Achtbaan van emoties als helft van tweeling overlijdt
© Trouw
Ouders die tijdens of kort na de bevalling één kindje van een tweeling verliezen, moeten rouwen en feestvieren tegelijk. Zij hebben speciale begeleiding nodig.
Ik heb goed nieuws en ik heb slecht nieuws. Met die boodschap moest Corina Bosse ruim een jaar geleden haar vrienden en familie bellen. Het goede nieuws was de geboorte van Babette, een blakende baby. Maar de blijdschap ging gepaard met verdriet: Babette’s tweelingzusje Carice was tijdens de bevalling overleden.
Ze had een moeilijke zwangerschap, vertelt Bosse: al vrij vroeg werd duidelijk dat één van haar dochters een groeiachterstand had. Maar naar omstandigheden leken beide kinderen het goed te doen: „En toen ik eenmaal 38 weken zwanger was, stond ik er niet bij stil dat het nog mis kon gaan.”
’Heftig’, ’een achtbaan van emoties’, zo beschrijft Bosse die eerste periode, waarin ze Babette de borst gaf én de begrafenisondernemer te woord stond. Gelukkig werd ze goed opgevangen in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC): „Ik mocht Carice bijvoorbeeld bij me op de kamer houden, dat vond ik heel fijn.”
In het LUMC krijgen ouders als Bosse en haar man speciale begeleiding van een multidisciplinair team van artsen, verpleegkundigen en maatschappelijk werkers. Zij helpen ouders onder meer met het creëren van herinneringsbeelden die het tweelingschap benaderen: voetafdrukjes van beide kinderen voor op het geboortekaartje, foto’s van de twee samen. Ouders waarderen die extra zorg zeer, zo blijkt uit een klein onderzoek waarover het tijdschrift Medisch Contact morgen publiceert.
Vanzelfsprekend is dit soort aandacht niet. De omgeving – vrienden en familie, maar ook zorgverleners – verschuilt zich vaak achter de zorg voor het levende kind. „Miskenning van het verlies en verdriet om het andere kindje zijn een grote valkuil”, aldus de auteurs van het artikel in Medisch Contact.
Daarover kan kraamverzorgster Marlies van Stuijvenberg (32) meepraten. Zij beviel ruim vier jaar geleden van de tweeling David en Eline. De laatste is nu een blozende kleuter, haar broertje David overleed 22 uur na zijn geboorte. „Mensen zeiden toen: gelukkig heb je er nog één over. Dat vond ik zo’n foute opmerking. We kregen twee kinderen om er van twéé te houden.”
In het ziekenhuis waar Van Stuijvenberg indertijd beviel, was alle zorg gericht op Eline, die te vroeg geboren was en honderd dagen op de intensive care moest liggen. Er was één verpleegkundige die wel altijd naar hun rouw om David vroeg, vertelt Dirk-Jan Stuijvenberg, de man van Marlies: „Die heeft echt mijn hart gestolen.”
Dat andere zorgverleners het onderwerp het liefst verzwegen, begrijpt Marlies wel. Pas sinds de dood van David kan zij lotgenoten echt goed aanvoelen, zegt ze: „Ik weet nu dat beide kinderen aandacht nodig hebben. Je blijft de ouders van een onzichtbare tweeling.” En dus kijkt ze als kraamverzorgster ook uitgebreid naar het overleden tweelingkind, ze benoemt de gelijkenissen met het broertje of zusje en geeft ouders de gelegenheid om over hun vreugde én verdriet te praten.
Dat ’dubbele gevoel’ duurt overigens veel langer dan de kraamtijd, zo benadrukken zowel Corina Bosse als Marlies en Dirk-Jan van Stuijvenberg. Hun overleden kinderen zijn nog volop aanwezig in hun gezinnen. Zo brandden Bosse en haar man Robert op de eerste verjaardag van Babette ook een kaarsje voor Carice. En het echtpaar Van Stuijvenberg had het moeilijk toen Eline met haar eerste schoolfoto thuiskwam: „Toen dachten we: daar had David ook op moeten staan.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
’Nu heb je het tenminste niet zo druk’
Niet alleen zorgverleners weten zich soms geen raad met het overlijden van de helft van een tweeling, zeggen Marlies en Dirk-Jan van Stuijvenberg. Zij verloren vier jaar geleden hun zoon David, het tweelingbroertje van Eline. „Mensen voelen een grote drempel naar ons toe”, aldus Dirk-Jan. „We zijn hierdoor wel vrienden kwijtgeraakt.” Zijn vrouw Marlies is actief op de lotgenotensite van Stichting Lieve Engeltjes: „Het is fijn dat ik daar mijn verhaal kwijt kan, de omgeving vraagt zelden meer naar David.” Vrienden en kennissen willen wel graag betrokkenheid tonen, maar zijn daar vaak onhandig in. „In het begin kregen we op Eline’s verjaardag ook een kaartje voor David, dat vond ik wel irritant”, zegt Dirk-Jan. Corina Bosse, moeder van Babette en de tijdens de geboorte overleden Carice, kreeg ook wel deze goedbedoelde opmerking: „Nu heb je het tenminste niet zo druk.”
