over heeft!

ndv, amsterdam op 08-02-2010, 22:55

Raadsleden zijn zelf de schuldigen. Te veel geld wordt er doorgejaagd voor niet te realiseren plannen. Raadsleden zijn er om te besturen en moeten niet aankomen met onbetaalbare plannen en moeten eerst de problemen maar eens zien op te lossen. De verloedering van dorpen en steden zegt al genoeg. Burgers zitten bijv. niet te wachten op nieuwe winkelcentra om bestaande winkels te laten verdwijnen.

peter, koudekerk op 08-02-2010, 19:54

De volksvertegenwoordigers hebben zichzelf buitenspel door een groot aantal publieke af te stoten naar de markt. Dus de kiezer wordt geconfronteerd met machteloze volksvertegenwoordigers.
Lees de gemeentelijke verkiezingsprogramma's maar. Een heldere duidelijke keuzes die voor de kiezer meetbaar zijn worden niet gemaakt. Wurgende fractie dicipline laat de burger zien dat er gekozen wordt voor een coalitie waarop de burger niet gestemt heeft. De partij visie die de burger gekozen heeft ligt weer in de onderste bureaula. Geef thema gericht de raad weer het recht van besluitvorming en geef bestuurders en ambtenaren de plicht van meningvorming.

Jacob van den Brink, Echten op 08-02-2010, 16:59

Het is ook lastig als je als raadslid een aantal rapporten op tafel krijgt van vele honderden bladzijden waarin staat dat de bestaande fraaie natuur beter wordt van een bungalowpark met 350 huizen en dat rapport ook nog de MER commissie passeert.En dat 2000 auto's extra per dag door een dorpje geen probleem is. Als je het daar niet mee eens bent krijg je natuurlijk een lastige discussie met "deskundigen", die weliswaar zijn omgekocht door projectontwikkelaars.
Burgers die haarfijn voor de raadsleden uitpluizen hoe het werkelijk zit vormen dan een wanklank in het zo rustige bestaan van deze raadsleden.

H Stork, Markelo op 08-02-2010, 16:56

Ik heb meer de indruk dat,in sommige gemeenten,de raadsleden de burgers in de weg zitten....

H.v.M., Rotterdam op 08-02-2010, 13:37

Een laagdrempelige gemeenteraad begint met een laagdrempelig stadhuis.
Ze worden echter gebouwd als forten om de burgers kennelijk op afstand te houden. Dat doet iets met mensen!

gert, zaandijk op 08-02-2010, 08:39

Misschien zitten raadsleden de burgers in de weg ...

Zie voor een toelichting http://www.mattpoelmans.nl/blog/?p=324

Matt Poelmans, Oegstgeest op 07-02-2010, 22:37

Als je naar de burgers luistert, krijg je een kakofonie van standpunten te horen. De een wil dit, de ander dat. Nog erger: de een wil op het ene moment dit, en op het andere moment dat. De politiek is uitgevonden om daar chocola van te maken. Dat kan de politiek maar beter een beetje in het verborgene doen, anders blijft iedereen maar doordrammen, en komt er niks van terecht.

Jan, Nijmegen op 07-02-2010, 21:08

Veel zorgelijker is de kwaliteit, of beter het gebrek daaraan in het lokale bestuur. Voor een verkiesbare plaats op een lijst in een kleinere gemeente moet je een grote familie hebben. En het kiezen zelf gebeurt veel meer op grond van wie kent wie dan op inhoud en kwaliteit. Kwaliteit en kennis zijn bedreigend, maken jaloers. En dan daarna nog collegevorming waarin ons kent ons een veel belangrijkere rol speelt dan inhoud en kennis.
Dat alles leidt tot treurige uitkomsten, kostbare stokpaardjes en tot dode democratie.
Word lid van het Genootschap voor Gezond Verstand, gebruik je hersens.

Paul Jansen, Terborg op 07-02-2010, 17:26

De klacht is niet nieuw, maar kan eenvoudig opgelost worden door online-burgerparticipatie. Dit verlaagt drempels voor de zwijgende meerderheid en verbetert het proces van besluitvorming. Interactive sites als BredaMorgen, AmstelVerandert en de Publiekscampagne van de Provincie Overijssel hebben dat al aangetoond.
Vorige week was ik even te gast op en symposium over online burgerparticipatie, Liefst 175 ambtenaren gaven acte de presence en het niveau van de discussie was goed. Dit was weliswaar een commercieel initiatief (nVolve, Den Haag), maar deze opkomst geeft aan dat vele gemeenten hun eigen online initiatief zullen starten.

rob, Hattemerbroek op 07-02-2010, 17:25

Beste Gerard Geelhoed,
Ik kan begrijpen dat u als raadslid daar niet vrolijk van wordt. Ik praat alleen over Amsterdam. Hier is al jaren 'n overgrote meerderheid van de bevolking tegen de aanleg van de Noord-Zuidlijn. Dat is ongelooflijk belangrijk omdat de geldverspilling en het wanbeheer daarbij elk facet van het Amsterdamse beleid aantast. Feitelijk is Amsterdam gewoon failliet door dit gedrocht.
Als op zo'n belangrijk punt de meerderheid van de raadsleden gewoon consequent de mening van de bevolking aan de laars lapt, dan durf ik te stellen dat raadsleden de bevolking in de weg zitten, en niet omgekeerd.
Hopelijk doet u het beter!

