Ga direct naar de content

Europa
18 oktober 2007
Frans Dijkstra, Brussel

Lijdensweg Grondwet leidt tot onleesbaar verdrag

EU-regeringsleiders huiverig voor referenda

   

De EU-regeringsleiders komen vanavond bijeen in Lissabon om een eind te maken aan de lijdensweg van de Europese Grondwet.

Het lijkt wel of de 27 EU-landen het voor een keer echt eens zijn met elkaar. Opmerkelijk weinig geschilpunten liggen nog op tafel als de regeringsleiders vanavond aan het diner in Lissabon verschijnen. Alles wijst erop dat ze zonder veel problemen akkoord zullen gaan met het zogeheten Hervormingsverdrag, een onleesbaar pak papier dat de leesbare maar gesneuvelde Grondwet moet vervangen.

„Er zijn geen redenen, geen excuses om deze kwestie niet op te lossen”, zei José Manuel Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie, gisteren. Wat er nog aan meningsverschillen ligt, is volgens hem technisch oplosbaar. Grote politieke punten zijn er niet meer.

Na de ontnuchterende ervaring van de Franse en Nederlandse referenda, bijna tweeënhalf jaar geleden, doet iedereen zijn best om het Hervormingsverdrag zo onschuldig mogelijk te laten lijken. Het is een gewoon verdrag, zoals er zoveel zijn geweest, luidt de boodschap. Want niemand durft de Russische roulette van een nieuwe ronde van referenda aan. Zelfs Spanje en Luxemburg die wel een overtuigend ’ja’ uit hun referenda kregen, peinzen niet over een herhaling.

Ierland moet wel, daar is het wettelijk toe verplicht. Ierland heeft zijn spectaculaire groei van de welvaart grotendeels te danken aan de EU, dus daar zal de kiezer geen spaak in het wiel steken. De Deense politiek discussieert nog of er een referendum nodig is.

In Groot-Brittannië probeert premier Gordon Brown zo’n discussie te smoren. Toch blijft er in zijn eigen Labour-partij en bij zijn vakbondsaanhang een sterke stroming om het nieuwe verdrag wel in een volksstemming te brengen. Om dat tij te keren, zal Brown in Lissabon wellicht nog wat lawaai gaan maken om ’garanties’ te krijgen voor Britse uitzonderingsposities. Zijn EU-collega’s zullen hem dat gunnen, want het is slechts een vertoning voor Browns thuisfront. Iedereen huivert bij de gedachte van een Brits referendum.

In de landen die alle commotie over de Grondwet hebben veroorzaakt, Frankrijk en Nederland, zijn referenda nu kansloos. De Franse president Sarkozy heeft het in zijn verkiezingscampagne al uitgesloten. Het Nederlandse kabinet heeft de Raad van State de klus laten opknappen.

Een kiezer die toch de kans zou krijgen zich uit te spreken over het Hervormingsverdrag, zou het moeilijk hebben. Het verdrag valt niet zomaar te lezen, zoals wel kon bij de Grondwet. De artikelen verwijzen naar oudere Europese verdragen en brengen daarin veranderingen aan.

Dat levert teksten op zoals: „Titel VIII met de slotbepalingen wordt titel VI; deze titel en de artikelen 48, 49, 51, 52 en 53 worden gewijzigd als aangegeven in de punten 55, 56, 60, 61 en 62. Artikel 47 wordt vervangen door artikel 25, zoals aangegeven in punt 44; de artikelen 46 en 50 worden ingetrokken.” Zelfs beroepspolitici zullen moeite hebben zich door het verdrag heen te worstelen.

Er zijn ook leesbaardere gedeelten, maar het geheel blijft ondoorgrondelijk voor een leek. De ambitie van de Grondwet om alle oude verdragen samen te ballen in een overzichtelijk boek is met de Franse en Nederlandse ’nee’s’ verloren gegaan.

De essentie van de Grondwet blijft wel overeind. Het nieuwe verdrag moet de besluitvorming van de 27 EU-leden stroomlijnen en effectiever maken. Dat zal niet van de ene op de andere dag merkbaar zijn. Een nieuw systeem voor stemmingen op de vergaderingen van de lidstaten bijvoorbeeld, zal pas in 2014 van kracht worden. En zelfs dan kan een land nog drie jaar lang vragen om het oude systeem toe te passen. Polen eist dat er nog een extra ontsnappingsmogelijkheid aan deze procedure in het verdrag komt te staan.

