13 oktober / De gekraagde aardster is niet zeldzaam meer

natuurdagboek

De gekraagde aardster is minder zeldzaam dan vroeger. Hij groeit massaal in het Amsterdamse Amstelpark, in groenstroken langs de Amstelveense Beneluxbaan, in het Jac.P. Thijssepark en ook in onze tuin.

„

Net ontloken gekraagde aardster, die zich losdrukt van de grond.

Aardsterren (Geaster) zijn eene soort van zwammen, die in haren ontwikkelden toestand als een ster op den grond liggen en meest onder dennen voorkomen. De omstreken van Bloemendaal zijn zoo rijk aan deze zeldzame en fraaije zwammen, dat ik van de 9 inlandsche soorten niet minder dan 8 daar heb gevonden, terwijl ik in de Geldersche bosschen slechts een enkele soort aantrof. (...) Eene soort die onder Bloemendaal talrijk is, de Geaster triplex, vormt groote sterren, van kleur als zandsteen en van een bijzonderen opstaanden rand voorzien. (...) De Geasters groeijen meest in de verborgenste schuilhoeken der bosschen, en op afgelegene, weinig door menschen bezochte plaatsen. Eerst door jaren lang ronddwalen in eene zelfde streek leert men die plaatsen ontdekken.”

Aldus de vader van Frederik van Eeden in 1879 over de bossen van Brederode, waar Willemijn inderdaad onze eerste gekraagde aardsterren (Geastrum triplex) in een dennenbos dichtbij het Bloemendaalse Kopje vond.

Tegenwoordig is hij minder zeldzaam dan vroeger. Hij groeit massaal in het Amsterdamse Amstelpark, in groenstroken langs de Amstelveense Beneluxbaan, in het Jac.P. Thijssepark en ook in onze tuin.

Aardsterren zijn stuifzwammen met een heel dikke huid. Bij rijpheid splijt die huid open in punten die zich uitspreiden. Naarmate aardsterren uitdrogen, krullen de punten van de ster zich verder naar onderen om en drukken dan de hele paddestoel van de ondergrond los.

De aardster wordt daarbij ook losgescheurd van het mycelium, de schimmel in de grond waarvan de zwam het vruchtlichaam is. In een herfststorm rolt de aardster over de bosgrond. Bij elke schok spuit een wolkje sporen uit de stuifbal.

© Trouw 2009, op dit artikel rust copyright.