Koenders ziet weinig in nieuw systeem
Ministers Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) en Verhagen (Buitenlandse Zaken) worden onthaald door kinderen uit Kebkabiya in Darfur. © ANP
Gerelateerde artikelen
Minister Bert Koenders van Ontwikkelingssamenwerking noemt het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) 'een constructieve bijdrage aan het debat over ontwikkelingshulp', maar plaatst kanttekeningen bij het voorstel om een aan de overheid gebonden organisatie - NLAid- op te richten.
In het rapport ’Minder pretentie, meer ambitie’, dat de WRR maandag naar buiten heeft gebracht, pleit de raad voor een een speciale dienst zoals de Amerikanen en de Britten die hebben. In navolging van USaid zou deze organisatie NLAid kunnen gaan heten. NLAid zou volgens de WRR los moeten staan van de Nederlandse ambassades, die zich niet meer met ontwikkelingshulp moeten bemoeien.
De minister veegt het idee niet meteen van tafel en stelt voor om een grondige analyse te maken. Volgens Koenders „vereist het voorstel van de WRR een serieuze afweging als alternatief voor het huidige model".
Tegelijkertijd wil de minister het huidige systeem niet loslaten, omdat er „ook veel voordelen verbonden zijn aan de huidige structuur waarbij de besteding van ontwikkelingsgelden gedelegeerd is aan ambassades en de politieke integratie van beleid is gewaarborgd". Bovendien zou NLAid ook kunnen leiden tot nieuwe bureaucratie en dat zou een stap terug kunnen zijn „in een tijd dat de overheid gevraagd wordt te bezuinigen", aldus Koenders.
Hij zegt wel toe het voorstel serieus te bekijken. Koenders noemt het hele rapport interessant en „een constructieve bijdrage aan het debat over ontwikkelingssamenwerking”.
Het voorstel van de WRR om het aantal landen waar Nederland ontwikkelingshulp aan geeft terug te brengen tot tien, bestrijdt hij. De PvdA-minister wijst erop dat het aantal partnerlanden de afgelopen jaren als is verminderd van honderd naar veertig en dat hij nog verder terug wil. „Het getal van tien lijkt tamelijk willekeurig”, zegt hij over het voorstel van de WRR.
De Raad stelt ook dat de vaste afdracht voor ontwikkelingssamenwerking van 0,7 procent van het nationaal inkomen kan worden losgelaten. „Ik zou het teleurstellend vinden als dit interessante rapport van de WRR leidt tot een smalle discussie over de 0,7-procentsnorm”, reageert Koenders
De studie van de WRR duurde twee jaar en is gebaseerd op documenten en interviews met ruim vijfhonderd personen uit binnen- en buitenland. De ontwikkelingshulp in de huidige vorm bestond vorig jaar zestig jaar. De afgelopen jaren is er meer maatschappelijke discussie ontstaan over de hulp en de effecten. Sommige critici vinden dat de hulp niet werkt en soms zelfs averechts uitpakt.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Het rapport
Het rapport ’Minder
pretentie, meer ambitie’ kwam tot stand onder leiding van
prof. dr. Peter van Lieshout. Het WRR-team heeft een schets gemaakt van de
huidige situatie van de ontwikkelingshulp en hoe het beter zou kunnen.
De hoofdpunten:
> De manier waarop nu ontwikkelingshulp wordt gegeven, moet op de schop.
> De hulp moet meer gericht zijn op de ontwikkeling van landen en uitgaan
van hun specifieke situatie.
> Om slagvaardiger te zijn moet de hulp meer specialistisch zijn en beperkt
worden tot tien landen.
> De overheid kan daar een eigen deskundige organisatie opzetten: NLAID.
> Ook de vaste afdracht van ruim 0,7 procent van het nationaal inkomen kan
losgelaten worden.
Volgens de onderzoekers bestaat de huidige hulp nog te veel uit klassieke hulp om de armoede te bestrijden door de levensomstandigheden te verbeteren. Dit leidt echter niet automatisch tot structurele ontwikkelingen waardoor de bevolking zichzelf kan gaan bedruipen, stelt de WRR. Het slagen van hulp hangt af van veel voorwaarden, die per land verschillen. Er moet bovendien meer aandacht zijn voor onbedoelde nadelige effecten van hulp, zoals afhankelijkheid en verstoring van de lokale machtssituatie of juist instandhouding van foute regimes.