„We moeten dit institutionele debat achter ons laten”, zei commissievoorzitter Barroso gisteren. „We hebben zes jaar gediscussieerd. Het is tijd om verder te gaan.”

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (22)

Ze willen steeds maar verder, maar willen ons niet laten stemmen over het waarheen. Hoezo 'Ons Europa'????

Watdachtjewat, Zoetermeer op 24-10-2007, 13:06

Vorige week kón het u niet ontgaan: de week van de democratie. In Lissabon is non-democratie voor promovendi bedreven! Een technocratisch ontsnappingsluikje van "verdrag" tegen "grondwet", en je zet de Nederlandse bevolking buitenspel. Ik hoor géén laaiend enthousiaste politici die blij zijn dat Europa dat democratisch gedragen instituut wordt dat zij graag zagen. Via de achterdeur krijgen we als hamerstuk datgene wat we niet wilden, met een andere kaft. De burger blijft verbouwereerd achter. Een werkelijk óngekende parade der gemiste kansen voor zowel EU als kabinet. Bent u straks nog verbaasd als de kiezer radicaliseert in zijn standpunten?

koen, stationslaan op 19-10-2007, 20:03

Nee nee nee en nog eens nee. Het gaat ze helemaal niet om de EU slagvaardiger of effectiever te maken. Dat is pure propaganda. Waar het ze om gaat is de wetgevende macht van gekozen (nationale) politici over te hevelen naar ongekozen en benoemde politici in Brussel (EU-kommissars). Het is toch voor een minister veel makkelijker zaken in een 1-2tje met zijn collegas in Brussel door te drukken dan het via de nationale parlementen te spelen? Via Brussel kun je nu de nationale parlementen overslaan. Wij hebben onze politici GEEN MANDAAT gegeven om wetgevende macht af te staan. Dit riekt naar verraad. Toch?

Marcel, Den Haag op 19-10-2007, 17:55

Laat dit verdrag maar verdrag blijven. De EU is dood, zo niet in de letter dan in de geest. Kleinschaliger opnieuw beginnen met een betere samenwerking tussen kernlanden en wie niet mee wil doen valt gewoon af. Dan maakt het ook niet veel uit of Turkije bij de EU komt ja of nee. De amerikanen hebben hun zin, het offensief tegen de EU die al onder Clinton is begonnen heeft gewerkt. De EU is dood gegroeid, precies wat de amerikanen hoopten te bereiken. Het is slecht voor de Wereld en vooral slecht voor Europa.

Teun de Graaf, Sliedrecht/Bangalore op 19-10-2007, 10:31

"Nieuwe naam - Zelfde inhoud". Dit is de conclusie na een diepgaande juridische vergelijking tussen de verworpen grondwet en het nieuwe EU-Verdrag. Lees er alles over op www.bonde.com of www.x09.eu

Ivo Valkenburg, Amstelveen op 18-10-2007, 22:59

Het is inderdaad een schadalige vertoning. Wat we als burgers kunnen doen is druk blijven uitoefenen voor een referendum. Dat kan door het tekenen van de petitie op www.wijwillenreferendum.eu

willem Bos, Amsterdam op 18-10-2007, 21:33

Dit Europese Verdrag-dat-eigenlijk-de Grondwet-is dient alleen maar om het beetje democratie dat we hadden te vervangen door de dictatuur van Brussel. Op naar de EUSSR!

Jo, Groningen op 18-10-2007, 17:27

Als tweederde tot driekwart van de europeanen een referendum willen (laatste peiling geeft dat aan) dan MOET dat er ook komen!Wij zijn het volk, en niet het Politburo in Brussel. Europa lijkt Nederland wel!

carel van eeden, Landsmeer op 18-10-2007, 16:47

Dit is geen Grondwet, dit is een kluwen van afspraakjes tussen sjacheraars. Een Grondwet is helder en bondig bestaande uit fundamenten waarop gebouwd kan worden, zoals de Amerikaanse constitutie. Dit is gewoon kunst en vliegwerk. En het kan ook moeilijk anders als je iedereen wilt plezieren, zelfs toekomstige moslim lidstaten, en als alles draait om economische belangen zonder diepere visie van waar Europa voor staat (of is het niet eerder en spijtig genoeg "stond" ...)!

