WW is niet meer het vangnet dat het in de jaren tachtig was
Een werkzoekende bekijkt de vacatures in een vestiging van UWV Werkbedrijf in Rotterdam. © FOTO ROBIN UTRECHT, ANP
De crisis heeft ingrijpende financiële en sociale gevolgen voor mensen die hun baan verliezen. Nederland moet rekening houden met meer zelfdodingen.
Tienduizenden mensen met een eigen woning kunnen financieel in de knel komen als ze werkloos worden. De crisis raakt hen meer dan anderen omdat ze minder hypotheekrente kunnen aftrekken en niet voor een woonkostentoeslag van de gemeente in aanmerking komen.
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) becijferde dat ongeveer 156.000 huishoudens met een inkomen tussen 21.000 en 25.000 euro bloot staan aan dit risico. Slaat de werkloosheid bij hen toe, dan krijgen ze te maken met ’akelig vaste lasten’ zoals SCP-directeur Paul Schnabel het noemt. Aan wonen zullen ze 33 tot 42 procent van hun al fors verminderde inkomen kwijt zijn. Ook alleenstaanden met een inkomen rond 28.000 euro die een woning huren, zullen dat ervaren. Het SCP moet zich nog op aannames baseren. Maar in de schuldhulpverlening zijn al signalen dat mensen met een eigen huis door werkloosheid daadwerkelijk in ernstige financiële problemen zijn geraakt.
Het planbureau maakt in zijn gisteren verschenen rapport ’Werkloos in crisistijd’ een vergelijking met de jaren tachtig. De conclusie in deze ’verkenning’ is dat de situatie toch aanzienlijk verschilt door versobering van de sociale zekerheid en de situatie in huishoudens, die vaker vast zitten aan lang lopende financiële verplichtingen zoals hypotheken en consumptief krediet. De WW-uitkering is niet meer het vangnet dat ze bij de vorige crisis nog was. De periode dat men een beroep kan doen op WW is voor de meesten korter en de hoogte van de uitkering is verlaagd.
Vooral mensen die anderhalf keer modaal verdienden, maken een grote terugval in besteedbaar inkomen omdat ze maar over een deel van hun loon WW krijgen (zie grafiek). Het planbureau constateert dat één op de zeven werknemers in het bedrijfsleven al te maken kan krijgen met de bovengrens in de WW, waardoor ze niet over hun volledige loon de werkloosheidsuitkering krijgen.
Ook de bijstand, waar mensen na de WW in terechtkomen, is aangepast. Voor veel huishoudens ligt dit sociaal minimum onder het niveau van 1980, signaleren de SCP-onderzoekers.
Net als arbeidsmarktdeskundigen stellen ze vast dat jongeren een grote kans hebben op werkloosheid. Velen hebben tijdelijke contracten waardoor ze makkelijker ontslagen worden. De 55-plussers lopen minder risico, maar als ze eenmaal hun baan verliezen dan komen ze veel moeilijker weer aan het werk. Ook vrouwen met een laag opleidingsniveau of jonge kinderen hebben een verhoogde kans op langdurige werkloosheid.
De onderzoekers waarschuwen ook voor de sociale gevolgen van de crisis. In jaren met een hoge werkloosheid zijn mensen minder gelukkig en tevreden met het leven, óók de werkenden. Er zijn dan ook minder huwelijken, geboorten en meer echtscheidingen. Een belangrijke graadmeter is het aantal zelfdodingen en pogingen daartoe. Die nemen toe met de stijging van werkloosheid, evenals de onderliggende problemen zoals isolement, depressies en psychische problemen.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (34)
Het arbeidsrecht en de sociale verzekeringswetten vormden vroeger een vangnet,ter bescherming tegen de werkgever.Tegenwoordig zijn ze uitgekleed en een instrument om richting te geven aan de arbeidsmarkt.En dan durft iemand uit zijn mond te laten vallen dat er rekening moet worden gehouden met meer zelfmoorden door gebrek aan dat vangnet in de ergste crisis sinds 80 jaar. Je bent toch van de ratten besnuffeld,als je vindt dat dat geoorloofd is.Mensen morsen doe je zo.De banken krijgen miljarden om overeind te worden gehouden.Ondertussen moet een aantal bestuurders zich voor de rechter verantwoorden wegens.... Het is te pervers voor woorden.
