Ga direct naar de content

Popmuziek en religie
18 augustus 2009
Jan Andries de Boer

Dansend meebidden met Nina Hagen

Dominee Jan Andries de Boer schrijft over de doop van zangeres Nina Hagen . "Ik was niet gek toen ik meebad met het Onze Vader van haar in poptempel Paradiso."

Toen ik vanmorgen (18/8/09) las dat Nina Hagen gedoopt is, was ik verbaasd en niet verbaasd tegelijk. Ik was verbaasd, want het laatste levensteken dat ik van haar had vernomen, was de cd “Om Namah Shivay!” uit 2000, een cd met hindoeïstische muziek. Mijn conclusie was dat Nina definitief naar het Oosten was overgegaan. De reden waarom het me niet verbaasde was dat ze altijd blijk heeft gegeven van haar fascinatie voor religie en hier ook in christelijke zin diverse staaltjes van heeft weggegeven.

“Nina Hagen Band” heette in 1978 het westerse debuut van deze Oostduitse, wat mij betreft een van de beste debuut-lp’s aller tijden. Hierop staat het nummer “Auf’m Friedhof” (op het kerkhof). In dit nummer verschijnt op een gegeven moment de duivel ten tonele, die zegt “Gott ist tot! The Lord ist fort. Gott ist tot! The Lord ist fort.” Oftewel: God is dood, de Heer is weg. Op het tekstvel voegt ze tweemaal toe in eigen handschrift: ‘Also nicht ICH, sondern der Teufel meint dass Gott tot ist’ (dus niet IK, maar de duivel denkt dat God dood is).

Bij Nina Hagen is voortdurend de vraag wat spot is en wat ernst. Haar hele presentatie, zowel haar stem, haar uiterlijk en de dingen waarover ze zingt, is bizar. Haar derde plaat uit 1982 heet Nunsexmonkrock. Met spaties ertussen geplaatst betekent dat in het Nederlands ‘Non seks monnik rock’. Op de hoes Nina met haar dochter Cosmo Shiva afgebeeld als Maria met het kindje Jezus. De plaat opent met ‘Antiworld’, dat ze begint met op prachtige manier met die waanzinnige stem van haar het verhaal te vertellen van ‘de bezetene in het land der Gerasenen’ (Lucas 8). Dat was een man die aan kettingen geketend in de graven leefde, maar door Jezus bevrijd werd van zijn demonen door deze hun intrek te laten nemen in een kudde varkens, diezich vervolgens in zee stortte. Op deze plaat ook het nummer “Taitschi-Tarot”, waarin ze zingt “Taitschi-tarot / I-ging Jah oh / Praying to Jah / Buddha lalala...’ eindigend met ‘I will find the spiritual director one day’.

In 1985 verschijnt ‘Nina Hagen in Ekstase’ Deze plaat bevat het nummer ‘Gott im Himmel’. De tekst gaat erover dat ze als ze sterft zal worden gehaald door haar beschermengel en onder klokgelui welkom zal worden geheten in de hemel. ‘De figuur die Jezus heet wacht op je en hij zal je zeker helpen’, zingt ze, om te besluiten met ‘houd je bereid voor de nieuwe tijd, van aangezicht tot aangezicht bij het jongste gericht’. En weer weet je niet hoe serieus ze wel of niet is. Vooral als ze dan ook nog het Onze Vader gaat zingen op een razende rockversie van de Kachaturian’s Sabeldans.

Het was in dat jaar dat ik in Paradiso een concert van haar bijwoonde. Paradiso, de voormalige kerk aan het Amsterdamse Leidseplein. Boven het podium tot op de dag van vandaag leesbaar de woorden ‘Soli Deo Gloria’ (aan God alleen de eer). Ook toen zong ze het Onze Vader. Met een lange roze pruik op, waarin ze verstrikt raakte. Ik was geraakt, ook al wist ik werkelijk niet hoe ik dit moest zien. Dit Onze Vader in deze poptempel! Hoe hier twee werelden die mij beide lief waren samenkwamen!

Ik ben Nina Hagen altijd blijven volgen en ze bleef wat mij betreft steeds de moeite waard, ook al waren haar latere platen in ons land nauwelijks meer te krijgen en al was te merken dat haar stem mettertijd wat van het oorspronkelijke bereik verloor. Haar cd uit 1995 heet ‘Freud Euch’, verheugt u. Hiervan verscheen een Engelse versie die zij niet ‘Rejoice’ noemde, maar ‘Bee Happy’. Nu heeft zij zich laten dopen. Kennelijk heeft ze haar ‘spiritual director’ inderdaad gevonden, past ze het ‘verheugt u’ ook werkelijk toe op zichzelf en was ik niet gek toen ik het door haar gezongen Onze Vader dansend meebad.

