Beetje brutaal mag
In steden doen mensen minder snel open voor een collectant. © FOTO REYER BOXEM/HOLLANDSE HOOGTE
Goede doelen hebben steeds meer moeite om collectanten te vinden, zo blijkt uit recent onderzoek. Hoe ernstig is de situatie? Trouw liep mee met het Rode Kruis in Utrecht.
Anna Otto, 61, is nog geen half uur bezig, maar overweegt al het bijltje erbij neer te gooien. Niet vanwege de regen, maar vanwege de negatieve reacties. „In een kwartier tijd heb ik al 20 boze mensen gezien. Zomers huis aan huis collecteren is leuk. Dan gebeurt het maar 1 op de 100 keer dat iemand de deur dichtgooit zonder iets te geven.” Ze probeert bij de mensen in de rij voor de friettent geld op te halen. „Die staan tenslotte toch al met hun portemonnee in de hand.” Veel succes heeft ze niet. In de winkelstraat geeft een jonge man met honkbalpetje en oranje windjack haar een kwartier later zonder dat zij hem aangesproken heeft 15 euro. Otto is zichtbaar verheugd en verbaasd.
Een Brits meisje voegt haar kort daarna een sod off (hoepel op) toe terwijl ze stug doorloopt. Een jongen geeft haar vervolgens bijna al zijn kleingeld als zei hem uitlegt waar hij en zijn vriendin de D.E.P.T. kledingwinkel kunnen vinden. Veel passanten verklaren al aan een andere collectant te hebben gegeven of te gireren. De verontschuldiging ’Sorry, ik heb geen geen kleingeld’ bezigen ze ook vaak, al dan niet gepaard gaand met het bekloppen van broekzakken. Sommigen tonen alleen een verontschuldigend glimlachje. Vooral vriendinnengroepjes van jonge meiden lijken zich te ergeren aan de vraag van Otto om een bijdrage.
De lange gestalte van Stef van Leeuwe (58) kunnen de mensen die richting de roltrap naar winkelcentrum Hoog Catharijne lopen niet onopgemerkt passeren. Zijn wervingszin: „Heeft u een bijdrage voor het Rode Kruis” levert hem zo nu en dan een bijdrage op. Een man met een cadeautasje in de hand stopt klein geld in de bus met de woorden „Het is niet veel, maar uit een goed hart”. Even later krijgt Van Leeuwe een heel andere reactie; een grijzende man met bril valt in het voorbijgaan tegen hem uit „Dat denkt u toch zelf niet met het huidige nieuws.” Van Leeuwe vraagt hem om verduidelijking. De man keert om en begint over de recente berichtgeving dat het doorbetalen van een voormalige directeur, de Hartstichting de afgelopen jaren tonnen heeft gekost. Hij voert ook aan dat bij het Rode Kruis de directeur exorbitante bedragen verdient. Van Leeuwe gaat niet op zijn opmerkingen in. „Ik ben er niet om het beleid van de organisatie te verdedigen. Ik sta hier gewoon mijn vrijwilligerswerk te doen.”
In de Utrechtse binnenstad blijkt duidelijk dat mensen zonder aansporing niet snel hun kleingeld in een collectebus zullen stoppen. Het is maar een enkeling die zonder meer zijn portemonnee trekt bij het zien van een collectant. Het valt ook op dat heel wat mensen zich onzichtbaar proberen te maken. Ze gaan dicht langs de etalages lopen en richten hun blik strak op de daarin aangeboden waren. Weer anderen getroosten zich niet eens de moeite om de collectant te ontwijken, maar doen gewoon of die lucht is als ze worden aangesproken.
’Slim’ noemt Bekkers, universitair docent filantropische studies aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, een collecte in de stad. „Je moet daar naartoe gaan waar de mensen zijn. Uit onderzoek blijkt dat als een bus een wijk rond gaat, die altijd een bepaalde opbrengst heeft”, vertelt Bekkers. De opbrengst per wijk verschilt wel. „Het verschil zit hem in het aantal mensen dat de deur open doet”, zegt Bekkers. „Mensen in steden doen dat minder snel. En dat is niet alleen omdat ze zich onveilig voelen. Het is ook omdat mensen de collectant niet kennen. In steden zou je denken dat, omdat daar veel mensen bij elkaar wonen, het voor de collectant makkelijker is geld op te halen”, zegt Bekkers. Maar flats blijken eerder een handicap dan een voordeel. „Appartementencomplexen hebben een gezamenlijke voordeur en als je die door bent sta je nog niet voor de deur van de potentiële gever.”
