Red de basisbeurs
Jasper van Dijk, Tweede Kamerlid SP. Foto Govert de Roos.
'De student moet steeds meer betalen, terwijl het onderwijspeil blijft dalen.' Vorige week voerden studenten onder dit motto actie tegen nieuwe bezuinigingen op hoger onderwijs.
Universiteiten werden bezet, de studenten zijn boos. Zij willen niet opdraaien voor een crisis die werd veroorzaakt door graaiende bankiers.
Er hangt dan ook een donkere wolk boven het hoger onderwijs. Werkgroepen van de regering zijn op zoek naar 20 procent bezuinigingen. De basisbeurs staat op de tocht. PvdA, VVD en D66 hebben al gezegd dat deze in een lening mag worden omgezet. Van de VVD kunnen we dit verwachten. Die partij hecht nu eenmaal minder waarde aan toegankelijk onderwijs voor mensen met minder geld. De PvdA roept al jaren dat er een leenstelsel moet komen. Van D66 is het opmerkelijk, want die partij zegt onderwijs nogal belangrijk te vinden. Dat zijn blijkbaar vooral mooie woorden.
Afschaffing van de studiefinanciering betekent dat studenten met een schuld van ongeveer 25.000 euro worden opgezadeld. Uit recent onderzoek onder 13.000 deelnemers blijkt dat tweederde niet meer gaat studeren als je alles moet lenen. Dit plan druist dus lijnrecht in tegen het breed gedragen pleidooi voor meer hoger opgeleiden. Studeren wordt weer een zaak van de elite. Dat geldt overigens niet alleen voor de toegang tot de universiteit, maar net zo goed voor MBO en HBO. Het principe van toegankelijk onderwijs wordt dus voor velen een lege huls.
Minister Plasterk kan de acties wel waarderen, lees ik in de media. Ook zegt hij toegankelijkheid van onderwijs een groot goed te vinden. Maar wat is dat waard, als hij zich niet uitspreekt tegen het schrappen van de basisbeurs? De acties van de studenten zijn een schot in de roos. Als het kabinet in mei besluit tot keiharde bezuinigingen op onderwijs, weet Plasterk wat hem te wachten staat.
Van GroenLinks tot VVD is men voor afschaffing van de studiefinanciering. Alle alternatieven leiden echter tot een aantasting van de toegankelijkheid. Het is onvoorstelbaar dat deze partijen zo gemakkelijk een drempel opwerpen voor jongeren die graag willen studeren, maar het geld er niet voor hebben. Het argument dat "de bakker toch niet hoeft te betalen voor de studie van de arts of advocaat", vind ik niet sterk. Ook de bakker heeft immers belang bij goede artsen en advocaten. En de bakker wil ook graag dat zijn kinderen kunnen studeren. Een leenstelsel is ook helemaal niet nodig, want in een solidaire samenleving betaalt iedereen naar draagkracht belasting waarvan we toegankelijk onderwijs financieren. Bezuinigen kan heel goed op andere zaken, zoals de hypotheekrenteaftrek, defensie of de bureaucratie.
Met behulp van luid protest kan de afschaffing van de basisbeurs van tafel worden gehaald. Kijk maar naar de kilometerheffing van minister Eurlings. Het zou Plasterk sieren als hij ook een enquête houdt, ditmaal onder studenten. Dan zullen we zien hoe het staat met het draagvlak voor zijn wens. Mocht je eraan twijfelen of die enquête er komt, dan kun je nu alvast onze petitie tekenen.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.






Reacties (13)
@ Van Bergen,
Oh, maar ik ben het met u eens hoor, dat die hyperinflatie zeker niet gegarandeerd is. Denk alleen wel dat een recessie een goede reden is de staatsschuld niet verder op te laten lopen. En er wel degelijk een plan gemaakt moet worden voor de toekomst, om mensen niet op te leiden voor de werkloosheid. Daarover zal een groot deel van de economen het wel eens zijn (al heb ik geen referenties, inderdaad).
U vindt mijn toon aanmatigend en daarmee een teken van zwakte, dat is jammer. Waarom vindt u dat? Ik houd van een discussie op redelijke toon. En met inhoud, temeer omdat er genoeg simplisme de wereld ingeslingerd wordt!
Hanneke, Rotterdam op 10-02-2010, 17:57
Daar komt dan nog even bij dat degenen die nu in de kamer zitten en dit allemaal zo leuk bedenken dezelfde mensen zijn als de bezetters van bv het maagdenhuis en zij konden nog onbeperkt studeren ook! Onderwijs (en gezondheidszorg) zijn zaken waar uberhaupt niet op moet worden bezuinigd. Wat dacht de regering er van als we al die top salarissen en bonussen eens wat verminderden?
Marije, Kampen op 10-02-2010, 17:32
De basisbeurs is voor de meeste studenten, dus diegenen zonder rijke ouders, cruciaal. Denk even mee: huur, ziektekosten, eten. Dat zijn de 3 belangrijkste zaken. Ik krijg 491 euro studiefinanciering, waaronder een basisbeurs. Haal er 350 euro huur vanaf en 100 euro verzekering en je hebt nog 41 euro voor de rest van de maand. Je moet als student nu al werken om ook nog andere dingen te kunnen betalen. Op het moment dat de basisbeurs een lening wordt, word je gedwongen om deze aan te nemen. En dat willen de meeste studenten niet. En lang niet alle universitaire studies leveren een baan met een hoog salaris op.