boos mens, zomaar ergens op 18-12-2009, 09:20
Iemand schrijft: *En dan vindt de gevestigde orde het vreemd dat er op PVV gestemd wordt?*: Dat is inderdaad heel vreemd, ja; Wilders had aanvankelijk in zijn programma staan: afschaffen minimumloon en bijna alle uitkeringen, op bijstand na voor zieken en gehandicapten (die, als zij bij wijze van spreken nog 1 vinger goed kunnen gebruiken, van hem als typist daarvoor moesten werken). Later nam Wilders wat SP-standpunten (ook AOW-leeftijd) over; zou dat niet puur zijn om stemmen te trekken? Hoe *sociaal* is deze ex-VVD-man echt? Degenen die hiervan veel van hem verwachten, zullen snel genezen zijn; in PVV-jargon: *dan zijn hun ogen pas open!*
Cornel, A. op 17-12-2009, 09:43
Twee weken geleden kocht ik het boek van Marcel van Dam, Niemandsland.
Ik heb het gelezen en hij geeft heel duidelijk weer hoe hard de sociale zekerheid is achteruit gegaan. Mensen die vele jaren hard werken worden nu getroffen omdat er geen vangnet is om de tijd te overbruggen voordat men weer werk heeft. De Bijstand is netto gelijk aan 30 jaar geleden, de ww stelt voor een beperkte tijd iets voor maar met netto een veel lager bedrag, de wao is zo sterk gedaald dat mensen fiks in de problemen zijn. De belastingen voor hogere inkomens zijn alleen maar gedaald. Toch kiest men in Nederland voor rechts en dat is vreemd.
V. Gerdsen, Amsterdam op 16-12-2009, 21:06
Vergeet niet dat de grote partijen in dienst staan van de bedrijven: kijk maar naar de recente kapitaalsoverdracht van 4.4 miljard aan de oplichtersbende die zich bank noemt.
Voorts zijn we gestimuleerd om huizen te kopen: allemaal kleine baasjes, lekker consumeren! Blij dat ik mijn eigen hersens heb gebruikt!
Voor behandeling bij het UWV is maar een advies: bereid je goed voor,stel veel en kritische vragen en overbluf zo'n knecht. Is me gelukt en ik ben er voorlopig weer even vanaf. Maar: ik ken de wet beter dan die nietsnutten!
marjolein, rotterdam op 16-12-2009, 21:04
Hier staat doodleuk, "Ook vrouwen met een laag opleidingsniveau of jonge kinderen hebben een verhoogde kans op langdurige werkloosheid"
Dus ook jonge kinderen hebben een verhoogde kans op werkloosheid. Wanneer alle sociale zekerheid is opgeruimd kan dat inderdaad gebeuren maar nu overdrijven we toch echt. Het zal heus nog wel een paar maanden duren voordat ook de kinderarbeid weer wordt toegestaan.
jan, schiedam op 16-12-2009, 21:04
Het ooit zo mooie sociale vangnet is al jaren niet meer wat het was. Wel blijven we met z'n allen dezelfde premies afdragen, die zijn namelijk niet minder geworden maar zelfs verhoogd. Alleen krijgen we er niets meer voor terug. De WIA kijkt zogenaamd naar wat u nog wel kunt, maar dat die banen er niet zijn maakt voor het oordeel van de WIA niets uit. Dus maakt men een enorme inkomensval en private verzekeraars bieden aanvullende "woeker" AOverzekeringen aan die n.b. de WIA beoordeling volgen. Krijg je nog niets! Stem SP PVV of Partij v.d.Dieren maar stuur CDA VVD D66 CU en PvdA snel naar huis!
Harry , Grootebroek op 16-12-2009, 16:33
Het gaat over huishoudens met inkomens tussen 21000 en 25000 euro. Ik maar denken dat je met zulke inkomens alleen een plaggenhut of een grot kon kopen...