Louis Sampon, collectecoördinator van het Utrechtse Rode Kruis, constateert dat „vooral in nieuwbouwwijken uit de jaren zeventig veel wordt opgehaald. In de Utrechtse buitenwijk Lunetten met veel jonge gezinnen halen we altijd veel geld op. Daar is het ook het makkelijkst om collectanten te vinden”.
Het Rode Kruis Utrecht lukt het niet meer in alle wijken voldoende collectanten te vinden. Vooral in de krachtwijken is het droevig gesteld met het aantal vrijwilligers. „In Kanaleneiland hebben we sinds dit jaar helemaal niemand meer, vertelt Sampon. „In Overvecht hebben we maar zes collectanten terwijl het een grote wijk is.” De oorzaak is volgens Sampon dat in beide wijken veel mensen wonen van allochtone afkomst. „Die zijn het niet gewoon aan de deur te geven en al helemaal niet om langs de deur te gaan om geld op te halen. Autochtone Nederlanders voelen zich wat unheimisch om te collecteren, omdat ze weten dat mensen niet graag geven.”
Vermeende onveiligheid van de wijken is volgens Sampon geen reden voor de geringe animo. „Bij een buitenstaander die over die wijken allerlei verhalen hoort, kan een onveilig gevoel ontstaan. Collectanten uit de wijk zelf hebben daar geen last van.” Ook Bekkers gelooft niet dat onveiligheid een reden is dat er in een wijk geen collectanten zijn, al komt dat in steden steeds meer voor. „Het eerste verhaal van een collectant die van zijn bus beroofd is, moet ik nog horen.” Volgens Bekkers ligt het vooral aan de manier van collectanten werven dat er in sommige wijken geen nieuwe aanwas is. „Werven gebeurt meestal via via. In een bepaalde kring. En op een goed moment komen daar geen nieuwe kandidaten meer vandaan.”
Eva Gielstra (30) en Yvonne van Baardwijk (33) zijn telefonisch geworven als collectant. Ze hebben postgevat voor de deur van een grote boekhandel in het centrum en maken er een vrolijke boel van. Ze juichen als iemand zegt: „Ik ben lid van het Rode Kruis” en ze bedanken hem hartelijk. Gielstra en zij zijn eerder die avond al verwarmde terrassen afgegaan en hebben daar mensen aangesproken met teksten als ’Dag heren van het goede leven’
Tegen half tien ’s avonds is duidelijk dat de in totaal 42 collectanten 3.227 euro ophaalden voor armoedebestrijding in de stad Utrecht. De gemiddelde busopbrengst was 76,84 euro. Zestig mensen hadden toegezegd te komen collecteren. De 18 ’afhakers’ zal Sampon nog bellen om te informeren naar hun redenen om niet te verschijnen.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Stichting Collecteplan, de koepelorganisatie van landelijk collecterende goede doelen, heeft geen algemene lijst met tips. „Iedere organisatie heeft zelf oplossingen bedacht”, legt secretaris Martin Boer uit, „maar die liggen wel in elkaars verlengde”. Boer is directeur van het epilepsiefonds. Zijn organisatie geeft collectanten voor de huis aan huis collecte onder andere de volgende tips:
-Toon de collectebus en zeg duidelijk voor welke organisatie u collecteert.
-Vraag vriendelijk om een bijdrage en bedank hartelijk voor de gift.
-Collecteer aan het begin van de week. Als mensen niet thuis zijn, kunt u het later in de week nog eens proberen (noteer de adressen).
-Zorg dat uw legitimatiebewijs goed zichtbaar is (aan de collectebus of op uw jas).
-Collecteer alleen in afgesproken straten, anders krijgen mensen mogelijk twee keer een collectant aan de deur.
-Respecteer de mensen die hun redenen hebben om niet te geven.
Zelf collecteren:
Voor potentiële collectanten heeft Stichting Collecteplan een speciale site ontwikkeld: www.collecteren.nl. Daarop zijn alle landelijke collecteweken van de bij de stichting aangesloten goede doelen te vinden. Je kunt bepalen welk goed doel het beste bij jouw interesses past en je ook direct online aanmelden als collectant.
Collecteren uit de tijd?
Een bus ophouden om mensen daar hun kleingeld in te laten storten. Deze manier van geld ophalen voor het goede doel klinkt niet van deze tijd. Ideële organisaties maakten zich daarom zorgen over het voortbestaan van de collecte in zijn huidige vorm. De landelijke collectes vormen voor de 24 goede doelen aangesloten bij koepelorganisatie Stichting collecteplan namelijk wel een gekoesterde inkomstenbron.
