Ga direct naar de content

Nederland
28 maart 2008
Joop Bouma

Farmaceuten sponsoren tv-programma’s

Commissariaat stelt onderzoek in

Farmaceutische bedrijven sponsoren medische tv-programma’s van de publieke omroep, zonder dat de kijker dit weet. Het Commissariaat voor de Media stelt een onderzoek in.

  • De felle lobby voor een vaccin
  • De EO heeft programma’s uitgezonden die waren betaald door fabrikanten van geneesmiddelen. De sponsoring liep via patiëntenorganisaties. Op de aftiteling stond alleen de naam van de patiëntengroepen.

    Het gaat om een uitzending over baarmoederhalskanker in januari en een aflevering over epilepsie die in april vorig jaar op tv was. In beide uitzendingen werd ruim aandacht besteed aan de behandelmogelijkheden met vaccins of medicijnen.

    De film over baarmoederhalskanker werd betaald door GlaxoSmithKline, fabrikant van het vaccin Cervarix.

    Twee bedrijven (GlaxoSmithKline en Sanofi) voeren al anderhalf jaar een heftige lobby voor vergoeding van het vaccin, dat 375 euro kost.

    GlaxoSmithKline (GSK) betaalde begin dit jaar 46.750 euro aan de stichting Nigyo in Nijmegen, een organisatie van vrouwen die onderzoek naar gynaecologische kankers willen bevorderen. Het sponsorgeld werd deels gebruikt voor de EO-documentaire.

    Nigyo wilde geen mededelingen doen over de hoogte van het sponsorbedrag van GSK. Pas na aandringen maakte de fabrikant het bedrag bekend.

    Volgens voorzitter Elrie Bakker van Nigyo promoot haar organisatie een middel, niet een merk. „Het oordeel over de vaccins laten wij over aan specialisten”, verklaart Bakker. „De fabrikanten hebben geen invloed op ons beleid.”

    In de sponsorcontracten van zowel Sanofi als GSK is vastgelegd dat Nigyo de naam van de bedrijven op de eigen website publiceert. Maar op de site van de stichting worden de farmaceutische sponsors niet genoemd.

    Ook het Nationaal Epilepsie Fonds financierde via een U-bocht met geld van de farmaceutische industrie een tv-programma van de EO. Het bedrijf UCB Pharma, dat epilepsiemiddelen op de markt brengt, betaalde vorig jaar 32.523 euro aan het epilepsiefonds voor ’het ontwikkelen van een tv-programma van 25 minuten over epilepsie’, aldus het sponsorcontract. In dat contract staat dat de bedrijfsnaam ’in alle uitingen als sponsor dient te worden vermeld’. Op de aftiteling van het tv-programma werd alleen het epilepsiefonds genoemd.

    Volgens directeur Martin Boer van het epilepsiefonds is zijn organisatie verantwoordelijk voor de inhoud van het programma. „Beïnvloeding is niet aan de orde. Wij maken deze programma’s in volledige onafhankelijkheid.”

    Een woordvoerster van het Commissariaat voor de Media noemt de constructie in strijd met de Mediawet. „Dit is niet in orde.”

    Het commissariaat is al enige tijd bezig met een onderzoek naar de sponsoring van medische tv-programma's.

    © Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

    Volgens Irjan Aarten, eindredacteur gezondheid bij de EO, is er door het Nationaal Epilepsie Fonds en de stichting Nigyo in de besprekingen over de medische specials met geen woord gerept over financiering voor de farmaceutische industrie. „Dit is volstrekt nieuw voor ons.” Aarten is eindredacteur van de serie programma’s die René Stokvis Producties maakt in opdracht van de EO. Volgens Aarten neemt de EO wel vaker geld aan van derden bij de productie van tv-programma’s, op voorwaarde dat die organisaties een ideëel doel hebben. De EO gaat zich bezinnen op de financiering van de medische programma's.

    Reacties (15)

    Joop Bouma heeft zeer juist GSK ontmaskert als illegale financier van een zogenaamd informatief programma (infomercial). Wiens woord men spreekt, wiens brood men eet.En die voorzitster van NIGYO weet donders goed dat het niet klopt. Onschuldige Nederlanders bang maken met een ernstige ziekte om hiermee uiteindelijk de farmacie rijker en rijker te laten worden.....

    Peter, Voorst op 05-04-2008, 00:20

    De heer Bouma suggereert met vage toespelingen en tendentieuze opmerkingen dat de stichting NIGYO aan de leiband van de industrie loopt. Zijn beweringen worden echter niet met feiten gestaafd. De stichting distantieert zich van het artikel en van de insinuatie dat NIGYO zich als dekmantel zou hebben laten gebruiken voor de farmaceutische industrie. Gelukkig steunt de Gezondheidsraad ons met haar advies dat vaccinatie een goed middel is om in te zetten tegen deze vreselijke ziekte. Wij laten ons dan ook door deze vorm van ontspoorde journalistiek niet uit het veld slaan en gaan door met onze strijd tegen vrouwenkankers!