Harald Blauwtand, Rotterdam op 16-12-2009, 16:33
Uit helaas eigen ervaring kan ik meepraten. Toen ik WW aanvroeg, zei het CWI/UWV tegen mij dat hoer ook een beroep is en dat ik maar moet trouwen om als vrouw een vast inkomen te hebben.
Daar heb ik over geklaagd bij het kantoor, maar er werd niets met de klacht gedaan. Ook word je als nietsnut of profiteur behandeld, terwijl je echt niet voor je plezier bij het UWV/CWI meldt.
Mensen die echt voldoende geld of een grote mond hebben, worden niet zo hard en onbeschoft aangepakt.
CDA/VVD/PvdA zijn aan deze verruwing, het meten met twee maten en nepotisme schuldig! En dan vindt de gevestigde orde het vreemd dat er op PVV gestemd wordt....
Anna, Roermond op 16-12-2009, 16:31
We stonden er allen bij en keken er naar. En maar schelden op de linkse bende, de zakkenvullers lachend achter de coulissen. Mensen als Bart hebben een steen op de plek van hun hart.
aad, rotterdam op 16-12-2009, 16:31
"Nederland moet rekening houden met meer zelfdodingen"!
Het is toch godgeklaagd deze constatering.
Wie krijgt dat op z'n conto?
Niet de bankdirekteuren, beleggingsadviseurs, koopsomaansmeerders, DNB, bonusverstrekkers- en aannemers enz.
De burger is de klos hij verliest z'n baan kan niet meer rekenen op een ruime WW-overbrugging, belandt snel in de bijstand en ziet z'n hele toekomst aan flarden gaan. Van zijn hele gezin.
Wel de deur blijven openhouden voor migranten, die miljarden kosten elk jaar weer.
Krijgen wij straks ook tentenkampen net als in grote steden in de VS?
Mensen hun huissleutel inleveren bij de bank?
Martha , Purmerend op 16-12-2009, 16:11
Best veel dom volk hier, katten op CDA, VVD en de huidige regerings partijen. Jammer dat jullie (nog) niet door hebben dat het geld gewoon op is! Het wordt nog veel erger, het armer maken van die paar rijken jullie linkse hobby brengt echt niet genoeg op om jullie zonder werken zonder zorgen te laten leven.
Danny, Nijverdal op 16-12-2009, 16:11
Dat verbaasd toch niet? We vinden het allemaal maar goed en dus gebeurd het ook. Kies dan een ander kabinet, dat mag je nog steeds. Maar Nederlanders klagen wel, maar ze doen er niets mee. Nou, dit is het gevolg. Volgend jaar maart mag er weer gekozen en gestemd worden, tijd om SP te stemmen. We kunnen en willen regeren, zelf sta ik in Breda op plaats 14 op de lijst. We zullen Breda en haar bevolking dienen met hart, hoofd en handen. Stop dit afbraakbeleid en bouw Nederland weer op, dat kunnen we met elkaar!
Joska, Breda op 16-12-2009, 16:11
Dit proces onder het CDA en VVD is toch al lang gaande? Beide partijen gaan voor de werkgevers. Wellicht gaat straks ook het minimumloon eraan omdat we anders "niet meer kunnen concurreren met het buitenland". Van de VVD verwacht ik niet anders maar dit kabinet van CDA, PvdA en CU is een blamage. Ik ben christelijk opgevoed maar ik herken niet veel van de christelijke principes bij het CDA en dan heb ik het al helemaal niet over duurzaamheid....Het is een schande dat zo'n partij zich nog christelijk durft te noemen. Waar zijn uw waarden en normen? Verenigd in de bio-industrie, voedselbanken, groeiende armoede? Dank hiervoor.
MvB, Breda op 16-12-2009, 16:09
Door jarenlang misbruik van asielzoekers en gelukszoekers samen met onze linkse broeders pvda van de sociale voorzieningen is dit ontstaan en niet anders!!
