Biograaf: Tom Cruise is een man van zwart en wit

(Novum) - Tom Cruise heeft het in Hollywood gemaakt door zijn doelgerichtheid, zijn vasthoudendheid en zijn haast instinctieve talent. "Maar hij is een man van zwart en wit", meent zijn biograaf Andrew Morton. "Er is geen plaats voor twijfel op planeet Tom." Het gebrek aan de kleur 'grijs' in het wereldbeeld van de filmster wordt weerspiegeld door zijn geloof, Scientology, zo is de strekking van 'Tom Cruise: een ongeautoriseerde biografie'.

De omstreden religie, die in vele landen te boek staat als sekte, speelt in het werk van Morton een even grote rol als de acteur, die in de jaren tachtig Hollywood veroverde met films als 'Top gun' en 'Rain man'. "Voor zijn mede-Scientologen is hij een held, een levende Messias. Iemand die zijn geloof over de wereld heeft verspreid", legt de Britse auteur uit. "Voor veel mensen die hebben geleden onder zijn religie, wordt hij als een vijand gezien."

De biografie van Morton, die eerder boeken schreef over prinses Diana en Madonna, is koren op de molen van de vele critici van Scientology. Zo komen in het boek vele ex-Scientologen aan het woord, die beschrijven hoe de kerk hun geld en vrijheid ontnam. De geldverslindende cursussen die aspirant-leden moeten volgen, de onderdrukking van kritische geluiden; volgens Morton is Cruise het mooie plaatje dat die misstanden moet verdoezelen.

In januari kwamen bij het verschijnen van de Engelstalige editie van de biografie al enkele saillante details naar buiten. Zo zou de acteur de machtigste man zijn in de kerkgemeenschap, op leider David Miscavige na. De Britse en Amerikaanse tabloids waren vooral verrukt over de bewering dat sommige Scientologen geloven dat het dochtertje van Cruise en zijn vrouw Katie Holmes, Suri, is verwekt met het bevroren zaad van L. Ron Hubbard, de oprichter van de Scientology-kerk.

Morton zelf hecht weinig waarde aan die theorie. "Maar feit is dat Scientologen geloven in reïncarnatie", stelt hij. "L. Ron Hubbard stierf in 1986. Allemaal zeiden ze dat hij twintig jaar later zou terugkeren en ziedaar: de vriendin van het boegbeeld van de organisatie, Katie Holmes, is zwanger in 2006. Dus er deed een hevig gerucht de ronde dat dit de gereïncarneerde geest van L. Ron Hubbard was."

Dat dergelijke aspecten van Scientology te fantastisch klinken om waar te zijn, is volgens Morton misleidend. "Doe dit fenomeen niet af als extreem. Ze hebben in Californië een huis gebouwd, dat Bonnevue heet, voor L. Ron Hubbard, voor wanneer hij terugkeert van zijn, zoals zij dat noemen, galactische tochten door de hemelen. Ze leggen elke dag schone kleren voor hem klaar."

Science fiction-schrijver Hubbard legde de basis voor de kerk in de jaren vijftig. Sindsdien is de religie vaak in het nieuws gekomen door haar felle strijd tegen de psychiatrie en de farmaceutische industrie. De geschriften en projecten van de Scientology-kerk worden strikt geheim gehouden. Morton vreesde dan ook dat zijn biografie zou leiden tot hevige repercussies. "Hubbard zelf zei dat je mensen angst moet inboezemen die je proberen dwars te zitten. Ik was altijd voorbereid op de slag, maar die kwam niet."

Wel reageerde de religieuze beweging in januari met een verklaring van vijftien pagina's, waarin de biografie werd afgedaan als een aaneenschakeling van leugens. "Natuurlijk zijn er dreigbrieven geweest en dreigementen van de advocaat van Tom Cruise, die sprak over een rechtszaak van honderd miljoen dollar", vertelt Morton. "Niets daarvan is doorgevoerd, omdat het boek authentiek is." De schrijver weigerde extreme voorzorgsmaatregelen te nemen. "Toen ik in Hollywood was, vroeg een privédetective of ik een pistool wilde om mezelf te beschermen. Ik zei: nee, dank je, dit is gewoon een sterrenbiografie."

Criticasters wijzen op het gebrek aan onderbouwing in het boek van Morton, iets dat de schrijver ter harte neemt. "Een van de dingen die ik betreur is dat ik geen voetnoten heb toegevoegd", stelt hij. "Ik wou dat ik voetnoten had gebruikt, want dan had ik dit soort kritiek voorkomen. Het boek is absoluut authentiek. Ik heb tweeënhalf jaar lang research gedaan, ik heb met meer dan honderd mensen gesproken. Alles is heel zorgvuldig onderzocht en beschreven."

Wat Morton het meest stoort aan Scientology is de rechtlijnigheid, die volgens hem vele families heeft opgebroken. "Ik heb mensen ontmoet wier levens erdoor zijn verwoest. Vaders die hun dochters jarenlang niet hebben gezien." Tom, zelf vader van drie kinderen, zou volgens de schrijver beter moeten weten. "Er is één vraag die ik aan Tom Cruise zou willen stellen: je bent een fantastische familieman, je hebt Isabella en Connor lief en Suri heeft echt een plekje in je hart veroverd. Waarom ben je zo hevig verstrikt in een organisatie die routinematig families verwoest?"

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.