LMo, Limburg op 18-10-2007, 13:48

Van ?onleesbaar? tot ?onleefbaar? is maar een kleine stap. Men dient een voorbeeld te nemen aan de Amerikaanse Grondwet. Maar dan moeten we eerst mensen zien te vinden zoals de opstellers van de Amerikaanse Grondwet. Wijze, intelligente mensen die een visie(!) hebben en ergens voor staan!

l.karremans, heusden op 18-10-2007, 11:36

Het afstaan van zelfs maar het minste beetje souvereiniteit vereist in mijn optiek minimaal de toestemming van tweederde van de bevolking. Veel politici begrijpen al dat papierwerk netzomin als de kiezers en komen al jaren met wetsvoorstellen die achteraf niet in overeenstemming blijken te zijn met Europese regelgeving. Langzamerhand leren ze dat van tevoren te toetsen maar hun macht is tot hun eigen verbazing duidelijk afgenomen. Bovendien horen we al veel te vaak van onze politici: "Ja kiezers, we willen wel maar het mag niet van Brussel". Of: "Dat zouden jullie wel willen maar Brussel verbiedt het en in dit geval is dat maar goed ook"...

Vincent Brunott, Borger op 18-10-2007, 11:24

Zolang de intentie van de regeringsleiders gericht is op stroomlijnen (zodat er nog meer landen kunnen toetreden of ze er nu klaar voor zijn of niet (zoals voormalig oostbloklanden laten zien)), groot is niet altijd beter, is wantrouwen op zijn plaats. Meer en directere democratie zou het sleutelwoord moeten zijn.

Watdachtjewat, Zoetermeer op 18-10-2007, 11:18

De Europese Grondwet kent een valse start. In plaats van die te gebruiken als een middel om de betrokkenheid van de burger bij Europa te vergroten en de burger een beter gevoel bij Europa te geven en het zo een bijdrage te laten leveren aan een groter besef van Europese identiteit is er een doorwrocht technisch juridisch zeer slecht stuk door de Europese technocraten op het bordje van de Europese burger gelegd met het dreigement slikken of stikken.

J.J. v.d. Gulik, Andijk op 18-10-2007, 11:16

Het construeren van "Europa" als een politiek geheel vereist veel meer tijd dan enkele generaties. Natuurlijk moeten de regeringen eraan blijven werken maar we moeten ons wel realisereren dat het niet "morgen" is geregeld. Er zullen nog decennia voorbijgaan met heftige discussie , we zijn pas aan het begin.

a.j.cornelese, arnhem op 18-10-2007, 11:14

De 27 landen zijn klaar voor een grondwet die exact het zelfde is als 6 jaar geleden waar wij en Frankrijk nee tegen hebben gezegd,naar het volk wordt wederom niet geluisterd zeker nu er meerdere landen zijn die een referendum willen.Hoe arogant kan men wel niet zijn,we hebben niet eens de kans gekregen om ons te verdiepen in de grondwet daar het zooitje in den Haag dat niet wou hebben,wand wij zijn dom en zij zijn knap (lastig),gelooft U ze nog ,nou ik al lang niet meer.Ben dan ook zeer blij dat ik niet op dit Stelletje landverraders heb gestemd.

poekkie, lelystad op 18-10-2007, 11:12

Het is een verdrag en geen Grondwet. Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, Artikel 97 lid 1. Alle Nederlanders daartoe in staat, zijn verplicht mede te werken tot handhaving van de onafhankelijkheid van het Rijk en tot verdediging van zijn grondgebied. Zie ook Nederlandse Grondwet sectie 8 "Herziening van de Grondwet"; artikel 137 tm 142.

Diederick van Velzen, A'dam op 18-10-2007, 11:01

Waarom wordt het "Ontwerp-verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa" alleen in Nederland de Europese Grondwet genoemd. Is dit misschien de reden dat vele Nederlanders tegen zijn?

van Vliet, Simandre(Fr) op 18-10-2007, 10:55

Het is dus de schuld van de nee-stemmers dat de vorige grondwet door elkaar gehutseld moest worden om diezelfde nee-stemmers voor de gek te kunnen houden met een identieke maar anders genummerde grondwet? Het moet Trouw wel erg dwars zitten dat we niet braaf ja gezegd hebben.