Reacties (12)
Ik als tweeling moeder weet precies hoe het voelt.emoties,verdriet geluk alles samen.Ben 2007 13 weken te vroeg bevallen van tweeeigige tweeling in twee dagen.Ons jongste dochter is in mijn armen overleden na 1 onze oudste dochter vechtend in de couveuse ernaast
En dan die opmerkingen ach je hebt er nog 1, Nee wij gingen en hebben er twee.Alles is zo moeilijk waarom. alles doet je denken aan twee.
We zijn super trots op ons dochter ze heeft de kracht van haar zusje gekregen en kun je zien.
Het gemis zal voor altijd blijven.
Wonderen bestaan.
Twee lieve engeltje in ons leven.
de ene heel dicht bij. de ander voor altijd in ons hart verweven.
anna, menaldum op 27-11-2008, 14:29
Hoe durven mensen te oordelen over hoe er omgegaan wordt met verdriet?!
Wees blij dat deze mensen goede hulp en ondersteuning krijgen.
Als je niet in deze situatie hebt gezeten dan mag je zeker niet oordelen over het hebben van verdriet en de hulp die je daarbij nodig hebt. Zo makkelijk om van een afstandje te gaan oordelen. Ik gun zeker niemand wat, maar voor dit soort mensen zou het wel een keertje goed zijn om diep in de put te zitten. Kijken of je dan nog zo'n grote mond hebt.
Mina, Zwolle op 26-11-2008, 08:58
Een kind verliezen hoort inderdaad bij 1 van de ergste dingen die je kan overkomen, maar ieder is verschillend en ieder zal het verlies op zijn eigen manier verwerken.
Maar ik vind 1 ding zeker....nooit mag je een ander veroordelen over de manier waarop deze het verlies verwerkt.
Ook denk ik dat het erg onderschat wordt hoe het verlies van een kindje voelt voor de vader. Waarom zou het verlies van zijn kindje zoveel anders voelen? Het kind is immers net zoveel van hem als van de moeder.
L, Eindhoven op 21-11-2008, 17:35
Ikzelf, óók n onzichtbare tweelingmama, heb alle2 mijn kindjes verloren. Tis goed dat er meer aandacht besteed wordt aan de dood van (ongeboren) kinderen. Kinderen zijn de toekomst, door de dood van je kind(eren) is je toekomst weg. 'n nieuwe toekomst moet gemaakt worden 'n toekomst waarin je levenslang hebt. 'n vader voelt t heel anders dan 'n moeder. Tis goed dat de dood van kinderen uit de taboesfeer wordt gehaald. Zorgverleners moeten gelijk handelen in (re)actie naar ouders. Veel meer aandacht voor de dood, het hoort bij het leven, maar moet uit de taboesfeer gehaald worden. Accepteren is makkelijker gezegd dan gedaan. Erg kortzichtig!!
Petra Brekelmans, Brunssum op 21-11-2008, 12:17
We hebben als ouders gelukkig een goede begeleiding en nazorg gehad, zowel in Gng AZG, Lw MCL noord en AMC.
Persoonlijk blijven mij de negatieve reacties toch wel een beetje hangen, daar we dezelfde ervaring in vrienden- en familiekring hebben moeten ervaren.
We denken zelf dat het te maken heeft met zolang het ons eigen levenspad niet doorkruist doet het ons niets en wordt de dood als taboe beschouwd.....tot het moment aanbreekt, dat het je eigen gezin overkomt en komt men tot inzicht en bezinning; hetgeen een harde les is!
Van onze tweeling, hebben we nog Dave 20 jr. en vol lof voor alle goede zorg en nazorg van de medici!!