    Elrie Bakker, voorzitter NIGYO, Groesbeek op 03-04-2008, 22:02

    Geachte redactie,Ik waardeer de inzet van de heer Bouma,om kritisch te kijken naar het handelen van patientenorganisateis en farmacie. Ook voor hem geldt echter dat hij zorgvuldig en feitelijk moet handelen. In dit artikel suggereert de journalist dat patientenorganisaties betrokken zijn bij deze tv uitzendingen. Namens de Epilepsie Vereniging Nederland deel ik u meede dat dit niet het geval is en dat het onterecht is en niet zorgvuldig dat de term patientenorganisatie voor wat betreft de uitzending over epilepsie, wordt genoemd. Graag zie ik een reactie van de heer Bouma tegemoet met vr. groet Ton Tempels

    ton tempels , ede op 31-03-2008, 11:54

    Triest dat mensen niet bescherm worden,het draait alleen nog maar om winst en wij zijn zelf ook producten geworden.De fabrikanten hebben er baat bij zoveel mogelijk mensen aan de medicijnen te krijgen en houden.Puur winstbelang en wij de gewone mensen worden niet beschermd

    Brian, Enschede op 29-03-2008, 20:19

    Wat is het toch dat de Farmaceutische Industrie altijd zo in een kwaad daglicht wordt gesteld. In het artikel worden de medicijn producenten afgeschilderd als een mafia organisatie, die overal in is geïnfiltreerd. Ik vind het allemaal een beetje paranoïde. We willen toch niet dat die arme patiënten verenigingen hun professionalisering moeten terugbrengen? Terug naar oma, die met een bus langs de huizen wordt gestuurd? Dan is er helemaal geen geld meer voor voorlichting. Ik wist bijvoorbeeld niet dat baarmoederhalskanker door een virus werd veroorzaakt. En dat daar vaccins voor zijn. Lijkt me nuttig daar het publiek over te informeren.

    Alexander, Amsterdam op 28-03-2008, 17:55

    Zijn we nu zo naïef of doen we alsof? Ook onderzoekers in het ziekenhuis krijgen geld van de industrie. Zonder dat geld geen nieuwe ontwikkelingen, geen betere medicatie! De programma's waarover wordt gesproken vertelden mij dat er middelen zijn die baarmoederhalskanker kunnen voorkomen(!)Iets wat ik niet wist.Dat als je epilepsie hebt, last kunt hebben van akelige bijwerkingen van de medicijnen en daar met je arts over moet praten om samen te zoeken naar alternatieven. Er werden geen producten aangeprezen. Patientenorganisaties en programmamakers zijn kritisch genoeg om zich niet te laten 'gebruiken'door de industrie.

    sanne, groningen op 28-03-2008, 17:46

    Het wordt eens tijd dat hier veel transparanter over wordt bericht. Patientenverenigingen worden "verleid" met geld om dekking van de afzetmarkt zeker te stellen.Alleen makkelijke modelpatienten worden zo geholpen.Een discussie op tv, bv. het tegenover elkaar zetten van 2 kampen van de wetenschap,de psychiatrische en bio-medische school zou in deze een eerste zet in de goede richting kunnen zijn.Er zijn nl Europese onderzoekers die slechts steun vinden in het verre buitenland (Japan,Australie) met hun onderzoek,maar die in Nederland worden tegengewerkt.Laat de onderste steen eens boven komen.Moet je wel durf voor hebben,en die mis ik hier.

    peter, amsterdam op 28-03-2008, 13:40

    Toevallig slik ik een anti-epilepticum van Sanofi. Ik vroeg de EVN een keer om advies over medicijnen. Het antwoord was heel positief over dat middel van Sanofi. Later las ik eens - ook in een artikel van Joop Bouma - hoe de EVN gesponsord wordt door die farmaceut. Een dergelijk advies van een patiëntenorganisatie kan dan direct de prullenbak in. Dat is wel duidelijk. Overigens moet je als patiëntenclub wel sterk in je schoenen staan om die farmaceuten buiten de deur te houden. Een organisatie kost veel geld. De overheid is daar niet te scheutig mee, terwijl goede voorlichting van patiënten ook geld kan besparen.