Ruud, den haag op 16-12-2009, 16:09
In vier jaar twee collega?s verloren door zelfdoding. Hadden veel cursussen gevolgd (eentje ROC recordhouder!), maar konden niet overweg met gebruikersonvriendelijke software van bep. nieuwe machines. Kregen te weinig hulp(middelen); wel afgerekend op storingen. Keuze: ontslagen worden of ontslag nemen. Ondanks jarenlange inzet alle rechten kwijt. Moesten tbv nieuwe baan voor eigen rekening cursus volgen; gezakt. Gevolg: fin. problemen. Gezinswoning verkopen, of overl. risicoverz. aanspreken? Deze arbeidsbemiddeling deugt niet. Eigen risico, OK, maar het lijkt nu soms Russische roulette, met hier 2 weduwen en 8 wezen onder 16!
Pieter, Lent op 16-12-2009, 16:09
Ja ook de hypotheekrente aftrek daalt mee met je belastingschaal. Na jaren plezier van deze aftrek en een met de huizenprijs mee stijgend vermogen volgt hier de domper. Maar hoeveel mensen zijn het en hoe arm?
Zelf ben ik door een handicap maar aan weinig loondiensten toegekomen, rooi het nu als zzp-er. Onderin die groep veel mensen zoals ik, inkomen soms nog geen bijstandsniveau. Met de nieuwe belasting aftrek ga ik flink inleveren. (nou ja, flink: een paar duizend euro)
Lukt het zzp bestaan niet meer? Pas als het moeizaam gesprokkelde 'pensioen'geld op is, krijg ik bijstand. Het geld in je eigen huis mag je nog in delen op eten.
Peter, Utrecht op 16-12-2009, 16:09
Zo te lezen is uit de reacties op te maken dat de opinie op dit punt aardig wordt bijgesteld. Alleen jammer dat er een crisis voor nodig is. Twee jaar geleden reageerde ik ook op een artikel over het beleid van het UWV om werklozen door te sluizen naar een ZZP status. (eenmaal ZZP'er is het voor het UWV einde verhaal)De reacties op mijn mening waren toen dat ik "niet van deze tijd was" en dat ik verlangde naar een socialistische heilstaat met mijn hang naar menswaardige, door de overheid geregelde, sociale voorzieningen.
Henk, Amsterdam op 16-12-2009, 16:08
WW is volledig uitgekleed door de bestaande politieke partijen. Ipv kantonrechterregeling krijg je nu een 1/2 maandsalaris per jaar en na 2 maanden 70% voor maximaal een jaar als je aan de eis voldoet. Wanneer gaat de wachtgeldregeling op de schop die politici gedurende 6 jaar volledig ontvangen? Ik geloof al lang niet meer in de politiek en de plucheplakkers. Als de politiek een statement wil maken pakken ze de wachtgeldregeling aan. Dan voelen ze zelf ook hoe het voelt om volledig uitgekleed te worden en na 1 jaar de bijstand in te gaan, als je geen "goed verdienende partner hebt of een koopwoning!"
Tristan, Rottedam op 16-12-2009, 16:08
Dankbaar dat het SCP dit naar buiten brengt. Onderstaande reacties zijn maar een topje van de enorme ijsberg aan frustaties richting de politiek die dit veroorzaakt hebben. Nu moet de media dit verder gaan oppakken. Maar vooralsnog kiest dit kleinzielige landje z'n eigen bestuurders. We krijgen dus de regering die we verdienen. Feitelijk hebben we dit dus over ons zelf afgeroepen. Als we het anders willen dienen we anders te kiezen en de mogelijkheid krijgen om net als in het bedrijfsleven bestuurders af te rekenen op (lange termijn) falen. Laat onze hypocriete bestuurders eens meer naar Scandinavië kijken ipv naar het falende USA.
Zeno, Rosmalen op 16-12-2009, 15:58
De afbraak van de sociale voorzieningen is zo sluipend gegaan dat veel burgers denken gedekt te zijn tegen de slagen van het lot. Dat valt verschrikkelijk tegen, zoals het SCP nu terecht vaststelt. Dit is extra bitter voor ouderen die wel hun leven lang hebben bijgedragen aan het menselijke systeem dat ooit mede door het CDA is opgericht, maar nu met lege handen staan, als ze in de problemen komen. Tja, zegt dan de overheid, zo gaat dat met een omslagstelsel.