Wat het adviesorgaan betreft, zet Nederland in de betrokken landen een eigen professionele organisatie op - NLAID - die hulp geeft en coördineert. Dat moet de versnippering van het werk van donoren en hulporganisaties in die landen tegengaan. Ook kan zo meer kennis worden vergaard en maatwerk worden bedacht. Nederland moet daarbij vooral uitgaan van de hulp waar het sterk in is, zoals water, landbouw, de opbouw van een rechtssysteem en bestuursorganen en de bestrijding van hiv/aids.
Bovendien is volgens het adviesorgaan het financieringsstelsel na zestig jaar achterhaald. Nederland draagt altijd 0,7 procent van het bruto nationaal product af aan ontwikkelingshulp en telt daar 0,1 procent bovenop voor milieubeleid. Veel overheidsgeld stroomt via hulporganisaties naar de arme landen. Deze organisaties kunnen dan aangestuurd worden door NLAID en moeten meer uitgaan van hun eigen specialisatie, zodat ze meerwaarde kunnen toevoegen, aldus de WRR.
Reacties (22)
Het WRR rapport beveelt o.a aan meer te richten op mondiale vraagstukken, bijv. het klimaatvraagstuk. De additionele investeringen in klimaatvriendelijke technologie in ontwikkelingslanden kost 100 miljard dollar per jaar. Daarnaast zijn er kosten gepaard gaande met het aanpassen aan de klimaatverandering veroorzaakt door een stijging van 2 graden celsius: 150 tot 250 miljard per jaar. Totaal is nodig 250 tot 350 miljard dollar per jaar. Het wereldwijde ontwikkelingsbudget bedraagt 100 miljard. Er moet dus drie keer zoveel bij voor alleen het klimaatvraagstuk. Het huidige ontwikkelingsbudget is dan plotseling verworden tot een schijntje.
Paul Hassing, amsterdam op 29-01-2010, 14:17
waarom wordt er toch zo moeilijk gedaan, om goed te doen,niks doen is moord met voorbedachte rade,maar wie moet wie aanklagen.
toon minten, afferden limburg op 26-01-2010, 11:47
Er is ongeveer 4560 miljard dolar de afgelopen 30 jaar wereld wijd aan afrika gegeven (migranten die geld sturen niet mee gerekend), en nog steeds zijn ze 'onverzadigbaar', maar ja zolang Europa zich veilig steld dmv subsidies te geven oa voor landbouw, dan maken ze idd weinig kans, om maar niet te spreken, het bewust niet toelaten van produkten uit 3e wereld landen, behalve Max Havelaar, dit is immers het speeltje voor de 'blanke mens' om ons geweten schoon te poetsen. Laat internationale handelsverdragen 'varen',
BBGdeVendt, Hilversum op 24-01-2010, 11:19
Het WRR raport is een gedegen stuk. Maar natuurlijk niet bedoeld voor mensen die allang hun mening klaar hebben. In werk ruim 20 jaar in Afrika. Natuurlijk is hulp alleen niet voldoende; maar wat dan te doen? Ik ken te veel Afrikaanse moeders die al hun kinderen zien dood gaan aan ziektes die te voorkomen waren geweest? Zijn die levens minder waard dan de onze? Ik vind veel reacties op deze site nu niet direct getuigen van veel naasteliefde.... Als alle critici van de hulp nu eens op een partij gingen stemmen die de EU landbouw subsidies wil afschaffen, of die protestern tegen EU vissers die de zee voor Afrika leeg vangen.....
Gerrit, Ede op 19-01-2010, 21:35
Goed Rapport. Weinig belichte goede conclusie: meer hulp direct naar Zuidelijke Maatschappelijke organisaties. Onze OS organisatie ziet dit ook nog te weinig en is er zeer voor. Hoog tijd.
Yannick du Pont, Amsterdam op 19-01-2010, 16:22
Toen Arafat stierf was hij een dikke millionair.Zijn vrouw en kind
leven hier nu goed van in Parijs.Nederland was één der grootste gever
aan de PLO (z.g.Ontwikkelingshulp).De meeste ontvangende landen zijn
enorm korrupt en deze z.g. ontwikkelingsgelden verdwijnen in de zakken
van de rijken in deze landen.
