Griekenland zet dienstweigeraars nog steeds gevangen

Griekenland zet dienstweigeraars nog steeds gevangen

ATHENE (Reuter) - In Griekenland zitten nog steeds honderden mannen gevangen omdat ze militaire dienst weigeren. Griekenland is het enige lid van de Europese Unie dat zijn gewetensbezwaarden geen vervangende dienst aanbiedt.

Verschillende Griekse regeringen hebben zich al gebogen over verandering van de wet, maar nog nooit is een wetsvoorstel aan het parlement voorgelegd. Zo'n 300 Jehovah's Getuigen zitten op het ogenblik gevangenisstraffen van vier jaar uit omdat ze dienst weigeren. Een klein aantal niet-religieuze dienstweigeraars zat korter gevangen. Zij werden vrijgelaten na hongerstakingen of protesten van Amnesty International. Jehovah's Getuigen weigeren in hongerstaking te gaan omdat ze volgens hun inzichten het eigen lichaam geen schade mogen toebrengen.

“Sinds de jaren dertig hebben Griekse gewetensbezwaarden met elkaar meer dan 5 000 jaar in de gevangenis gezeten,” meldt Amnesty International in 1993. Een jaar later bericht Amnesty dat veel van deze gevangenen in militaire kampen slecht worden behandeld.

Het ministerie van defensie heeft internationale mensenrechtenorganisaties herhaaldelijk beloofd dat er een alternatief komt voor de militaire dienst. Toegezegd werd dat vorig jaar november een ontwerpwet aan het parlement voorgelegd zou worden. Dit is niet gebeurd.

Griekenland ziet een vermindering van het aantal dienstplichtigen als bedreiging voor zijn veiligheid. “Door lage geboortencijfers zullen we in het jaar 2 005 50 procent minder dienstplichtigen hebben dan 20 jaar geleden”, zegt een regeringsbron. Griekenland zou het zich niet kunnen veroorloven een kleiner leger te hebben, zolang er problemen zijn met Turkije, Albanië en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië.

Gekkenbriefje

Bekende Grieken, zoals politici en musici, weten wel ongestraft onder de dienstplicht uit te komen. Zij veinzen psychologische problemen of vertrekken naar het buitenland om daar in zelf verkozen ballingschap te leven. Eens in de paar jaar verleent het ministerie van defensie enkele honderden van hen gratie. Tegen betaling van een kleine boete mogen zij terugkeren. Anderen bemachtigen een 'gekkenbriefje' als bewijs voor hun gesimuleerde ziekte. De dienstweigeraars worden uitgesloten van een baan bij de overheid en hebben geen recht op een paspoort of een rijbewijs.

Naar aanleiding van de vele berichten in de media en eisen van de oppositie, heeft het parlement onlangs een aantal politici die de dienstplicht nog niet hadden vervuld, opgeroepen voor militaire dienst. Er zijn arrestatiebevelen uitgevaardigd voor de meesten van deze 80 niet-religieuze dienstweigeraars.

Zij weigeren op te komen als ze een oproep krijgen omdat ze het gezag van het ministerie van defensie niet erkennen en eisen een alternatief voor de militaire dienst met dezelfde tijdsduur als de normale dienstplicht. “De militairen geven liever 'gekkenbriefjes' dan te zorgen voor een alternatief. Wij weigeren dit spelletje mee te spelen”, zegt een gewetensbezwaarde. In tegenstelling tot niet-religieuze gewetensbezwaarden verschijnen Jehovah's Getuigen wel bij een oproep van het militaire gezag.

Tot 1977 kreeg een gewetensbezwaarde in Griekenland telkens een nieuwe gevangenisstraf waardoor hij soms gevangen kon zitten tot zijn vijftigste levensjaar. Tegenwoordig zitten de meeste gewetensbezwaarden vier jaar in de gevangenis. Dit is nog steeds twee maal zo lang als de dienstplicht, die varieert van 18 tot 21 maanden.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.