Peter Zwitser, Amsterdam op 07-02-2010, 17:22

Bespottelijke kop. Uit het artikel blijkt dat het niet om de burger in het algemeen gaat, maar om een klein groepje activisten. Moest de democratie in een kwaad daglicht worden gesteld?

jan vening, antwerpen op 07-02-2010, 17:08

IK wordt niet vrolijk van al deze reacties, dit artikel bedoeld te zeggen dat de raadsleden graag en uitgebreid naar de burgers luistert om het beleid te toetsen voor draagvlak.
Inspraak heet dat, maar het blijkt in de praktijk dat een initiatief vanuit de burgers heel eenzijdig is ,dat een kleine groep mensen de gekozen bestuurders op een ander spoor willen zetten en dat is dan weer niet de wens van de meerderheid in een betreffende wijk.
ik ben van mening dat je moet luisteren maar toch met de wetenschap die je als raadslid hebt, je eigen plan moet onderbouwen en uitleggen.
je bent gekozen met een volksmandaat,ik ben ook zo'n kleine man.

Gerard Geelhoed, Kamperland op 07-02-2010, 10:30

Als raadsleden hun werk goed zouden doen, hadden ze van de burger geen last en zaten ze ook beslist niet in de weg.

Bukowsky, Santiago op 07-02-2010, 10:12

Inspraak zonder inzicht is Uitspraak zonder uitzicht.

Johaninos, Bellmere op 07-02-2010, 10:04

Ik heb het sterke vermoeden dat democratie impliceert dat iedereen die dat wil een duit in 't zakje kan doen. Doet men dat niet, dan hoort men tot de 'zwijgende meerderheid'. En die meerderheid heeft kennelijk nog niet goed begrepen wat democratie inhoudt.
Voor hen dan dit: democratie is een eeuwig gevecht zonder geweld.

Ted Schrey, Montreal op 06-02-2010, 20:33

Kennelijk heeft de politiek steeds minder invloed. Het is dus de vraag of het wel zin heeft in te stemmen met het bestuur door politieke partijen. Het kost ons immers veel belastinggeld. En we horen van de gemeente vaker en vaker dat de burgers de problemen in de woonwijk zelf moeten oplossen. Geen wonder dat burgers zelf naar oplossingen zoeken en de politiek langzamerhand buiten spel zetten. Er wordt geklaagd dat er slechts een elite actief is. Maar dat is in de politiek ook het geval. Die elite is vooral bezig met werk voor zichzelf en zijn eigen mensen te scheppen.

Theo, Amsterdam op 06-02-2010, 20:30

Belangrijk onderwerp. Het dualisme is dood. Dat signaleerde Jan Marijnissen ook al. Mensen hebben geen zin in fake inspraak op het gemeentehuis. Goede partijen hebben een weblog met openbare reactie mogelijkheid, onafhankelijk gemodereerd natuurlijk. Zo krijg je ook de mening van jongeren. Je moet er als partijbestuur er natuurlijk wel regelmatig goed op reageren. Wijkoverleggen zijn ook uit de tijd en vaak fake. De politiek stuurt zijn ambtenaar die de kastanjes uit het vuur mag halen. Stop daarmee zou ik zeggen. Bespaart ook geld.

gert, zaandijk op 06-02-2010, 20:30

Het is net andersom: raadsleden zitten de burgers in de weg. Van "vertegenwoordiging" is al lang geen sprake meer. Politieke partijen zijn zélf verworden tot pressiegroepen. Zij vernielen het politieke overleg en maken de politieke besluitvorming onmogelijk.
Wat de enquête dus registreert is dat er nieuw paradigma moet worden aangesproken: burgers die kunnen aantonen met verstand van zaken te kunnen spreken moeten kunnen stemmen op items en argumenten. Daarbij is "argumentenweging", bijv. in een schaal van 1 tot 10 absoluut noodzakelijk. Het systeem van een gemeenteraad of parlement ligt op apegapen. Doe ze weg! Ruim op, die troep!