Johan, Daly City op 18-10-2007, 10:46

We komen er wel achter als we door krijgen hoe we belazerd worden door Balkenende en zijn kliek. Maar dan zal het wel te laat zijn en weet balkenende weer van niets. Het volk is tegen te veel macht aan de EU maar daar trekken ze zich niets van aan. Zit er een revolutie in de lucht?

John Tab, Bussum op 18-10-2007, 10:45

Misdadige waanzin, een dergelijke verdrag. Het bewust zo opstellen dat iedere regeringsleider thuis kan zeggen dat hij zijn zin heeft gekregen. NIEMAND begrijpt het, zelfs de opstellers niet. En dat is EXPRES zo gedaan. Maar ondertussen is het wel een juridisch document dat bepalend wordt voor of de overheid ergens een weg mag aanleggen, of een glazenwasser wel op een ladder mag staan en of we als Europa al dan niet oorlog voeren tegen weet ik veel wie. Het is al decennia lang een vlucht naar voren, die enkel kan eindigen in de zee. Als lemmingen lopen de europositivo's achter elkaar aan. En ze slepen mij geketend achter hen aan.

G. Verhoef, Almere op 18-10-2007, 10:44

De trein dendert door. De bevolking (van de EU) wordt bedonderd door haar politici. Dit is de doodsteek voor alle pretenties van een democratie. Zowel op landelijk als op Europees niveau.

Bert, Heerhugowaard op 18-10-2007, 10:30

Het zogeheten Hervormingsverdrag, een onleesbaar pak papier? Dan kunnen de politici tenminste stellen dat de gemiddelde kiezer niet in staat is om een oordeel te vormen, en dat de gemiddelde kiezer zich niet voldoende verdiept heeft in de materie, en dat die keizer dus helemaal niet moet mogen kiezen. Mensen laat het maar over aan de specialisten, zij zijn te vertrouwen, zij zijn de wassen neus van de democratie.

Quillem, Amsterdam op 18-10-2007, 10:29

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
klein verslag

Amper twee A-viertjes

Die stem. Een beetje hoog en dun, maar niet onvast. Hij sprak in het Engels, na elke zin volgde de Duitse vertaling van de vrouwelijke tolk die dicht naast hem zat. En ons toehoorders – rechters, advocaten, publiek – stroomde bij vlagen het ijs door de aderen.

Europa

Wie geeft Europa één stem?

Europa moet met een stem spreken in de internationale klimaatonderhandelingen. Daarover is iedereen het wel eens. Maar wiens stem?

Weblog Midden-Oosten

Massamoord door Atatürk? Geen sprake van!

Langzaam ontstaat in Turkije discussie over wandaden waar de staat zich in de loop van de tijd schuldig aan heeft gemaakt. Maar kom niet aan de nagedachtenis van Vader des Vaderlands Atatürk.

klein verslag

Onder de dekens

Hij zei niets, hij zag niets. Met gesloten ogen hing John Demjanjuk in zijn rolstoel, in zaal A101/1 van het Landgericht in München.

Duitsland | special

Eindelijk goede buren

Hoe vaart Duitsland, twintig jaar na ‘Die Wende"? Hoe kijken wij naar de Duitsers, zestig jaar na oprichting van de BRD en de DDR? En hoe kijkt Duitsland naar zichzelf?

Weblog Midden-Oosten

De ramadan in Oost-Turkije

Hamlet heeft een sigaret in de mond. Hij kijkt achter zijn zonnebrillenglazen in de richting van de Van-meer en zegt: ‘De moslims vasten al 1400 jaar of zo. Hebben ze er wat aan gehad? Volgens mij niet’.

Europarlementariërs

Nederlanders in Brussel

De Kiesraad heeft donderdag de definitieve uitslag bekendgemaakt van de Europese verkiezingen. Een overzicht van de 25 Nederlandse Europarlementariërs.

Trouw Video

meer video's
Breedveld heeft 2 tips voor Balkenende