Bekijk hier een foto van de doop.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (3)

Nina Hagen, mijn oude heldin gisteren live mogen aanschouwen in Atak in Enschede. Het was super.! Na -Ave Maria-, welke mij al kippenvel bezorgde kwam -I did it my way- in punky stijl. Dit is nu precies Nina Hagen, zij kan de grote vragen des levens prachtig verenigen. Geheel eigen stijl, uniek mens! Ave Nina! Alle menschen werde bruder!

Carola Eppink, Lochem op 02-10-2009, 13:36

Nu op zondagmorgen las ik opnieuw dit wonderlijk mooie "verhaal 'over Nina Hagen .En ik kan mij heel goed voorstellen dat je hebt meegebeden en gedanst bij het Onze Vader , ik ben blij omdat ik in de laatste jaren van mijn leven mij kan verdiepen in de wonderlijke wereld van de popmuziek .Ik bezoek je prachtige rockdiensten dominee Jan Andries .De kerkdiensten met de teksten die je zo zorgvuldig uitkiest zodat het een echte kerkdienst is .Als ik je dan zie dansen en meezingen ben ik zo blij mede omdat het zo eerlijk is , en op het einde wordt aan eenieder op weg naar huis de zegen meegegeven .

Attie Binnema, Heemskerk op 30-08-2009, 13:35

Ook ik las het gisteren in Trouw en eerlijk gezegd ook ik heb mede door mijn kinderen veel over haar gehoord en gelezen.
Ik vind dit artikel van jou daarom ook zo goed om het nu te lezen.
Nina Hagen zal zeker ook nu, nu zij is gedoopt van zich laten horen.
Je kon niet om haar heen, zoals zij zich presenteerde , en zoals zij zingt met die wonderlijke stem, zo rauw, maar zo indringend.

Attie Binnema, Heemskerk op 19-08-2009, 14:25

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Homoseksualiteit

’Misschien is dit wat God wil’

’Vlak voor mijn 18de wist ik dat het zo was. Als tiener begon ik steeds meer vast te lopen, dat had niet alleen met mijn geaardheid te maken. Ik haalde goede cijfers op school, maar opeens had ik er geen zin meer in.

Economie

Groot ICT-project overheid onder vuur

De overheid zegt open source-software als Linux te willen propageren, maar de leveranciers ervan zijn bij een groot ICT-project op oneigenlijke wijze buitenspel gezet. De overheid heeft bij een ICT-project van minstens 140 miljoen euro concurrenten van Microsoft geen kans gegeven. De aanbesteding was daardoor in strijd met Europese regels.

Ontspanning

Ontspannen, maar dan zonder Jetix

Kinderyoga is hip. Aanhangers vinden dat het een mooi tegenwicht biedt in het drukke kinderleven. Waarin uitrusten vaak betekent: languit op de bank voor de televisie.

Creationisme

De evolutie van de Evangelische Omroep

Met een ferme handtekening nam EO-gezicht Andries Knevel deze week afscheid van het ’creationistische’ verleden van de omroep. Bij de EO stromen de telefoontjes binnen.

Nieuws

Bisschop moet uitspraken intrekken

De kerk van Richard Williamson in Argentinië, ’Nuestra Señora Corredentora’. De paus heeft de excommunicatie van Williamson en drie andere bisschoppen van priesterbroederschap Pius X opgeheven.

De omstreden Britse bisschop Richard Williamson moet zijn Holocaust-ontkenning publiekelijk en ondubbelzinnig intrekken als hij ooit nog een functie wil uitoefenen binnen de rk kerk.

Dossiers

Onwetende paus erger dan rechtse

Heftige reacties volgden op de paus’ rehabilitatie van de antisemiet Williamson. Maar van een massale uittocht van katholieken is geen sprake.

Onderwijs

Positie kind voor verbetering vatbaar


Achter vlnr.: Trim Mustafa-Muzaqi, Merel van Rees, Marjolein Buis, Frank Maas. Vooraan Kevin van Trij

Nederland schendt de rechten van het (illegale) kind, vindt het Kinderrechtencollectief. Een overheidsdelegatie moet vandaag verantwoording afleggen bij de VN.

Wereld

Krottendrama in Detroit

Een fatale brand in een krot in Detroit toont hoe zwaar de huizencrisis toeslaat. Er zijn duizenden krotten en inmiddels ontelbaar veel daklozen.

