Slapende Demjanjuk negeert ruzie

© Trouw

Gisteren begon de derde ronde in het proces tegen de van oorlogsmisdaden verdachte John Demjanjuk. Opnieuw zorgde verdediger Busch voor veel ergernis.

Er ging een verontwaardigd „Oooh” door het pubiek toen Demjanjuks verdediger Ulrich Busch het woord „justitiële moord” uitsprak. Hij doelde ermee op de handelwijze van het Office of Special Investigations in Amerika. Dat zou in zijn ijver om Demjanjuk veroordeeld te krijgen, ontlastende documenten hebben verduisterd.

Gisteren werd het proces tegen John Demjanjuk hervat. Het openbaar ministerie van München heeft de geboortige Oekraïener aangeklaagd omdat hij zich in 1942 medeschuldig zou hebben gemaakt aan de moord op meer dan 29.000 Joden in het vernietigingskamp Sobibor. Demjanjuk, toen nog Ivan geheten, was als hulpkracht in dienst van de SS. Demjanjuk ontkent.

Meteen na de opening van de zitting gisteren diende verdediger Busch drie eisen in. Grotendeels oude eisen, met slechts een enkel nieuw argument. Zo had hij een nieuwe reden bedacht om de mede-aanklagers en hun advocaten van het proces uit te sluiten. Mede-aanklagers zijn overlevenden en naaste verwanten van slachtoffers van Sobibor.

Rechter Ralph Alt reageerde geprikkeld. „Ik zie niet in hoe ik het besluit van de rechtbank om de mede-aanklagers toe te laten, zou moeten terugdraaien.” De officier van justitie ontkende krachtig dat hij ontlastende documenten zou hebben achtergehouden. Verdachte Demjanjuk, zoals steeds in slaaphouding op zijn bedmeubel, deed of hij het geruzie niet hoorde.

Busch somde een lange lijst van dossiers op die de officier van justitie in landen als Amerika, Polen, Rusland, Oekraïne tot en met Oezbekistan zou hebben ingezien maar niet aan de verdediging ter beschikking had gesteld. Hij eiste dat hij die dossiers alsnog zou krijgen, vertaald en wel. Daarvoor moest het proces volgens hem een jaar worden uitgesteld.

Busch sorteerde met zijn eisen weinig succes. Zoals hij tot nu toe met geen van zijn klachten gehoor heeft gevonden bij de rechter. Veel van zijn bruuske interventies oogsten vooral ergernis bij de rechter en verbijstering bij pers en toeschouwers.

Meteen aan het begin van het proces in december trok hij een vergelijking tussen het lot van de Joden en dat van Russische en Oekraïense krijgsgevangenen als Demjanjuk. Meer dan 3 miljoen sovjetsoldaten zijn in Duitse krijgsgevangenschap omgekomen, zei Busch. „Maar over die holocaust zwijgt de Duitse justitie.”

Later legde hij de mede-aanklagers het vuur na aan de schenen. Een van hen, de Nederlander Robert Cohen, vroeg hij naar de Joodse oppassers in Westerbork. „Waren die niet veel erger dan de SS?” vroeg Busch. Jacobs heeft volgens de berichten kalm en waardig op de aantijging gereageerd.

Ontactisch was ook zijn uitval naar mede-verdediger Günther Maull. Terwijl Busch door Demjanjuk tot verdediger is verkozen, is Maull door de rechter aan Demjanjuk toegewezen. In de rechtszaal kwam het tot een openlijk conflict tussen beide advocaten. In de gang zou Busch Maull toen hebben nageroepen: „Als u vindt dat de rechter gelijk heeft, leg dan uw mandaat neer!”

Gisteren vroeg Busch zich hardop af wat getuige-deskundige Dieter Pohl „nu in godsnaam” had bij te dragen aan de waarheidsvinding over Demjanjuk. Ook die opmerking bracht geen verandering in de gang van het proces. De jonge professor, verbonden aan het Instituut voor Tijdgeschiedenis, hield een even glashelder als onthutsend college over Sobibor.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.