F.M. Vermeulen, Roosendaal op 06-02-2010, 20:30

De regentenmentaliteit bij onze bestuurders is niet stuk te krijgen. Ze zouden beter de actieve burger kunnen danken voor alle inbreng, die steden en dorpen vaak heeft behoed voor domme bouw- of sloopplannen, voor geldverslindende statusprojecten en voor korte termijn gewin. En wat betreft die drempels: ze zijn niet in staat het probleem en de oplossing te scheiden. Het gedrag van automobilisten veroorzaakt hinder en gevaar, met of zonder drempels.

Henk van Haandel, Amsterdam op 06-02-2010, 20:26

Ik denk dat de raadsleden het liefst de zaakjes zouden regelen in achterkamertjes. Die domme burgers erbij geeft alleen maar aanleiding tot ergernis en brengen de besluitvorming in gevaar. Vaak blijkt namelijk dat burgers beter ergens over nagedacht hebben dan de raadsleden en dat lees je dan als raadslid niet graag de volgende dag in een krant. Maar dat is ook niet zo vreemd, raadsleden worden vaak gekozen, niet vanwege hun bekwaamheid maar omdat ze populair zijn onder de bevolking.

Jan Hamer, Didam op 06-02-2010, 20:26

Burgerparticipatie is prima, hoe meer mensen betrokken hoe beter, maar het is geen burgerbestuur.

Dat hebben we al, de raadsleden hebben een mandaat van de kiezer. Dit systeem moet natuurlijk niet uitgehold worden door referenda enz. De uiteindelijke besluitvorming moet gewoon bij de democratisch gekozen bestuurders liggen.

Hoe ver zij hun beslissingen laten beinvloeden door inspraak enz. is hun verantwoordelijkheid. Ik neem aan dat raadsleden zelf in kunnen schatten dat 2 mensen uit de straat geen hele straat is, het kan trouwens ook zo zijn dat er een beslissing genomen moet worden waar de hele straat op tegen is, dat is besturen.

J. Korevaar, Brandwijk op 06-02-2010, 20:26

Opmerkelijk dat geen van de toekomstige raadsleden ook maar iets zeggen over het "afbreken van de peperdure bewakings-, controle- en beveiligingsstaat".
Iedere burger wordt dagelijks geconfronteerd met overmatige aandacht uit de hoek van de bewakingsdiensten. De pretentie voor veiligheid te willen zorgen en deze te prevaleren boven de privacy is een onjuist standpunt. Er is niet minder criminaliteit. De kwaliteit van de veiligheid van en voor de burger is griezelig lager dan ooit. En hoor hoe de politici hier zichzelf willen profileren in hun partijprogramma's!Allemaal schone schijn, schone dromen, schone idealen die naar vervuiling leiden.

arbitrair, Aa en Hunze op 06-02-2010, 20:17

Raadsleden maken het er zelf ook naar en kunnen/willen geen vuist maken tegen bijvoorbeeld de landelijke overheid. in Barendrecht werd enige tijd geleden een 'informatie-avond' gehouden over de dreigende CO2-opslag. Ministers van der Hoeven en Cramer waren aanwezig, maar alleen op voorwaarde dat de gemeenteraadsleden zich niet in de vragenronde zouden mengen. Van een debat was natuurlijk geen sprake. Reden voor uitsluiting van die gemeenteraadsleden? Zij kenden het dossier. Helaas heeft die slappe hap zich af laten schepen, waarbij vooral de kruiperige rol van CDA en PvdA opvielen. Met zo'n raad heb je als burger dus een hoop zelf te doen.

Joris Ockeloen, en het wachten op 06-02-2010, 20:17

Waarschijnlijk zijn burgers zo actief omdat raadsleden niet voor elkaar krijgen wat die burgers graag zouden willen.
En dan "doen ze het zelf wel ".....

H.v.M., Rotterdam op 06-02-2010, 20:12

Ik heb ervaring met de zogenaamde actieve burgers. 2 mensen kunnen een vereniging opstarten en dan jarenlang de zaken ophouden zonder werkelijke argumenten te hebben. Onderbuikgevoelens, emoties en sentimenten voeren de boventoon, worden op hoge toon geventileerd. Leugens, discriminatie, roddel en achterklap, stigmatiseren, huftertaal, beledigen, dehumaniseren en demoniseren e.d. zijn niet van de lucht. Er zijn in de wet en regelgeving te veel mogelijkheden om misbruik te maken van inspraakprocedures. Achter veel van die verenigingen gaan politieke partijen schuil. SP, GL en een Lokale partij zijn dat hier in Roerdalen.