Staat v/h recht

We zijn er niet strenger op geworden

De burger is kritisch over de rechtspleging in Nederland, blijkt uit het Trouw-onderzoek ’De staat van het recht’. Maar de standpunten worden door de jaren heen niet scherper.

wereld

Nieuw leven voor Arabisch vredesplan

Shimon Peres

Een zes jaar oud vredesplan voor het Midden-Oosten is plotseling weer actueel. Israël wees het destijds af, maar Israëls president Peres en anderen omarmen het nu weer.

tera

Snip in de tuin

De houtsnip is de waadvogel van het bos.

Een lezer vond een dode vogel in de tuin. Bruin met lange snavel. Poelsnip, dacht lezer. Bijna goed, het is een houtsnip. Houtsnippen zijn de waadvogels van het bos. Ze waden niet door modder en water maar door de bladeren, op zoek naar wormen. In lente en zomer kun je houtsnippen in de avondschemer boven open plekken in het bos zien en horen baltsen. Ze fladderen vleermuisachtig rond, sissend, kwakend, knorrend of snuivend als een snipverkouden snotneus. Wie dat beleeft, zal nooit meer houtsnip eten, laat staan schieten.

Wereld

De arbeiders van Steelton geloven niet in ’change’

Delen van het uitgestrekte bedrijfsterrein van de staalfabriek aan de Susquehanna-rivier in Steelton liggen vol kapotte rails en zijn overwoekerd. Toch gaat het langzaam beter met de fabriek.

Wereld

Na lange campagne komt het echte werk

Obama noch zijn gehoor liet zich donderdag in  Pennsylvania door regen afhouden van een campagne-bijeenkomst.

Barack Obama en John McCain leveren dit weekeinde nog een laatste inspanning om stemmen te werven in cruciale staten. De toekomstige winnaar moet zijn regeringsplannen eigenlijk nu al klaar hebben.

Natuur

Groen, groener, groenst: Arnhem

‘Haagje van het oosten’ verrast met een ruige natuurspeelplaats in de nieuwe uiterwaard.

Tuinrubriek

Een kromgetrokken olijfboom voor vrouwen

Voor de ijsbeer is het natuurlijk afschuwelijk dat hij in sneltreinvaart zijn leefgebied kwijtraakt. Maar voor ons brengt de opwarming van de aarde de ene verrassing na de andere.

Nederland

-

Het detentiecentrum op Schiphol-Oost werd onder druk van de politiek in sneltreinvaart uit de grond gestampt. Schiphol-Oost is een eindstation. Daar verlaat de vreemdeling Fort Europa.

Nederland

Reconstructie / De deur bleef openstaan

Negen bewaarders beginnen op 26 oktober 2005 aan hun avonddienst, in het detentiecentrum op Schiphol-Oost. Rond middernacht ontstaat brand op vleugel-K. Een reconstructie van de nacht.

Nederland

Deel overlevenden krijgt een verblijfsvergunning

Minister Verdonk (vreemdelingenzaken) geeft 39 slachtoffers van de Schiphol-brand onverwacht een verblijfsvergunning. Het lijkt een soort schadevergoeding, met enkele kanttekeningen.

Nederland

Reconstructie / De brand begon al in 2002

De Schipholbrand brak uit op 26 oktober 2005, om 23:55. Maar de basis werd al veel eerder gelegd, door een falende overheid.

Nederland

Herdenking / Open wond in de canon van Nederland

Een propvolle Dominicuskerk in Amsterdam herdacht gisteravond op indrukwekkende wijze de elf dodelijke slachtoffers van de Schipholbrand.

Nederland

Libische verdachte komt voorlopig op vrije voeten

Er komt een nieuw onderzoek naar de brand in het cellencomplex op Schiphol-Oost. De Libiër Al-J., in juni veroordeeld, komt vrij.

Nederland

-

De man die wordt verdacht van het veroorzaken van de Schipholbrand, moet opnieuw worden onderzocht. Het hof in Amsterdam heeft daar gisteren, op verzoek van de verdediging, mee ingestemd.

Cultuur

Oude momentopnamen

Kelet chanteert oom Christiaan.

Christiaan Andriessen legde vanaf 1805 drie jaar lang het dagelijkse leven vast. Bijna fotografisch en met veel gevoel voor timing. 11 september 1806, en Christiaan Andriessen zit ingespannen te schetsen.

De Verdieping

Rotterdam heeft z’n wensenlijstje al klaar

Op welke thema’s moet Ahmed Aboutaleb, de nieuwe burgemeester van Rotterdam, de komende jaren vooral zijn aandacht richten? Trouw vroeg het aan prominente inwoners van de Maasstad.

