Aanslagpleger kreeg alle ruimte

Nasleep Koninginnedag Veiligheidsexperts zetten na reconstructie vraagtekens bij de beveiliging in Apeldoorn

Bezoekers arriveren bij de Grote Kerk in Apeldoorn, die gisteren open huis hield in verband met het drama op Koninginnedag. © Erik van't Woud/ANP

Uit eerste reconstructies blijkt dat de dader van de mislukte aanslag op de koninklijke familie over een lengte van honderden meters vaart heeft kunnen maken met zijn auto.

Tienduizenden mensen hebben de afgelopen dagen lijfelijk of via internet hun medeleven betuigd met de slachtoffers van het incident op Koninginnedag in Apeldoorn.

Bij de mislukte aanslag op de koninklijke familie kwamen zeven mensen om het leven, onder wie de dader, de 38-jarige Karst Richard Tates uit Huissen.

Veiligheidsexperts zetten vraagtekens bij de beveiliging in Apeldoorn. Uit eerste reconstructies blijkt dat Tates donderdag met zijn Suzuki Swift een forse aanloop heeft kunnen nemen voordat hij op de kruising Jachtlaan-Loolaan toeschouwers en dranghekken omver reed.

Op de Jachtlaan kon Tates eenvoudig om twee hekken heen rijden om daarna over een lengte van 250 meter vaart te maken. Eén weghelft van de Jachtlaan was op dat moment vrij voor voertuigen van de historische optocht. Tates kon via die weghelft om de hekken heen rijden. Volgens ooggetuigen reed de auto tussen de 80 en 100 kilometer per uur toen Tates de bus met de koninklijke familie probeerde te raken.

Burgemeester De Graaf van Apeldoorn, verantwoordelijk voor de beveiliging, zei kort na de aanslag dat het onmogelijk is om ’je tegen een gek te wapenen’. Vrijdag verklaarde hij dat het niet bij Koninginnedag past om van de stad ’een soort Kamp Holland’ te maken met betonnen wegversperringen om eventuele kwaadwillenden tegen te houden. De gemeente Apeldoorn doet zelf onderzoek naar de gebeurtenissen, evenals de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding die verantwoordelijk is voor de persoonsbeveiliging. De Nationale Recherche voert met 250 mensen een eigen onderzoek uit.

Bij de botsing met de gedenknaald heeft de dader hersenletsel opgelopen wat hem vrijdagochtend fataal is geworden. Het Nederlands Forensisch Instituut concludeert dat uit onderzoek van het lichaam. Tates had niet gedronken, maar wel waren er sporen van cannabis in zijn bloed. Dat hoeft niet te duiden op recent drugsgebruik: sporen van cannabis (wiet) blijven tot enkele weken na gebruik in het bloed aanwezig.

Koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prinses Máxima hebben vanavond voor het eerst weer een publiek optreden, bij de Dodenherdenking in Amsterdam. Daar worden extra veiligheidsmaatregelen genomen. Vrijdag worden de slachtoffers in Apeldoorn officieel herdacht.

De verzekeringsmaatschappij waarbij de auto van Tates verzekerd was, beschouwt het incident als een ongeval. Nabestaanden van de dodelijke slachtoffers en de dertien gewonden kunnen volgens Reaal aanspraak maken op schadevergoeding.

De koningin, Willem-Alexander en Máxima en prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven hebben zaterdag in verschillende ziekenhuizen zeven gewonden bezocht. Duizenden mensen hebben in het stadhuis van Apeldoorn het condoleanceregister getekend en bloemen neergelegd in de buurt van de Naald. Via internet hebben zo’n 200.000 mensen uit binnen- en buitenland condoleanceregisters getekend.

De Amerikaanse president Obama stuurde koningin Beatrix een brief om zijn medeleven te betuigen. Op YouTube staan ruim honderd filmpjes van de aanslag, die inmiddels twaalf miljoen keer zijn bekeken.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.