H.J.Sommer, Franeker op 20-11-2008, 22:14
Deze doelgroep is niet zielig, wij willen ook niet als zodanig bekeken worden. Ik ben een 2-lingmama, waarvan de helft op een wat latere leeftijd is overleden, hij was 2 jr en 10 mnd. Wij, als geen ander, weten dat t leven gewoon verder gaat. Maar dat gewoon, doet t hem nu net. Voor ons is t niet meer gewoon! Ooit maar enigzins t gevoel gehad, van een kind verliezen? Is dat t geval dan laat je t wel uit je hoofd, om dergelijke uitspraken te doen. Dit is iets, wat je de rest van je leven meedraagt. Ook de vrouwen in derdewereld landen. Deze overleden kindjes, zijn t vlees en bloed van de ouders, dat zet je niet opzij, nooit!
onzichtbare tweelingmam Monique, Helmond op 20-11-2008, 17:39
Ik schrik van enkele reacties op dit artikel. Een kind verliezen is wat mij betreft het ergste wat je als ouder kan overkomen. Ik vind het heel positief dat er in het LUMC zoveel aandacht is voor deze specifieke situatie en dat er zoveel erkenning is voor de emoties die door elkaar heen vliegen (en daarmee voor het overleden kind). Het maken van foto's, voetafdrukjes van de twee baby'tjes, is zo belangrijk. Je kunt dat nooit meer overdoen. Ik kan me voorstellen dat ouders de extra zorg waarderen. Het dubbele gevoel is inderdaad niet beperkt tot de kraamtijd. Je overleden kind blijft altijd bij je en maakt altijd deel uit van jou en je gezin.
Suzanne, Sassenheim op 20-11-2008, 17:34
De reacties van A.R. Girbes sr en Frank Roos zijn duidelijk van mannen afkomstig. Een zwangerschap en een bevalling zijn ervaringen die heel diep ingrijpen op het leven van een vrouw. Een dergelijk verdriet en vaak ook schuldgevoel moet je je hele leven met je meedragen. Natuurlijk moet je het accepteren, maar daar gaat wel iets aan vooraf. Dat is een proces. Vroeger werd het weg gestopt en nooit meer over gesproken. Tegenwoordig is dat gelukkig vaak anders. Je kind is je kind en blijft altijd je kind. Ook na het overlijden. Die band is onverbrekelijk en reikt ook over de grens van leven en dood.
A. Dreteler, Haren op 20-11-2008, 16:09
Ja hoor, weer een hulpbehoevende doelgroep gevonden die als slachtoffer moet worden behandeld.
Natuurlijk is het erg!
Maar moet nu echt elk menselijk probleem geïnstitutionaliseerd worden en moeten de mensen die het overkomt tot zielige slachtofers worden gestigmatiseerd??
Watdachtjewat, Zoetermeer op 20-11-2008, 14:02
Net zoals derde wereld landen aan het handje van de ontwikkelingshulp hulpeloos gemaakt worden zo wordt hier elke emotionele hobbel door deskundigen geannexeerd. De bouwmarkten doen gouden zaken in dit land maar als het om verdriet gaat ipv badkranen dan is zelfredzaamheid opeens taboe. Een kind dat altijd gedragen wordt leert nooit lopen. Een boom die in de wind opgroeit ontwikkelt sterke wortels. Nederland couveuseland. Het zal ook te maken hebben met het verdwijnen van gemeenschapszin in de buurt. Dat komt door de auto hoorde ik. De prijs van het individualisme is dus hogere lasten om al die sociaal werkers en zielenknijpers te betalen.
Frank Roos, Amsterdam op 20-11-2008, 11:57
Dat er een kind overlijdt na of tijdens een bevalling is een natuurlijke oorzaak en dat moet 'men' gewoon accepteren. Het is vanzelfsprekend een droeve zaak en ook dat is een natuurlijke menselijke reactie. Maar... nu komt het. Dat er nu een multidisciplinair team van artsen, verpleegkundigen en een maatschappelijk werker nodig is om ouders in rouw te begeleiden, noem ik pure waanzin. We zien nu hoe ziek onze samenleving is. Velen kunnen dus niet met de waarheid omgaan als het over 'de dood' gaat. Het onkenningsprobleem is desastreus voor een gezonde samenleving. Dat artsen aan begeleiding meewerken vind ik abject.
A.R. Girbes sr, Odoorn op 20-11-2008, 11:49
Toen ik in verwachting was van mijn tweeling had ik ook die angst, wat als een van de twee het niet overleeft?! Ik heb nu twee gezonde mannen, maar ik voel met jullie mee, het is zo oneerlijk om een kindje te verliezen. En mensen kunnen zo vreselijk bot zijn. Ik wens jullie alle kracht om met het verlies om te gaan, en ook jullie andere kind natuurlijk, want ik denk dat je je als kind later ook zal afvragen hoe het had kunnen zijn met zijn tweetjes. Het is goed om te lezen dat in het genoemde ziekenhuis nu ook meer aandacht aan deze situatie wordt besteed. Hopelijk is dit representatief voor de rest van de ziekenhuizen in Nederland.
Moeder, Nederland op 20-11-2008, 11:40
Plaats een reactie
Stuur artikel door