Haagse wethouder vreest ’nieuw migrantendrama’

otel Westland. Hotel voor Polen, van de eigenaar van het uitzendbureau waar ze voor werken. © Joel van Houdt

Werknemers uit Oost-Europa moeten verplicht inburgeren, vindt de gemeente Den Haag. Het aantal arbeidsmigranten blijft stijgen. Daardoor neemt ook de overlast toe.

Nederland maakt rond de komst van Oost-Europese arbeidsmigranten dezelfde fouten als in de jaren zestig met de gastarbeiders uit Turkije en Marokko. Daardoor dreigt een soortgelijk ’multicultureel drama’. Die waarschuwing komt van de Haagse wethouder Marnix Norder (PvdA, bouwen en wonen).

Den Haag blijft onverminderd populair bij werknemers uit Oost-Europa, ondanks de economische tegenwind. Het lukt de gemeente niet om de overlast die door illegale huisvesting ontstaat, te beteugelen.

Norder wil dat migranten uit Oost-Europa verplicht inburgeren. Dat is nu wettelijk onmogelijk voor inwoners van de Europese Unie. Volgens de wethouder besluiten steeds meer migranten uit met name Polen en Bulgarije om in Nederland te blijven. De wethouder noemt het ’van de zotte’ dat hun kinderen pas op de basisschool voor het eerst Nederlands leren. „Zo creëer je een nieuwe groep met taalachterstanden.”

De gemeente Den Haag voelt zich in de steek gelaten door Brussel. „De fout die we veertig jaar geleden maakten met de gastarbeider, maken we nu opnieuw onder de vlag van de Europese Unie”, zegt Norder. „Een Pool is geen Marokkaan en een Roemeen geen Turk. Maar toch, iemand die uit het diepste van Roemenië komt, staat net zover van de Nederlandse cultuur af als een migrant uit Marokko.”

De problemen in de Haagse achterstandswijken zijn enorm, zegt Norder. Malafide huisvesting van Oost-Europeanen is een belangrijke oorzaak. „Ik krijg geregeld de vraag van wijkbewoners: ’Hoeveel komen er nog?’.” Die onvrede heeft volgens Norder voor een groot deel bijgedragen aan de winst die de PVV bij de Europese verkiezingen in Den Haag heeft behaald. De PVV van Geert Wilders werd er de grootste partij. „Ik ben geen eurofoob. Maar ik snap de ergernis die in die wijken leeft. De sluizen moeten niet langer open blijven. Het effect van de overlast die is ontstaan, is door de Europese Unie volstrekt onderschat.”

De Rotterdamse wethouder en partijgenoot Hamit Karakus mist een visie van het Rijk op het probleem, vertelt hij. Van de Polen in Rotterdam is 30 tot 50 procent van plan er te blijven. De gemeente beweegt deze migranten nu zelf naar vrijwillige inburgering, inclusief taallessen. „Die aanpak werkt”, zegt Karakus. Wel ziet hij de grenzen voor Bulgaren en Roemen het liefst weer helemaal dichtgaan. Ook in zijn stad zijn er hardnekkige problemen door illegale verhuur.

Den Haag en Rotterdam besteden jaarlijks miljoenen euro’s aan de bestrijding van malafide verhuurders. In Den Haag werden in 2008 door speciale handhavingsteams vijfhonderd woningen leeggehaald. In 350 gevallen woonden er Oost-Europese – uitgebuite – uitzendkrachten.

Om meer grip te krijgen op misstanden in de uitzendbranche, sluiten Den Haag en Rotterdam vandaag een akkoord met drie koepelorganisaties van uitzendbureaus. Voortaan zullen deze bureaus de verblijfadressen van Oost-Europese werknemers doorgeven aan de steden. De gemeenten krijgen zo een beter beeld waar deze arbeiders verblijven en waar mogelijk sprake is van illegale huisvesting en uitbuiting. De aangesloten uitzendbureaus verplichten zich om voor goede woonomstandigheden te zorgen.

De steden wisselen al informatie uit met de Belastingdienst en het Centrum voor Werk en Inkomen. Op die manier moet het net rond huisjesmelkers en malafide uitzendbureaus zich steeds verder sluiten.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.