Rusland / Zwerfhonden nemen metro naar de markt

In de chaotische metropool Moskou heeft zich een nieuwe diersoort ontwikkeld. Als een taxichauffeur kent hij de stad op zijn duimpje: de metrohond.

Onlangs stapte in de ochtendspits, alsof het de normaalste zaak van de wereld was, een aan lager wal geraakte golden retriever in de metro. Niemand keek ervan op, de hond trouwens ook niet: hij had de geconcentreerde blik in zijn ogen van een gehaaste forens die alvast denkt aan het achterstallig werk dat hem wacht op kantoor. Toen metrostation Proletarskaja naderde, keek hij naar buiten, constateerde dat het de juiste halte was, stapte uit en nam resoluut de linkeruitgang.

Het verhaal van de golden retriever verbaast dierpsycholoog Andrej Nevronov geenszins. „Moskou is een miljoenenstad met een uitgebreid openbaar vervoersysteem, gecombineerd met een enorm aantal zwerfdieren. Die golden retriever is het resultaat.”

Sinds tien jaar bestudeert Nevronov de Moskouse zwerfdierpopulatie. Hun aantal wordt geschat op honderdduizend, voornamelijk honden. De dieren zorgen voor veel smerigheid en overlast. En hoewel de meeste honden niet agressief zijn, berichten de Moskouse media regelmatig over mensen die worden gebeten en in sommige gevallen overlijden aan hondsdolheid.

Nevronov onderscheidt drie soorten straathonden: „Een aantal honden leeft op parkeerplaatsen en rond de buitenhuizen van rijke Russen. Zij houden daar een oogje in het zeil, en in ruil krijgen zij iets te eten. Dit zijn agressieve honden, zij geven de meeste problemen.” Een andere groep zijn vrij vertaald de ’klaplopers’, die op metrostations rondhangen en afwachten tot hen iets wordt toegeworpen.

Dan beginnen de ogen van de dierpsycholoog te twinkelen: „De derde groep is het interessantst, ik noem hen de intellectuele elite. Zij zijn pas sinds een paar jaar actief. Het is een kleine groep honden die heel Moskou doorkruist op zoek naar de plaatsen waar iets te halen valt. Zij kennen alle markten, en weten de openingstijden.”

Net als de golden retriever bestrijkt deze ’elite’ enorme afstanden binnen de metropool met behulp van de metro. „Zij kennen de plattegrond, en weten wanneer ze uit- of over moeten stappen. En zij nemen niet alleen de metro, maar ook de tram en trolleybus.”

Als echte forenzen nemen zij aan het eind van de dag de elektritsjka, de Russische variant van de stoptrein, naar een van de voorsteden. Nevronov: „Daarom zal het sterilisatieprogramma van het stadsbestuur nooit werken. Zij zullen van buiten de stad blijven komen. Ik pleit al jaren voor sterilisatie voor straathonden van Moskou én de regio. Die honden zijn veel slimmer dan we denken.”

Het stadsbestuur besteedt jaarlijks meer dan twee miljoen euro aan een sterilisatieprogramma.

„Dat was anders in de communistische tijd. Toen werden straathonden zonder pardon neergeschoten. En een hond in de metro, dat was onmogelijk, de politie was veel strenger,” vertelt Nevronov. „Tegenwoordig heeft de politie met die honden te doen, en laat ze lopen waar ze willen.” Niet alleen de politieman is aardig voor de straathond; regelmatig wordt de honden door passanten iets toegestopt. De meeste honden zijn zelfs in deze barre winter nog aardig op gewicht.

De Russische hondenliefde is grenzeloos. Onlangs werd twaalfduizend euro ingezameld voor een standbeeld van een zwerfhond die metrostation Mendelejevskaja als thuisbasis had. De hond, geheten Maltsjik, maakte twee jaar geleden seksuele avances bij het hondje van een fotomodel. Het model was daar niet van gediend, trok een mes en stak Maltsjik dood. Het model zit tegenwoordig in een psychiatrische inrichting. Het beeld wordt deze maand op het metrostation onthuld.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.