Screening succesvol in Spangen, overlast verplaatst zich

Een feestelijke reünie begin deze maand in Spangen, ooit internationaal berucht als de drugswijk van Rotterdam. Hoofdrolspelers uit die zwarte episode, zoals oud-burgemeester Bram Peper, actievoerder Annie Verdoold en stadsmarinier Jur Verbeek, waren uitgenodigd om met eigen ogen te zien dat Spangen een gewone wijk is geworden.

„Voor een deel komt dat doordat er forse stadsvernieuwing heeft plaatsgevonden”, verklaart Verbeek de wederopstanding van Spangen. De stadsmarinier was, als vooruitgeschoven post van het college van b. en w., verantwoordelijk voor vergroting van de veiligheid in de wijk. Hij verwijst ook naar het huurdersbeleid, dat drie jaar geleden onder zijn verantwoordelijkheid werd ingevoerd.

Kandidaten voor een woning in Spangen worden gescreend of ze zich de laatste twee jaar ’extreem overlastgevend’ hebben gedragen. Dat kan variëren van hinderlijk scheuren op de bromfiets, schreeuwen naar de buren, het verhandelen of gebruiken van harddrugs, ruziemaken in het portiek of geluidsoverlast. De woningcorporatie legt de namen van aspirant-huurders voor aan de politie, die ze oormerkt als rood (extreem overlastgevend), oranje (risico) of groen (onbesproken woongedrag). Met oranje krijgen huurders een voorlopig huurcontract van een jaar.

De stadsmarinier benadrukt dat de informatie-uitwisseling niet uniek is. „Onderling doen corporaties dat al. Als er een huurder van Rotterdam-Zuid naar Noord wil, wordt er gebeld van: ’Joh, hoe heeft hij zich gedragen bij jou in de buurt?’”

In het eerste jaar van het experiment werd 10 procent van de kandidaat-huurders afgewezen, ’niet alleen verslaafden en dealers, maar ook tokkies’. Het geeft kwetsbare wijken met veel problemen, zoals Spangen, de kans om op te krabbelen. Maar de maatregel is geen wonderolie, benadrukt Verbeek.

De overlast van de probleemhuurder blijft even groot. Particuliere verhuurders onttrekken zich aan de screening. En er is het waterbedeffect: in Spangen gaat het beter, in het Oude Westen groeit de overlast. Twee weken geleden kondigde burgemeester Ivo Opstelten strenge maatregelen af om het tij daar te keren, waaronder het weren van kandidaat-huurders met een drugsverleden of ander overlastgevend gedrag.

„We merken dat de drugsoverlast van zorgmijders een stuk minder is”, meldt wijkopbouwwerker Petra van den Berg. Toch blijft ze de screening van huurders een ’noodmaatregel’ vinden. „Het is geen oplossing om mensen geen woning meer aan te bieden. Je moet de problemen van die mensen oplossen. Alleen kost dat heel veel inzet. Mensen die ontslagen worden uit de gevangenis of afkickkliniek, worden nog steeds niet wekelijks bezocht om te horen hoe het met hun leven gaat.”

Verbeek, nu stadsmarinier in het rustige IJsselmonde, is bezig om de huurdersscreening uit te breiden naar andere kwetsbare stadswijken. Ook wordt er volgens hem hard gewerkt aan hulp voor de kern van overlastgevende verslaafden.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.