En je beseft: er is weinig verschil tussen die overheid en de oplichters die je koopsompolissen en beleggingsproducten hebben aangesmeerd. Nooit de kleine lettertjes gelezen? Jammern!
Han van deer Horst, Schiedam op 16-12-2009, 15:58
Dat krijg je met opeenvolgende regeringen waarin altijd een werkgeverspartij (CDA en/of VVD) de dienst uitmaakt en de PvdA instemt met de ene na de andere verslechtering in de sociale zekerheid om op het pluche te blijven.
Werknemers hebben als kiezer niets bij deze volstrekt asociale partijen te zoeken. Ws. haken zij nu dan ook af, eindelijk! Las ik het laatst goed: werd het CDA in 2008 (door werkgevers, neem ik aan) gesponsord voor bijna 5 miljoen euro? Sponsors openbaar maken dus, maar liever een verbod op sponsoring; zij hebben het toch altijd over *zelf de broek ophouden* ?
Stenen van een koophuis liggen heel zwaar op de maag!
Cornel, A. op 16-12-2009, 10:08
Een schokkende ontwikkeling. En vorige week was er het bericht dat het aantal mensen dat meer dan 100.000,- Euro per jaar verdient in een paar jaar tijd is verdubbeld. Het is weer ieder voor zich, en redde wie zich redden kan. De rest kan kennelijk doodvallen. Terug naar de 19e eeuw?
Gerrit M, Den Haag op 16-12-2009, 10:07
Nadat ik in 2005 werd ontslagen (57) vond ik geen baan meer. Gelukkig wel werk als zzp-er met winst uit onderneming. Maar sinds juli is er geen werk, dus geen inkomen meer. En de Kamer van Koophandel maar dom juichen dat er zoveel nieuwe ondernemers zijn! Een bijstandsuitkering wordt verminderd met het salaris van mijn echtgenote en is niet eens voldoende om de hypotheekrente te betalen. Ik heb mijn vrouw altijd beloofd voor haar te zorgen maar ben nu een last voor haar. En ja, ik zou er wel uit willen stappen, ouder dan 60, afgedankt en bij het oud vuil gezet.
Wanhopende , Eindhoven op 16-12-2009, 10:06
Moet je maar geen D66, PvdA, CDA of VVD stemmen. Dan vraag je om dit soort problemen.
W. Nagel, Ridderkerk op 16-12-2009, 10:03
persoonlijk vindt ik dat nogal een schokkend relaas, maar als dat waar zou zijn, vindt ik dat de heren en dames.
politici, bankkiers, verzekeraars, pensioenfondsen, zorgverzekeraars, en alle mensen die ik verder nog vergeten ben, zich dat persoonlijk mogen aantrekken, ook fijne feestdagen gewenst.
Yolanda A.A. Klooster
Y.A.A. Klooster, amsterdam op 16-12-2009, 10:03
Dus moeten een heleboel bestuurders die het sociale systeem stapsgewijs in de jaren vanaf 1980 tot heden hebben dichtgeknepen zich van hun bloedschuld bewust gaan worden en behoren zij zelf de geldelijke boetes (als volk gaan we voortaan toch heel democratisch beslag leggen op zakkenvullende bestuurder hun vermogen) te gaan betalen die hun slachtoffers overkomen zijn en nu overkomen.Dit noemt men toch lik op stuk beleid? Tweede Kamer leden! hoeveel bloedschuld willen jullie op je nemen?Verander de wet en zorg snel voor een interimsregeling.
Redczus H.Jurgens , Leeuwarden op 16-12-2009, 09:44
Heel ernstig. Willen we dat, mensen die willen en kunnen werken naar de armoedige marge schuiven terwijl we anderen zien die zich verrijken met makkelijk verdiende miljoenen? Een maatschappij zonder solidariteit. Staan daar de regeringspartijen CDA CU PvdA voor?
ndv, amsterdam op 16-12-2009, 09:44
Al die versobering van de WW en snel naar de bijstand was toch om mensen te prikkelen snel werk te zoeken? Even vergeten erbij te vertellen waar dat werk dan is?