Marije, Kampen op 10-02-2010, 17:32
Wat ik altijd een idioot systeem in Nederland heb gevonden, is dat je wel die basisbeurs krijgt, maar dan toch je school moet betalen. Daar gaat op jaarbasis dan zo'n driekwart van de basisbeurs heen. Ik stel voor: verlaag de basisbeurs en laat het schoolgeld vervallen, dan spaar je ook nog eens een boel administratiekosten.
Overigens, de link naar de petitie werkt niet.
de musicus, bremen op 10-02-2010, 12:17
Jammer. Ik vind het verzet van de SP tegen verhoging van de AOW-leeftijd heel goed, en de afkeer tegen de kilometerheffing eveneens. De basisbeurs omzetten in een lening is daarentegen juist een goed idee.
De jeugd zal het toch een keer moeten terugbetalen; is het niet via een lening, dan wel via hogere belastingen later. In dat geval geef ik de voorkeur aan een lening; dat geeft minder inningsproblemen en minder neiging om de betaling af te wentelen op anderen.
J. van Bremen, Utrecht op 10-02-2010, 12:12
@ Peter: als de basisbeurs wordt omgezet in een lening dan wordt automatisch ook de studiefinanciering aangetast, omdat de basisbeurs zoals je zelf ook al zegt een onderdeel van de studiefinanciering is. Wat is daar verwarrend aan? Het klopt allebei.
Marijke, Amsterdam op 10-02-2010, 12:05
@Hanneke, Rotterdam op 09-02-2010, 19:50
Wat ik soms niet uit kan staan zijn, sorry, waar ik moeite mee heb, is het klakkeloos geloven van de voorspellingen van "sommige economen" (daar is inderdaad geen consensus over onder economen). Uw eigen mening is net zo slecht onderbouwd als die van de SP; die aanmatigende toon louter een teken van zwakte.
Overigens vind ik het omzetten van de basisbeurs in een lening zowel uit sociaal als uit economisch oogpunt een zeer verantwoorde maatregel. Op dit punt ben ik het toch echt niet met de SP eens.
A. van Bergen, Utrecht op 10-02-2010, 12:05
Laat de beurs afhangen van de behaalde resultaten (eerst van de einexamencijfers, daarna jaarlijks evalueren) en van de soort studie (minder voor kletsvakken, meer voor moeilijke studies).
JKW, Noord Holland op 09-02-2010, 21:10
Mooie woorden van de SP, want laten we wel wezen: wie is er nou tegen goed georganiseerd, laagdrempelig toegankelijk onderwijs? Is de rest van het politieke spectrum opgebouwd uit afbrekers en uitmelkers? Ligt het toch iets genuanceerder? Omdat er, gezien de recessie, bezuinigd moet worden?
Ik lees een hoop boe-geroep, maar geen constructief alternatief.
En dat is wel nodig.
Want wat heb je aan een gratis studie met prachtig diploma als jonge mensen straks, met een hyperinflatie gaande (door sommige economen wel degelijk voorspeld) je banen moet zoeken met een lichtje?
Bah, ik kan het populistisch geblaat van de SP soms niet uitstaan.
Hanneke, Rotterdam op 09-02-2010, 19:50
Deze discussie is vorige week ook al gevoerd. Mensen die universitair opgeleid worden gaan als ze klaar zijn per definitie inkomens ver boven de SP norm verdienen waarvan een studielening snel kan worden terugbetaald. MBO leerlingen die in een duaal traject(werken en leren) een opleiding volgen kunnen a) in de meeste gevallen alle studiekosten vergoed krijgen van de werkgever en b) een salaris gaan verdienen. MBO opleidingen in voltijd, zeker niveau 1 en 2, worden doorgaans toch gekozen door mensen die evt.StuFi aanvullen met bijbaantjes bij een hamburgertent o.i.d. en die ten gevolge daarvan de verplichte stage vervolgens te vaak verknallen.
Thomas, Rotterdam op 09-02-2010, 19:49
Nou inderdaad; als de basisbeurs wordt afgeschaft stop ik met studeren. Dat is voor een student die zoveel mogelijk zelf betaalt, toch gewoon niet te doen? Niemand wil uiteindelijk zo'n hoge schuld hebben. Wil je niet bijlenen en dan verzint de overheid wel iets om je er als nog toe te dwingen. België begint steeds aantrekkelijker te worden...
Marije , Kampen op 09-02-2010, 19:49
Gaat het hier om het afschaffen van de basisberus of de studiefinanciering in het algemeen?
Studiefinanciering bestaat namelijk uit 3 delen:
- Basisbeurs
- Aanvullende beurs (voor studenten uit minder inkomenskrachtige gezinnen)
- Lening
Trouw even als Volkskrant en blog van Jan Marijnissen gebruiken voortdurend het woord basisbeurs terwijl op andere sites en kranten (dag, D66, studenten nieuwsbladen) staat vermeld dat studiefinanciering word aangetast Misschien is het bevordelijk voor de discussie als deze begrippen niet steeds door elkaar worden gebruikt zoals ook in deze weblog het geval is.
Peter, Maastricht op 09-02-2010, 19:47
Kom gezellig naar Belgie! Universiteitsstudie: 570 euro per jaar degelijk onderwijs (wel wat formeler, een professor dient ook met "professor" te worden aangesproken). Evt in deeltijd.
Dennis, Brussel op 09-02-2010, 16:36
Plaats een reactie
Stuur artikel door