Oversteken op de makkelijkste plek
Illegale immigranten proberen ’Fort Europa’ nu via Griekenland te bereiken
Illegale Palestijnse immigranten worden vastgehouden in een buurthuis in Charakas, op het eiland Kreta. © FOTO EPA
De Grieken klagen dat hun land is veranderd in een pakhuis voor illegalen. Nieuwe, strengere maatregelen zijn op komst.
Griekenland is de zwakke plek in Fort Europa: vorig jaar werden 146.337 immigranten gearresteerd omdat ze het land illegaal probeerden binnen te komen, vooral via Turkije. Dat is dertig procent meer dan in 2007. En de Turken doen er niets aan, zeggen de Grieken.
„Ons land is veranderd in een pakhuis voor illegalen”, klaagde de Griekse minister van binnenlandse zaken onlangs. Vorige week werden maatregelen aangekondigd: strengere straffen voor mensensmokkelaars (tien tot vijftien jaar celstraf) en meer detentiecentra.
Athene hoopt dat de Europese Unie Turkije onder druk gaat zetten. De Turken zouden zich niet houden aan de afspraak om op te treden tegen illegalen die naar Griekenland vertrekken. Vooral Albanezen, Afghanen, Irakezen en Palestijnen vragen er asiel aan. Albanezen gaan vrijwel direct na aankomst terug naar Albanië, dankzij een bilaterale overeenkomst tussen de twee landen. De rest wordt ondergebracht in detentiecentra waar ze maximaal een jaar verblijven. Deze mensen uitzetten is vaak onmogelijk, dus volgt vrijlating met de opdracht het land te verlaten. Het merendeel van de immigranten verdwijnt in de illegaliteit.
Michal Parzyszek van Frontex, belast met de bewaking van de buitengrenzen van de EU, zegt dat Griekenland dit jaar beter bewaakt wordt. In Spanje en Italië bleek intensiever patrouilleren, samen met de kustwacht, effectief: vorig jaar bereikten 12.000 illegalen de Canarische eilanden, een vierde van het aantal in het ’topjaar’ 2006. Frontex ondersteunt ook de Senegalese en Mauretaanse kustwacht, die met boten van Frontex patrouilleren voor de eigen kust. De gammele vissersboten maken steeds vaker meteen na vertrek rechtsomkeert, omdat ze zo’n patrouilleboot tegenkomen (zie kader). Ook zijn speciale onderzoeksteams aangesteld om de mensensmokkelbendes op te sporen.
Hein de Haas, gepromoveerd onderzoeker van het Internationaal Migratie Instituut van de universiteit van Oxford, is kritisch over de successen die Frontex meldt. Hij vraagt zich af hoe het agentschap tot zijn conclusies komt. „Ze baseren de afname bij Spanje slechts op cijfers van het aantal mensen dat is aangehouden. Maar wat meet je dan en hoe doe je dat precies? Wordt er rekening gehouden met de intensiviteit van de patrouilles?” Hij wijst ook op andere manieren om Europa te bereiken, bijvoorbeeld per vliegtuig met een toeristenvisum.
Hoe intensiever de controles, des te vindingrijker de mensensmokkelaars. De migratieroutes worden daarom steeds langer, langs de Algerijnse kust of de Balearen bijvoorbeeld. „Wil je alle immigratie tegenhouden, dan moet je letterlijk een muur optrekken langs de Middellandse Zeekust en alle handelsakkoorden opzeggen. Mensen steken daar over waar het op dat moment het makkelijkst is”, aldus De Haas. Hij wijst op de ligging van Griekenland met al zijn eilanden, die lastig te bewaken zijn.
Onrealistisch, bestempelt De Haas de Europese ambitie om alle illegale migratie tegen te houden. Hij pleit voor legalisatie en toelating op de Europese arbeidsmarkt. Schoonmaakwerk en landarbeid worden vaak gedaan door (illegale) immigranten. Voor Europese landen is het moeilijk om genoeg mensen te vinden voor dit laaggeschoolde werk.