R. Coenen, Amsterdam/Tirgu Mures op 16-12-2009, 09:42
Goed dat het SCP dit naar buiten brengt. Als je goed keek naar de afbraakregelingen van de overheid zag je het aankomen.
Ontsnappen is onmogelijk. Raak je je baan baan kwijt? Huis verkopen, vergeet het maar. Sociaal vangnet, is niet voldoende.
We gaan Amerika achterna. Tentwoningen om uit de regen te zijn. Krottenwijken om een woonplek te hebben. Die mensen bestaan niet meer omdat hun woonplek niet bestaat.
Daar is vast goed over nagedacht toen het nieuwe sociale systeem werd ingevoerd. Mensen die niet meer voor zichzelf mogen zorgen verdwijnen uit het systeem. Ze bestaan nog wel. Tot ze weg zijn.
Ik was er bijna.
Johan, Amsterdam op 16-12-2009, 09:41
Het schip 'Nederland' maakt al jaren slagzij,het grote geld rolt al jaren naar dezelfde hoek.Topsalarissen,bonussen en zelfverrijking alles kon,kan,mag.Ondertussen werd sociaal alles uitgekleed,de bevolking moest geld uitgeven(liefst zoveel mogelijk) de economie moest immers draaien.Wantoestanden sloot men de ogen voor,geld moest rollen,het kon niet op.Zelfs nu is er het verwijt,de Nederlander geeft te weinig uit,bljft op z`n centen zitten.Maar als de geldstroom opdroogt wat dan? Onze overheid speelt 'ikke nie gewete'en kruipt terug in zijn hol,en de burger? Die mag kiezen,de trein een flatgebouw? Zelfs dat is al ingecalculeert...slaap zacht.
Rena, Bergen op Zoom op 16-12-2009, 09:41
Goed dat er aandacht wordt besteed aan deze problematiek. Zelf ben ik 5 jaar geleden gescheiden en een jaar later werd ik werkeloos, 57 jaar oud. De pijn die dat met zich meebrengt, de eenzaamheid, de verloedering die zich stapje voor stapje aandient. Financieel wordt het dan moeilijk, maar vooral dat je opeens niemand meer bent, althans zo voelt het, dat maakt het soms ondraaglijk en is koning alkohol een gevaar dat voortdurend op de loer ligt. Je valt tussen de wal en het schip, financieel en emotioneel, dan is kerst geen feest meer om naar uit te kijken. Het bijbelse 'hoop, geloof en liefde' is dan ver weg, maar er blijft soms hoop.
Guust, Wijk bij Duurstede op 16-12-2009, 09:41
Dat is een mooie kerstboodschap voor de werknemers dat de ww niet meer is van wat het eens was. Blijkt dat het kabinet zich op dat vlak al goed heeft ingedekt door de ww en bijstand flink aan te passen zodat ze die kostenpost kunnen blijven beheersen en hun verantwoordelijkheid daarvoor niet in gevaar komt. Dat wordt dan heel zuur voor de werklozen met geen uitzicht op een baan.
Karel, Amsterdam op 16-12-2009, 09:41
Geen goede berichten. De wens om mensen meer prikkels te geven om weer een plek op de arbeidsmarkt te vinden lijken de rottige tijd waarin we nu zitten, extra rottig te maken. Met zelfdoding als gevolg? Aandacht voor de bonussen van bankiers, OK. Maar dit gaat mij meer aan het hart. Me dunkt moet hier snel iets aan gedaan worden!
Kees, Amsterdam op 16-12-2009, 09:39
Het is niet voor niets, dat CDA, VVD en d66 de WW zien als een barriër op de weg naar de volgende baan. Niets doen mag nooit worden beloond, en solidariteit mag noor een middel worden om te parasiteren. Zo zijn de dingen in een geliberaliseerde samenleving geregeld. Of het nu gaat om Paars1, om Balkenende2 of om Balkenende4.
Bert, Groningen op 16-12-2009, 09:39
Plaats een reactie
Stuur artikel door