    Anoniem, ... op 28-03-2008, 13:40

    Kijk ik heleMAAL niet van op. Ook in Belgie, ism het Riziv, en overal ws., bestaan zulk soort mega-lobby's. Reden waarom een bepaald soort, letterlijk (nog) niet "in de markt liggende onderzoekers" niet a/d bak komen, cq tegen worden gewerkt. Wetenschap objectief? 't Is maar wie het betaalt, dan pas kan het objectieve element eruit komen. Zo moeten ME-patienten het al jaren bezuren en het doen met Cognitieve Gedragstherapie (ook een soort Evangelie), een tussen de oren bedoening waarvan de resultaats-cijfers min of meer vervalst worden door belangrijke feiten (reisafstanden, bedlegerigen, afvallers, in proces zijnden etc.) te negeren.

    katja, groningen op 28-03-2008, 13:20

    Inderdaad geeft de farmaceutische industrie geld aan patientenorganisaties, hetgeen niet acceptabel is. Wij weten dat de NPCF geld ontvangt. Het subsdiëren van medische tv programma's door belanghebbenden tast de onafhankelijkheid aan en is niet acceptabel. Het programma Medische Missers van de AVRO is in feite een spreekbuis van artsen en ziekenhuizen.Het is opvallend dat de publieke omroepen weigeren om tot nu toe de structurele gebreken in de kwaliteit van de gezondheidszorg te tonen en vooral het verzwijgen en weigeren van herstelbehandeling aan de slachtoffers van medische fouten. Wees eerlijk en open over geld en medisch handelen

    sophie hankes, utrecht op 28-03-2008, 13:01

    Waarom ook geen sponsoring in een land wat de marktgekte met zoveel enthousiasme omhelst?

    g.agresti, tiel op 28-03-2008, 12:49

    Gelukkig kun je nog eindredacteur worden als je zo naïef bent. Zonder je af te vragen hoe patiëntenverenigingen aan zoveel geld komen, maak je onbekommerd je programmaatjes. Er is nog hoop!

    J.Willems, Arnhem op 28-03-2008, 12:30

    kritiek op zo,n fabriek is dan later onmogelijk.

    rob, diemen op 28-03-2008, 12:30

    als patient die regelmatig medicatie neemt vind ik goede informatie naar de buitenwereld belangrijk. Als dat betaald moet worden door de Farmaceutische industrie heb ik daar niet al te veel moeite mee zeker als het gaat over kanker, epilepsie of welk ander onderwerp waar weinig of geen bekendheid is bij het grote publiek. om deze industrie altijd maar weer in de criminele hoek te zetten lijkt mij een vreemde zet. Zou het zo kunnen zijn dat de patiëntenorganisaties dit zo bedacht hebben om meer aandacht te krijgen voor meer informatie?

    max, Amsterdam op 28-03-2008, 12:30

    Eng dat dit zomaar kan.De farmaceutische industrie heeft grote financiele belangen en ik wil als kijker weten of programma's gesponsord worden. Dan weet ik in ieder geval of zulke belangen een rol spelen bij de informatie die ik krijg.Maar als burger en consument word ik dus bewust dom gehouden!Ik hoop dat het commisariaat voor de media deze praktijken flink aanpakt!

    Cassandra, Nijmegen op 28-03-2008, 08:43

    Plaats een reactie

    U hebt geen naam ingevoerd.

    U hebt geen woonplaats ingevoerd.

    U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

    U hebt geen reactie ingevoerd.

    Uw reactie is te lang.

    Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

    Stuur artikel door

    Verstuur dit artikel naar

    U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

    U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

    Uw gegevens

    U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

    U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

    counter
    klein verslag

    Vriesdroge herinnering

    Wereldwijd werd gisteren de Holocaust Memorial Day gehouden. De datum, 27 januari, is gekozen omdat op die dag, nu 65 jaar geleden, Auschwitz door het Rode Leger werd bevrijd – het concentratie- en vernietigingskamp dat meer dan andere kampen tot symbool van de jodenvernietiging uitgroeide.

    Nederland

    Kandidaten gemeenteraden op de kaart

    Duizenden kandidaten dingen momenteel naar een zetel in de gemeenteraad. Op 3 maart spreekt de kiezer. Tot dan kunnen alle kandidaten zich heel makkelijk presenteren op een kaart van Trouw in de Buurt.


    Gemeenteraadsverkiezingen

    Raadsverkiezingen op Twitter

    Bent u kanidaat en Twittert u? Meldt u dan aan voor de verkiezingsfeeds van Pentapolitica.

    Dossier

    Rechtszaak

    Tussen onschuld en schuld zit vaak een kleine stap. Een verzameling van columns over waar een rechter zoal tegenaan loopt.

    Achtergrond

    Dossiers op trouw.nl

    Lees en bekijk de dossiers van trouw.nl voor een chronologisch nieuwsoverzicht van actuele onderwerpen en meer achtergrond bij langlopende thema's.

    > Farmaceutische industrie

    > Zorg & gezondheid

    > Adoptie

    > Midden-Oosten

    Overzicht decennium

    2000 - 2009

    Tien jaar geleden hadden de meeste mensen nog nooit gehoord van Osama bin Laden. Toon Hermans leefde nog. En bij politieke moorden in Nederland dacht men aan Balthasar Gerards. Wat gebeurde er nog meer? Bekijk het overzicht.

    Trouw Video

    meer video's
    Studenten maken documentaire over Haïti