Beeldende Kunst

Digitale vergankelijkheid

Fotografen wissen mindere foto’s meteen van hun digitale camera. Jammer genoeg gaan de verbanden tussen foto’s zo verloren. Deze omslag heeft rigoureuze effecten op de recente geschiedenis van de fotografie. Hans Aarsman, fotograaf en journalist, vindt het een spannende ontwikkeling.

Fietsen

Keramiek langs de Oude Rijn

Waar klei is, zegt een oude wijsheid, zijn ook pottenbakkers. Voor de omgeving van Leiderdorp en Leiden gaat dat zeker op. Al in de late Middeleeuwen werd op de oevers van de Oude Rijn gewerkt met klei.

deGids

Vergeten groenten

Oerbiet

In een paar jaar tijd zijn vergeten groenten ongekend populair geworden. Logisch, natuurlijk: rijen zielige groenten in hun propere bed, afgedankt, vergeten en de winter komt eraan.

Filosofie

De religieuze politie contra Spinoza

Spinoza in de achtertuin van het Spinozahuis in Rijnsburg.

Waarom kreeg Spinoza al een banvloek over zich uitgesproken terwijl hij zijn ketterse opvattingen nog moest opschrijven? De historicus Nadler zocht het antwoord, maar blijft steken in giswerk.

Nederland

De ongepubliceerde gedichten van Wolkers

Maar weinig mensen weten dat Jan Wolkers debuteerde als dichter. In 1957 stuurde hij vanuit Parijs twee ongetitelde verzen naar Nederland. Ze gelden als zijn ’officiële’ debuut.

Nieuws

Al tien jaar trouwen hindoehomo’s in Nederlandse tempels

Primeur: Nederlandse homo’s  trouwen hindoeïstisch op Bali.

In Bali zijn twee Nederlandse homo’s getrouwd volgens hindoerituelen. Voor Indonesië een primeur, maar niet voor India en Nederland.

Nederland

Celstraffen tot vijftien jaar geëist in hiv-zaak

De drie verdachten in de Groningse hiv-zaak hoorden gisteren lange celstraffen tegen zich eisen. „Ze hebben hun slachtoffers op een verschrikkelijke wijze behandeld.”

Nieuws

Unieke foto’s tonen Heilige Land

Een bijzonder fotoboek laat het Heilige Land zien, zoals het was rond de voorlaatste eeuwwisseling. Alle foto’s zijn met de hand ingekleurd.

Nieuws

Het Heilige Land in de toverlantaarn

Bethlehem: leven in een grotwoning. Volgens sommigen is  Jezus  in een grot geboren, in datzelfde Bethlehem.

Met zijn toverlantaarn trok Arie Speelman in de decennia voor de Tweede Wereldoorlog door Nederland. Zijn verzameling handgekleurde dia’s op glasplaat toonde het Heilige Land.

Boeddhisme

Relieken op reis maken Boeddha’s leer tastbaar

Een non opent de tentoonstelling van boeddhistische relikwieën in Centrum Jewel Heart in Nijmegen. Zij giet saffraanwater over een mini-Boeddhabeeldje: het ritueel baden van de relieken.

In het Westen richt boeddhisme zich voornamelijk op meditatie, in Azië zijn ook rituelen van belang. Vooral de verering van relikwieën

Lamp Lotek, Benno Premsela, 1982.

Japanse eenvoud van een veelzijdig mens

Een paar weken geleden stonden de kopers er voor in in de rij, toen de Bijenkorf de Lotek lamp van Benno Premsela tijdens het koopjesfestival Dwaze Dagen in de aanbieding deed. Deze strakke, sobere en elegante lamp is al jaren een populaire klassieker.

Fauteuil ’Charly’ voor Montis, 1983, Gerard van den Berg.

Campingstoel en slaapzak als inspiratie

Meubelontwerper Gerard van den Berg (1947) kan zich nog precies herinneren hoe hij begin jaren tachtig het allereerste idee kreeg voor de fauteuil Charly. Dat was op een verjaardagsfeest met zoveel gasten dat er niet genoeg stoelen waren om iedereen te laten zitten.

Gispen no. 412, Willem Hendrik Gispen, 1934.

De Gispen-stoel bracht metaal de woonkamer in

De stoelen van Willem Gispen mogen gerust tijdloos worden genoemd. Ze zijn vandaag de dag wellicht nog geliefder dan in de jaren dertig. Het helpt natuurlijk dat ze ruim verkrijgbaar zijn, in kwalitatief goede remakes die het bedrijf Dutch originals sinds 1992 op de markt brengt.