informatietechnologie / Europa koploper bij maken gratis software

De helft van alle programmeurs die gratis zogeheten open source software maken, komt uit Europa. Hun werk draagt aanzienlijk bij aan de Europese economie.

Die conclusies zijn te vinden in een onderzoek van de Universiteit van de Verenigde Naties in Maastricht Merit. Op verzoek van de Europese Unie heeft Merit gekeken naar het belang van wat het Free/Libre Open Source Software (floss) noemt. Volgens onderzoeksleider Rishab Ghosh kan de voorsprong die Europa hierbij heeft, snel tot veel nieuwe bedrijven leiden. Dat brengt de kenniseconomie naderbij die de EU zich in 2000 in Lissabon ten doel heeft gesteld.

Bij open source software wordt al gauw gedacht aan Linux, de gratis concurrent van Windows van Microsoft. Maar floss is veel breder. Ghosh: „Neem bijvoorbeeld Apache. Dat is gratis software voor internetservers en dat heeft een marktaandeel van 70 procent. Nummer twee is software van Microsoft, dat langzaam maar zeker terrein verliest.”

Daarmee lijkt de gratis software een bedreiging voor de werkgelegenheid van betaalde programmeurs. „Dat valt echter erg mee”, aldus Ghosh. „Software van bedrijven als Microsoft en Oracle levert minder dan 7 procent van de werkgelegenheid voor programmeurs. Ongeveer 20 procent van de programmeurs werkt aan software die speciaal voor één klant wordt geschreven, en ruim 70 procent van hen werkt bij banken en andere bedrijven voor wie software slechts een kostenpost is.”

Voor de werknemers van Microsoft zijn Linux, Open Office (met onder meer een gratis tekstverwerker) en dergelijke zeker een bedreiging, beaamt Ghosh. „Maar voor de ruim 90 procent overige programmeurs vormt floss een kans om efficiënter te werken, sneller te vernieuwen en zo juist meer winst voor het bedrijf te genereren.”

De floss-software die nu beschikbaar is, vertegenwoordigt al 131.000 manjaren aan werk. Dat werk is vooral door onbetaalde vrijwilligers verricht, maar komt in toenemende mate ook van programmeurs van bedrijven. Zo doen IBM en Sun veel aan de ontwikkeling van Linux. Zij stellen de software gratis beschikbaar en verdienen aan de aanverwante diensten. Per jaar schrijven onbetaalde programmeurs inmiddels voor 800 miljoen aan software. Als bedrijven en instellingen hun floss-software hadden moeten kopen of zelf moeten ontwikkelen, zou ze dat twaalf miljard hebben gekost. Dat bedrag verdubbelt ongeveer elke anderhalf tot twee jaar.

Opmerkelijk noemt de onderzoeker het dat weliswaar de helft van alle floss-programmeurs Europeaan is, maar dat het vooral Amerikaanse bedrijven zijn die de software gebruiken. Volgens Ghosh moet Brussel bedrijven en overheden in de EU stimuleren vaker floss te gebruiken.

Ghosh: „Het is bij een openbare aanbesteding verboden om te eisen dat iemand computers levert met uitsluitend Intel-chips. Maar je mag wel eisen dat er alleen software van Microsoft op staat, ook al is er een prima alternatief. Die wetgeving moet dus worden aangepast. En op school leer je voor een ’pc-rijbewijs’ te werken met Microsoft Word en Excel. Als je van school komt, betaalt je baas vervolgens de prijs voor die eenzijdige opleiding.”

Als Europa floss oppakt, kan in 2010 al 32 procent van de ict-dienstverlening er op gebaseerd zijn en dragen die diensten al 4 procent bij aan het Europees bruto binnenlands product, de waarde van alle geproduceerde goederen en diensten.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.