M.de Vos, Münster/W op 19-01-2010, 15:51
Mandarijn Bert zal nooit zijn koninkrijk en dat van zijn epigonen (OXFAM/NOVIB/CORDAID) in gevaar brengen. Deze business is veel te lucratief voor onze zelfbenoemde morele leiders. Kritiek wordt bijvoorbaat afgewezen of verdacht gemaakt. En de mensen die gebaat zijn met effectieve hulp, die hebben het nakijken.
winston smith, rijswijk op 19-01-2010, 15:48
Natuurlijk moet het geld voor ontwikkelingshulp zo hoog mogelijk zijn. Wie betaalt anders deze industrie en de grote bonussen van de heren directeuren van de spelers op de ontwikkelingsmarkt?
John Tab, Bussum op 19-01-2010, 15:47
@ De Jong: een mooier bewijs dat NL hulp geeft op grond van het eigen geweten kon u niet geven. Als u boete wilt doen door 20% van uw inkomen/ vermogen weg te geven staat dat u uiteraard vrij. Maar de overheid is er niet voor dit te regelen.
Daarnaast is aangetoond dat dit soort hulp helemaal niet helpt, landen die geen hulp kregen hebben (met vallen en opstaan) geleerd voor zichzelf te zorgen. Landen die wel hulp kregen zijn vaak corrupte dictaturen, waar de elite zich verrijkt, en het land arm blijft.
En als u denkt dat er nu alleen idealisten betrokken zijn, kijk eens hoe bijvoorbeeld Novib gehuisvest is. Mooi grachtenpandje hoor!
Jan, Dodrecht op 19-01-2010, 15:45
De hulporganisaties zullen niet blij zijn met dit plan. Moeten ze onder de minister al clusteren, vervolgens zouden ze moeten werken onder een overheidsfunctionaris. Daarvoor zijn ze veel te vrijgevochten.
Marie, DC op 19-01-2010, 15:44
Ontwikkelingshulp heeft vaak iets dubbelzinnigs, we helpen maar tegelijkertijd stimuleert het de landen niet om op eigen benen te staan. Dit is uiteraard geen reden om de 0,7 % norm meteen op te geven. Maar het is ook niet altijd een kwestie van geld, maar dat een land de bestuurlijke structuur mist om het geld daar terecht te laten komen waar het nodig is. Met andere woorden, sommige "ontwikkelingslanden" hebben een corrupte bestuurslaag. Zimbabwe is hier een "goed" voorbeeld van.
Gertjan van Dijk, Zaandam op 19-01-2010, 15:44
Er is vaak verschil in ambitie. Diegenen die hun land ontvluchten op economische gronden, zijn eigenlijk de meest ambitieuze inwoners van dat land. Toch vreemd dat de wereld maar gewoon erop toeziet hoe landen op die manier leeglopen en hun toekomst daarmee steeds minder rooskleurig wordt? In Nederland wordt de ambitie vervolgens de kop ingedrukt omdat het eerst afwachten is of een officiële status. Het is de wereld op z'n kop met weggegooide hoop voor een betere toekomst en verspild geld. Wat heb je aan ambitie wanneer het niet mag ingezet? Wat is het nut van opnemen vluchtelingen wanneer daarmee ander land nog meer naar de knoppen gaat?
moeder, Leeuwarden op 19-01-2010, 15:44
Het idee van NLAid naar voorbeeld van USAID vind ik vreemd. Het kan de WRR commissie toch niet zijn ontgaan dat juist in de VS een fel debat plaats vindt over de toekomst van OS en de positie van USAID. Om uit deze gemarginaliseerde federale instelling nu lessen te trekken is het paard achter de wagen spannen.
Wim, Amsterdam op 19-01-2010, 15:43
Zonder opoffering die je echt zelf voelt kom je nergens.
0.8 % voelt niemand in z`n portemonnaie.
Waar we naar toe moeten is 10%, en uiteindelijk zelfs 20 %
Dan kan er iets gedaan worden. Nu zijn het enkele idealisten of avonturiers die naar die landen gaan, maar met bijv. derde wereld dienstplicht voor alle HBO en universitaire studenten kunnen we structureel iets bereiken.
Lageropgeleide mensen kunnen dan sociale, politieondersteundende en de bestaande militaire dienstplicht doen.
deJong, Vlaardingen op 19-01-2010, 09:09
Er stond vandaag in een andere krant een uitstekend artikel over de zogenaamde ontwikkelingshulp. Daarin werden mijn nogal pessimistische veronderstellingen zowel als mijn feitenkennis wat betreft dit onderwerp min of meer herhaald.