Kay, Roerdalen op 06-02-2010, 20:05

Lastig, die actieve burgers! Een gemeente zou geen burgers moeten hebben, zoiets als lesgeven aan een lege klas, veel simpeler. Vergeten wordt dat die burgers actief en lastig worden omdat veel gemeenteraadsleden opgewekt hun gang gaan zonder hun achterban te raadplegen of te informeren. Dat vinden burgers soms niet leuk. Raadsleden vinden dat lastig, ze zijn toch niet voor niets raadslid geworden... Vervelende burgers dus, die actievelingen! Tja, zoiets hoort ook bij een democratie.

aad, rotterdam op 06-02-2010, 20:05

De bezetting van dit soort gremia is vaak bepaald door lieden,die hun gebrek aan kwaliteit compenseren door de "status" ,die ze aan dit soort functies menen te ontlenen.Als doener en gewend om beslissingen te nemen wordt je toch doodziek van de eindeloze discussies en mekaar vliegen afvangen over futiliteiten.Het "goede" voorbeeld wordt gegeven in b.v.het vragenuurtje in de Tweede Kamer.Iedereen (of men er nu verstand van heeft of niet ) moet zo nodig zijn zegje doen.Mensen,die er echt toe doen kunnen hun tijd wel beter gebruiken.

j.h.Bruijnjé, De Rijp op 06-02-2010, 19:56

Sommige gemeenten hebben de functies van de sociale recherche uitbesteed aan particuliere bewakingsdiensten.Dat is onrechtmatig en niet volgens de wet. Zo houden burgers en bedrijfsrecherche in woonomgevingen mensen in de gaten in de verwachting dat ze tegen de lamp lopen. Ze horen niets over vermeende verdachtmaking en beschuldigingen. Ze verpesten het sociale klimaat in buurten. En menig burger raakt als gevolg van deze handelswijze geisoleerd of ingesloten.Intussen moet bedrijfsrecherche toestemming verlenen of een uitkeringsgerechtigde een relatie heeft die niet inwonend is.

arbitrair, Aa en Hunze op 06-02-2010, 19:25

Sorry, ik heb geprobeerd het te onderdrukken, eerlijk waar, maar ik kon dit schot voor open doel niet tegenhouden. Lokale kop voor Amsterdam:
Raadsleden zitten burger in de weg.
(Met excuus aan de paar goede raadsleden die Amsterdam niet naar 'n failliet helpen met de Noord-Zuidlijn.)

Peter Zwitser, Amsterdam op 06-02-2010, 19:25

Het is logisch dat (ex) ambtenaren, en leraren de grootste groep vormen, binnen het corps van raadsleden. Vooral de ambtenaren waren deel van het besluitvormingsproces, en weten dus hoe het werkt. Kleinere politieke partijen, vaak met een gebrek aan kader, vallen dus terug op bekende raadgevers, ambtenaren en leraren, die, levend van een klein pensioen, een aardige duit bijverdien.
Maak uw eigen achterban wakker, partijen, en wordt zelf wakker, partijleiders. Geef die mensen de macht, ie het ook verdienen, de kleine man.
Hij, of vooral zij, weet hoe het gaat, de grote mond van de ambtenaar, snoept alles voor je neus weg. Doe daar iets aan!

Gone Native, La Romana op 06-02-2010, 19:25

Reacties nog steeds (0) .Is de redactie al op weekendverlof?

j.h.Bruijnjé, De Rijp op 06-02-2010, 19:22

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Gemeenteraadsverkiezingen

Kies de populairste politicus in de gemeente

Gadiza Bouazani, een gemeenteraadskandidate voor de PvdA die in Utrecht tot nu toe verreweg de meeste reacties weet los te maken.

Welke politicus doet het in zijn of haar gemeente het beste in deze verkiezingsstrijd? Tot aan de gemeenteraadsverkiezingen kunt u dat zelf meebepalen.

Politiek

Raadskaart Trouw in de Buurt

Klik hieronder om de laatst toegevoegde gemeenteraadskandidaten op de kaart te zien:

Trouw TV

Breedveld geeft tips aan gemeenteraadsleden

Hoe is de lokale verkiezingsstrijd spannend te maken? Trouw-commentator Willem Breedveld geeft advies aan raadsleden. Tip 1: Verklaar Den Haag de oorlog.

Verkiezingskoorts

Kandidaat-raadsleden aan het woord

In de rubriek Verkiezingskoorts laat Trouw.nl elke dag een andere kandidaat voor de gemeenteraad aan het woord. Over wat er lokaal speelt, en waarom je op hem of haar moet stemmen.

Gemeenteraadsverkiezingen

Raadsverkiezingen op Twitter

verkiezingen

Gemeenteraadsverkiezingen

Op 3 maart kunt u weer stemmen voor een nieuwe gemeenteraad. De kandidaten praten u bij en proberen u te overtuigen via hun blogs en tweets. Kijk op trouw.nl/verkiezingen2010.