’Uitwassen in de uitzendbranche aanpakken’

Ondanks economische hoogconjunctuur daalt het aantal langdurig werklozen in Rotterdam nauwelijks. Twee jaar is PvdA’er Dominic Schrijer (41) er nu wethouder werk, sociale zaken en grotestedenbeleid.

„De aard en omvang van de sociale problematiek hier is echt groter dan elders”, zegt hij. „Dat besef ontbreekt wel eens in Den Haag.”

Sinds 2006 groeit de werkgelegenheid in Rotterdam. Waarom daalt het ’granieten bestand’ van langdurig werklozen niet?

„Het granieten bestand bestaat niet, heb ik ontdekt. Langdurig werklozen zijn mensen die door persoonlijke problemen zoals schulden, huisvesting of opvoedingsproblemen niet in staat zijn tot betaald werk binnen één, twee jaar. En je hebt de niet-willers: mensen die het ’te druk’ hebben om sollicitatietraining te doen. We hebben een proef gedaan. Die met de probleemgroep overtrof alle verwachtingen: met één-op-één begeleiding was binnen een half jaar ruim de helft aan de slag. Vijftienhonderd niet-willers kregen een baan bij de gemeentereiniging aangeboden, van schoonmaakwerk tot plantenkweker. De helft is aan het werk gegaan, de rest is zijn uitkering kwijt. Deze methoden gaan we nu in de hele stad toepassen. ”

Waarom pellen langdurig werklozen geen bollen, zoals de Polen en Roemenen?

„Rotterdam heeft het kabinet toegezegd duizend langdurig werklozen aan het werk te krijgen in de tuinbouw, haven en bouw, sectoren waar Oost-Europeanen voor gehaald worden. Maar met name de tuinbouwsector en uitzendbranche zijn ziek. De salariëring en arbeidsomstandigheden zijn niet naar Nederlandse maatstaven. Je kunt een Pool krijgen die minder kost, twee keer zo hard werkt en niet klaagt. Waarom zou een tuinder dan een langdurig werkloze in dienst nemen? Wij willen dat het kabinet de uitwassen in de uitzendbranche aanpakt. Ik verwacht dat de tuinbouwsector tegen zijn grenzen op zal lopen. Ze concurreren op loonkosten. Dat is in Nederland heel moeilijk vol te houden.”

Heeft Rotterdam gezien zijn laagopgeleide werkzoekenden juist niet behoefte aan zulke banen?

„Het is niet zo dat we een tekort hebben aan laaggeschoolde vacatures. Wel moet je sleutelen aan de vaardigheden. Een langdurig werkloze raakt uit het arbeidsritme, verliest sociale contacten, maakt teleurstellingen mee. Dat maakt het lastig om op je 62ste tijdens een sollicitatiegesprek te vlammen. En de communicatieve eisen die werkgevers stellen, zijn steeds hoger.”

Nederlandse Somalische werklozen zijn in Birmingham massaal een eigen zaak begonnen omdat daar minder regels zijn.

„Dat is een vorm van lokaal ondernemerschap die ik in Rotterdam niet graag zou willen. Het leidt tot je reinste uitbuiting, criminaliteit, branchevervaging, de zevende kapper in de straat en de achtste groenteboer. Goede ondernemers leggen het loodje omdat ze slechte dingen doen die niet moeten mogen en kunnen.”

Waarom doet Rotterdam het het slechtst van de vier grote steden?

Rotterdam gaat vooruit, maar zij gaan harder vooruit. De onderkant moet omhoog en de gekleurde middenklasse die ontstaat, moeten we zien vast te houden. Rotterdam staat de komende tien jaar voor dubbele lasten om de stad in balans te krijgen.”

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.