Wie er beter worden van al die miljarden per jaar (50 à 80 mld), zijn met name de multinationals, de dictators en hun vriendjes en criminele organisaties.
Sinterklaas Koenders is kennelijk geen kindervriend.
De 'gewone' Afrikaan bijvoorbeeld is net zo arm als 50 jaar geleden.
Frans, Rotterdam op 19-01-2010, 01:50
wat zijn nou cijfers,die zoveel en de ander dat ,en dan zoveel%,gigantische flouwe kul als men echt wil helpen,zal dit toch gezamelijk moeten gebeuren hoe dan ook,of we kopen ons geweten af met een x bedrag,miniser post van ontwikkeling,kan ook opgegeven, worden,weer winst hoeveel%?,als de rijke landen echt willen, in een gezamelijke eerlijke organisatie,kan dit zonder veel moeite,we nemen defensie,maar dan andersom, en met defensie er bij als het nodig is klaar,jaarlijk geeft de rijkelanden defensie 1000,000,000,000,euro uit,dus waar praten we toch over
t.minten , afferden limburg op 19-01-2010, 01:48
@VIVEKA. Ik denk ook dat er veel organisaties zijn die zichzelf bedruipen obv 'zelf geregelde' 'noodzakelijke' onderzoekjes met als gevolg overheadkosten ipv hulpgeld. Allerlei landen zeuren over vluchtelingen die ze liever niet opvangen, terwijl die mensen komen vanuit de ontwikkelingslanden. Waarom kunnen diezelfde mensen niet ter plaatse hulp krijgen zodanig dat het ontwikkelingsland mbv oorspronkelijke bevolking naar beter welvaartspeil wordt geholpen? Verbindt voorwaarden aan verkeer van mensen in plaats van voorwaarden aan verkeer van geld. Geen beter motivatie dan je eigen familie in land van herkomst helpen, denk ik dan.
moeder, Leeuwarden op 19-01-2010, 01:44
Nederland zou de ontwikkelingshulp volledig moeten opschorten.
Het is een walgelijke vorm van liefdadigheid.
Bukowsky, Santiago op 19-01-2010, 01:44
Nederlandse beleidsmedewerkers zitten minimaal 4 jaar op dezelfde plaats. Dit langer dan de deskundigen van de meeste andere organisaties. Ik denk niet dan zogenaamd NlAid mensen langer op één plek zal kunnen houden. Dat is ook niet goed want na vier jaar heb je kunstje wel laten zien.
Jan, Amsterdam op 19-01-2010, 01:42
Koenders is de zoveelste carriëre politicus die uiteindelijk op een VN stoel wil landen, die man zal niets doen.
Nederland mag wat mij betreft het dubbele uitgeven maar niet via die PvdA sinterklazen of CDA kerstmannen.
Gewoon via specialistische hulp gericht op sectoren waar we zelf ook wat aan hebben zoals medische technieken en goedkope medicijnen voor de massa.
opa, Barendrecht op 19-01-2010, 01:38
Natuurlijk wil Koenders en alle andere Hotemetoten niet aan concentratie van ontwikkelingshulp doen; nu kan hij als sinterklaas de hele wereld bezoeken.
Nederland moet absoluut naar 1% BNP voor ontwikkelingshulp maar de besteding moet anders.
Laat de rest vd wereld zich maar bekommeren om NOODHULP (dan mogen ze zich voor de televisie op de borst kloppen zoals we nu al weer een week zien), Nederland zich specialiseren in MEDISCHE ZORG WAARONDER PRODUCTIE VAN GOEDKOPE MEDICIJNEN EN PROTHESES.
DAARNAAST zou Nederland hoogstens 2 of 3 landen in AFRIKA als partner kunnen helpen.
De rest is flauwekul.
Professor Van Ginkel, Amsterdam op 18-01-2010, 18:35
Een onderzoek van twee jaar lang? Wat kostte dit? Moeten we het wiel opnieuw uitvinden?
De organisatie Art of Living bereikt meer, met minder geld en met uitsluitend vrijwilligers. Ga daar te rade, ontsla alle onderzoekers, directeuren, etc.
Of zijn er andere belangen?
VIVEKA, Hilversum op 18-01-2010, 18:35
Plaats een reactie
Stuur artikel door