'Amsterdam is brandschoon'

DEN HAAG - Hij zwaait zijn wijsvinger als een schoolmeester door de lucht. Nee, deals met criminelen komen er bij de Amsterdamse recherche niet door, zolang hij, Bernard Welten, chef is van de Amsterdamse recherche - een brandschone recherche, dank u wel. Volgende vraag? Stralend kijkt de commissaris de enquêtecommissie aan.

print
stuur artikel door

Mocht de commissie zich afvragen of er in Nederland nog één politiekorps is dat de regels naleeft, dan schijnt dat nu gevonden te zijn. Chef recherche B. Welten (40) verscheen gisteren als getuige voor de enquêtecommissie. Trots en een beetje theatraal schilderde hij daar de heldendaden van zijn afdeling. Ongeveer als enige in Nederland slaagt Amsterdam er nog steeds in zijn mafiosi te vangen zònder drugdoorlaat, zònder inkijkoperaties, zònder infiltratie, zònder deals met criminelen.

Het kan dus best, wil Welten maar zeggen. Het is een kwestie van wìllen. “Dit is geen schijnheilig betoog. Wij zijn gewoon zuiver in de leer”, aldus Welten. Ook commissielid T. de Graaf (D66) kwam er niet doorheen met zijn herhaalde vraag of de commissie ècht moet geloven dat in heel Nederland de politie de genoemde opsporingsmethoden wèl toepast en Amsterdam niet? “Wij zijn zeer effectief in wat we doen”, herhaalde Welten slechts, nóg enthousiaster.

Eén van de successen van Weltens afdeling is de veroordeling van drughandelaar Charles Z., vorig jaar. Volgens Welten is ook bij dat onderzoek de wet gerespecteerd. Het hof heeft immers de werkwijze van de politie achteraf goedgekeurd? Dat de zaak één lange discussie was over opsporingsmethoden, liet Welten even ongezegd. Ook in de zaak-Z. heeft de politie in loodsen en schuren en zelfs eenmaal in een woning binnengekeken - mèt toestemming van justitie.

Volgens andere getuigen valt er op dat succes nog wel wat af te dingen. “Er is toen door de Amsterdamse politie een veroordeling binnengehaald, met methoden die op het randje van het toelaatbare zaten”, sneerde mr. Gerding, plaatsvervangend hoofdofficier van justitie in Rotterdam. Hij houdt de Amsterdamse politie medeverantwoordelijk voor het geschonden aanzien van justitie en politie.

Op die kritiek ging Welten niet in, maar zijn verweer laat zich raden: de vlucht naar voren. Het Amsterdamse korps prijst zichzelf gretig: het snakt naar eerherstel. Na de IRT-affaire werd de politie Amsterdam door de commissie-Wierenga aangewezen als dè hoofdschuldige aan de ondergang van het IRT Noord-Holland/Utrecht. Amsterdam vindt dat nog steeds onterecht. De IRT-affaire wordt door de Amsterdamse politietop, verbitterd, zelfs de Wierenga-affaire genoemd.

Ook de parlementaire commissie kent de gevoeligheden. “U wilt eerherstel, heb ik begrepen?”, was de openingsvraag van Van Traa. Zoiets hoef je de Amsterdamse recherche niet twee keer te vragen. “Wij verdienen eerherstel”, begon Welten. “En we zijn er van overtuigd dat u als commissie dat ook aan iedereen zult duidelijk maken.” Dàt, gebaarde Van Traa, maakt de commissie zelf wel uit.

Welten vertelde hoe hij al in 1992 in zijn korps het opsporingsmiddel 'infiltratie' verbood. Het had teveel nadelen, zoals agenten die afgleden naar de onderwereld. Andere korpsen zetten later burgers in als infiltrant - níet het Amsterdamse. Nog steeds mist Welten de infiltratie voor geen meter.

Eénmaal heeft de politie in de hoofdstad meegewerkt aan drugdoorvoer, in 1992. Er werd een partij hasj van 2 500 kilo doorgelaten, waarvan een deel in het criminele circuit belandde. Amsterdam zag niets in de actie, maar werd volgens Welten 'geforceerd' mee te werken door officier van justitie mr. Van Capelle in Amsterdam.

Een jaar later, toen in het 'Delta-onderzoek' van het IRT Noord-Holland/Utrecht veel meer drugs zou worden doorgevoerden, trok de Amsterdamse recherche aan de noodrem. Het IRT werd ontbonden. Welten bevestigde gisteren dat het daarbij ging om een partij van 40 000 kilo hasj en 5 000 kilo coke. “Niemand kan volhouden dat het Amsterdamse korps roomser dan de paus is geweest om hier niet aan te willen meewerken.”