Vooral sinds de intrede van het Schengenvisum in 1991 verdwenen veel laaggeschoolde immigranten in het illegale arbeidscircuit. „Toen konden Marokkanen niet meer even oversteken naar Spanje voor seizoensarbeid.” Volgens De Haas werkte Schengen de permanente vestiging van illegale immigranten in Europa juist in de hand. Hij vindt dat het beleid een groep illegalen heeft geschapen die er eerder niet was.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Spanje en Italië pakken het serieus aan
Spanje en Italië hebben de strijd tegen illegale immigratie verplaatst naar Afrika. De Spaanse kustwacht onderschept sinds drie jaar immigranten in de kustwateren van die landen en zet ze terug aan land. Akkoorden met onder andere Senegal en Mauretanië – waarvandaan veel illegalen vertrekken naar de Canarische eilanden – gingen hieraan vooraf. Het aantal boten naar de eilanden is sinds 2006 met tweederde afgenomen (naar 12.000 in 2008).
Italië volgde kort geleden het Spaanse voorbeeld. Illegale immigratie geldt er als misdaad, illegalen in het land riskeren vijf- tot tienduizend euro boete. Dankzij een overeenkomst tussen Libië en Italië neemt Tripoli immigranten terug die Libië gebruiken als uitvalsbasis om naar de Italiaanse eilanden Sicilië en Sardinië te vertrekken.
Libië heeft een flinke dobber aan de immigranten die Europa willen bereiken vanaf de Libische kust en die het land binnenkomen via aangrenzende landen zoals Tsjaad en Niger. Het land kreeg dit jaar twintig miljoen euro EU-geld om illegale immigratie te bestrijden.
Reacties (6)
Zoals spanje dat met Marokko doet is een voorbeeld van waar het goed functioneerd. We moeten met andere landen buiten de EU deals sluiten.
Als jullie die illegalen opnemen krijgen jullie van ons geld. En dat verhaal dat we ze niet terug "kunnen" sturen is geklets je mag ze inderdaad niet terug sturen naar het land van herkomst maar wel "doorsturen" naar een ander land, dat staat in de universele verklaring voor vluchtelingen. (mischien op de boot naar Canada?)
Hans, Utrecht op 23-06-2009, 15:20
Volgens het bijgevoegde kaartje met de vluchtelingenstromingen zouden er vanuit de Westelijke Sahara mensen naar de Canarische Eilanden reizen. Hoe doen zij dat? Er ligt immers een militaire verdedigingslinie dwars door de Westelijke Sahara. Met aan weerszijden uitgestrekte mijnenvelden. Knappe vluchteling die daar doorheen komt.
Ferry, Monnickendam op 23-06-2009, 11:40
Laten zij die zich belast zien met de opvang van deze mensen, beseffen dat het om mensen gaat! Op politiek niveau kan met politieke goede wil een en ander tot stand gebracht worden. De regeringen van de landen waar de mensen vandaan komen behoort gedicteerd te worden hoe te voorkomen dat mensen wegvluchten. Humanitaire hulp zodat daar in de basisbehoeften voorzien kan worden. Dat kan afgetrokken worden van de ontwikkelingshulp die aan Afrikaanse machthebbers en omringende elite en circuits ten goede komt. Europese subsidies aan Turkije behoren naar Griekenland te gaan, opdat de asielzoekers een menswaardige terugkeer gegarandeerd wordt.
repe, assen op 23-06-2009, 11:07
Weer dat cliche-argument dat de EU die illegalen nodig heeft voor laaggeschoold werk. Arbeidsmigranten worden ook weer oud en om die vergrijzing op te vangen is weer een nieuwe stroom arbeidsmigranten nodig.
L, Ergens in Nederland op 23-06-2009, 09:40
Vroeger werden illegalen in Nederland gewoon Nederland uitgezet. Probleem was dat de illegalen vaak eerder terugwaren dan de begeleidende marechaussee. Bij Europa is dat probleem veel minder groot. Men kan illegalen gewoon bij Ceuta of Melilla de grens overzetten, daar staat een hek waar men niet zo eenvoudig weer overheen komt.
Hans, Amsterdam op 23-06-2009, 08:48
Tijd voor een twee- of driesporen beleid lijkt me:
(1) Illegale immigratie keihard aanpakken. En landen als Albanie laten meewerken. Zo niet: dan geen lid van EU.
(2) Werk maken van verbetering omstandigheden in landen waar mensen vandaan komen.
(3) Illegalen die al in Europa zijn terugsturen. Tja, dat is hard, maar onze opvangcapaciteit kent ook grenzen.
Maar laten punt twee vooral niet vergeten!
Ron, Diemen op 23-06-2009, 08:36
Plaats een reactie
Stuur artikel door