’Niet alle vrouwen in die clips zijn een lustobject’

Marli Huijer (53), hoogleraar filosofie, is niet bang voor seksualisering van de samenleving.

„Volgens mij wordt met de seksualisering van de samenleving bedoeld dat er steeds meer beelden en woorden over seks in de publieke ruimte te zien zijn. Maar die seksualisering waar mensen zoals minister Plasterk (cultuur) en Myrthe Hilkens het nu over hebben, is verbeelding. Die seksueel getinte videoclips en films vallen niet samen met de werkelijkheid. Echte seks vindt nog steeds achter gesloten deuren plaats, net zoals vroeger. Het verschil met vroeger is dat seksuele beelden zijn gedemocratiseerd. Was het in de jaren zestig en zeventig vooral toegankelijk voor de culturele elite, nu is het door televisie en internet voor iedereen bereikbaar.

Door ongewenste seksuele beelden uit de publieke ruimte weg te snijden, zoals Myrthe Hilkens wil, heb je nog geen enkele garantie dat er geen onvrijwillige seks in het private domein plaats zal vinden. Bij seks gebeuren bovendien vaak grensoverschrijdende dingen. Seks is het toelaten dat iemand extreem dichtbij komt. Daarvoor móet je controle en grenzen loslaten.

In plaats van dingen te verbieden, moeten we kinderen van jongs af aan leren over het plezier én de gevaren van seks. En om die gevaren te kennen moet je een breed scala aan seksuele beelden hebben gezien. Beelden van zowel prettige als onprettige seks, vrijwillige en onvrijwillige seks, alledaagse en extreme seks. Zo kom je goed beslagen ten ijs en wordt het onderwerp bespreekbaar. Vroeger mocht er niet over de positieve en niet over de negatieve kanten van seks gesproken worden. Dus ook niet over seksueel geweld. Nu wel. Dat is een grote winst.

Mijn dochter van veertien mag gerust naar MTV en TMF kijken. Ook omdat ik er niet van overtuigd ben dat er een direct verband is tussen het kijken naar erotische clips en seksueel misbruik of vrouwenonderdrukking. Niet alle vrouwen in die clips zijn een lustobject. Ik zie behoorlijk wat nuance als ik naar die clips kijk. Amerikaans onderzoek laat zien dat internet niet leidt tot meer seksuele afwijkingen.

Dat jonge vrouwen hierin een andere opvatting hebben dan vrouwen van mijn generatie, is niet zo gek. Het ligt aan de tijdgeest. Hoe veiliger de samenleving, hoe gevoeliger mensen worden. Vroeger waren verkrachtingen en aanrandingen iets waarvan je wist dat het je als vrouw kon overkomen. Als een vrouw nu wordt verkracht, wordt dat beschouwd als het ergste wat haar kan gebeuren. Zo is het ook met miskramen, het was vroeger normaler dat je dat eens gebeurde als je tien kinderen kreeg. Nu is een miskraam een traumatische gebeurtenis geworden.

Seksualisering is een mooi onderwerp om over te filosoferen, maar vrouwenonderdrukking in ontwikkelingslanden en de eenzaamheid en armoede van oudere vrouwen in Nederland, vind ik meer prangende kwesties op een dag als deze.”

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.