CDA fel tegen wens Klijnsma voor terugkeer melkertbaan

Staatssecretaris Klijnsma © Gemeente Den Haag

Staatssecretaris Klijnsma pleitte zaterdag in deze krant voor het permanent subsidiëren van banen. Het CDA ziet er niets in. De SP gaat het juist niet ver genoeg.

„Mijn grote vrees is dat we mensen te snel afschrijven door hen in een permanente subsidiebaan te parkeren zonder mogelijkheid voor verdere scholing.” CDA-Kamerlid Eddy van Hijum ziet niets in de oproep van staatssecretaris Klijnsma – zaterdag in deze krant – om opstapbanen die bijstandgerechtigden werkervaring moeten laten opdoen, in sommige gevallen permanent te maken.

Volgens Van Hijum is het een groot verschil of iemand werkelijk op de loonlijst bij een werkgever of overheid staat, of dat hij via een subsidiepotje werkt – ook al doen de betrokkenen veelal zinnig werk.

De SP denkt juist dat de regering geen andere optie heeft. Zolang werkgevers geen mensen aannemen die hun loon niet terugverdienen, moet de overheid een oplossing verzinnen. Ofwel door werkgevers te verplichten een bepaald percentage langdurig werklozen aan te nemen, of door banen voor hen te scheppen – en deze ook te betalen.

SP en CDA willen Klijnsma dinsdag over het onderwerp in de Tweede Kamer aan de tand voelen.

In 2004 voorzag toenmalig minister De Geus van sociale zaken een leger van twee miljoen kansarmen ’aanstormen’. Drop-outs, een harde kern aan werklozen en mensen die het Nederlands slecht beheersen zouden binnen vijftien jaar de dupe worden van het wegbezuinigen van laaggeschoold werk, voorzag hij.

Het zijn precies die mensen voor wie gemeenten nu oplossingen zoeken: via scholingsprojecten, tijdelijke loonkostensubsidies en jobcoaches. Maar nog maar zeer beperkt met langdurige subsidiebanen, want daar werd, een jaar voordat De Geus het leger zag opdoemen, het mes in gezet. Het subsidiëren van conciërges, wijkwachten en administratieve hulpen resulteerde er namelijk nauwelijks in dat deze mensen aan het eind van de rit op de loonlijst van een werkgever stonden. En dat was de bedoeling van de regeling.

Staatssecretaris Klijnsma van sociale zaken weet hoe gevoelig gesubsidieerde banen liggen. Ook haar eigen PvdA heeft als uitgangspunt dat mensen zich zo veel mogelijk moeten ontwikkelen naar een zelfstandig bestaan.

Toch wilde ze afgelopen week, na een intensieve reis met wethouders sociale zaken en de top van organisaties die de sociale zekerheid uitvoeren, een statement maken. Volgens de bewindsvrouw worstelen gemeenten met een groep mensen die al heel lang in de bijstand zit. Een aanwijsbare arbeidshandicap is er vaak niet (waardoor ze niet bij een andere regeling terecht kunnen), maar tot een arbeidscontract leidt het niet omdat het bijvoorbeeld schort aan een goede opleiding en voldoende werkervaring.

Tegelijkertijd hebben gemeenten vaak behoefte aan mensen voor ondersteunende taken: conciërges op school, medewerkers bij een fietsenstalling of buurtcentrum. Waarom zou iemand die daar geschikt voor is, anders niet aan een vaste baan komt en op deze manier iets bijdraagt aan de samenleving, dat niet tot zijn pensioen kunnen doen, vroeg Klijnsma zich afgelopen week af.

Op de SP na luidt de politieke consensus dat het ondersteunen van werk bij niet-arbeidsgehandicapten tijdelijk moet zijn. Maar volgens Klijnsma zitten ook daar mensen tussen die blijvend moeten worden gesubsidieerd.

Het statement roept flinke weerstand op bij CDA’er Van Hijum. Permanent gesubsidieerde banen kunnen er volgens hem voor zorgen dat mensen zich niet doorontwikkelen, zoals ook bij sommige ’melketiers’ gebeurde. „Die banen zijn een gouden kooi gebleken voor werklozen.”

Het Kamerlid ziet meer in de oplossing die UWV-topman Linthorst – ook mee op reis met Klijnsma – vorige week aandroeg. Werkgevers moeten volgens hem meer banen scheppen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Kortom: de administratieve hulp, koffiejuffrouw en de assistent moeten terug op de werkvloer.

Op de weg naar een autonome baan kan de overheid wel veel betekenen, vindt het CDA. Als de ondersteuning, scholing of subsidie maar een opstapje is naar een betaalde baan voor een bijstandsgerechtigde, en niet te lang duurt.

Allemaal onvoldoende, vindt SP-Kamerlid Paul Ulenbelt. Door het kapitalistische systeem nemen werkgevers geen mensen meer aan die niet genoeg opbrengen. Daar moet de overheid dan voor zorgen, door quota of werk.

De PvdA-fractie was niet bereikbaar voor commentaar.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.