Deze vorm van fondsenwerving is, als maar genoeg vrijwilligers worden gevonden, ook in tijden van recessie uitermate stabiel. De collectant geeft organisaties als KWF Kankerbestrijding, de Dierenbescherming en Amnesty International bovendien een gezicht en dat is goed voor de bekendheid.
Reacties (18)
Wat een zeurderige reacties over die duurbetaalde bestuurders van goede doelen. Sinds wanneer mogen mensen die een zware verantwoordelijkheid hebben geen goed salaris verdienen!? Of moeten deze organisaties soms gerund worden door een stelletje amateurs? Er is een gezegde:'als je pinda's betaald, krijg je apen in dienst'.Een goed doel is gebaat bij een professionele bedrijfsvoering. Het CBF let er bovendien op dat slechts een bepaalde percentage van de opbrengst opgaat aan bedrijfskosten.
Rob, Amsterdam op 26-01-2010, 09:17
Ik collecteer met veel plezier voor Het Rode Kruis. Ik ervaar het collecteren juist als positief doordat mensen erg bereidwillig zijn om geld te doneren! Uiteraard niet iedereen, en dat is ook niet erg, maar gelukkig wel de meerderheid.
Naar mijn idee is het de meest sympathieke vorm van geld werven voor het goede werk van een organisatie naar eigen keuze!
Iris, Rotterdam op 14-12-2009, 12:58
Het zou handig zijn als op de collectebus een kaartje was aangebracht met de salarissen van de bestuurders van de instelling.
G. v Kranen, Oosterbeek op 11-12-2009, 21:27
Ik heb jarenlang, en nog, gecollecteerd voor het Astma fonds en voor Amnestie. Een eyeopener, zou iedereen eens moeten doen.
De hartelijkheid en de bekrompenheid wonen naast elkaar, daarnaast woont de leugen. Ik geef zelfs ook alleen maar oude dubbeltjes en vreemde munten om de collectant tevreden te stellen en die graaiers van directeuren ook. Meer verdienen ze niet.
Henk, Een rijk dorp op 11-12-2009, 21:26
Ik werd op een gegeven moment telefonisch gevraagd om te collecteren voor het Rode Kruis. Dat heb ik met heel veel plezier gedaan. Langs de deuren wilde ik niet, maar ik heb wel een paar ochtenden bij de locale supermarkt gestaan. Volgend jaar doe ik het weer, het was echt heel fijn om te doen. Nauwelijks negatieve reacties, wel veel gulheid gezien van vooral mensen die het duidelijk zelf niet al te breed hadden. Nou is het Rode Kruis ook wel iets dat heel bekend is bij de mensen. Voor vage stichtingen met doelen die ik niet ken trek ik ook niet zo gauw mijn portemonnee.
Volgend jaar sta ik er weer. Met genoegen.
Esther , Amsterdam op 11-12-2009, 21:22
Als de regering meer geld zou steken in zorg en ontwikkelingshulp, dan zijn goede doelen ook niet echt meer nodig. In een goede democratie mag je verwachten dat een sociaal (en internationaal) opererende overheid het beste er voor kan zorgen dat het geld op de juiste plek terechtkomt.
Ik zou dan liever stemmen op sociale partijen dan zorg voor mensen van liefdadigheid te laten afhangen. Ik collecteer dus liever via de belastingen.
En zoals sommigen hier al aangeven, er zijn echt soms heel erg veel collectanten en velen hebben een 'gemaakt' en vervelend verkooppraatje.
Eddy, Bunnik op 11-12-2009, 18:06
en dan te bedenken dat je eigenlijk dubbel geeft want de meeste clubs ontvangen al aardig wat subsidie gefinancierd uit de opgebrachte belastinggelden.
Voor de collectanten trouwens niets dan respect voor hun inzet.
Verder heb ik het geld geven geschrapt weliswaar met pijn in het hart maar ik heb er geen zin in om met mijn kleine inkomen duur betaalde managers te financieren.
Johrij, Amsterdam op 11-12-2009, 18:06
Die strijkstok waar al dat geld aan blijft hangen, dat zijn niet de collectanten. De collectanten handelen te goeder trouw en hun kun je niets kwalijk nemen, daarom geeft het geen pas die mensen rottig te behandelen.
JW, IJmuiden op 11-12-2009, 15:48
Tot enkele jaren geleden gaf ik altijd aan meerdere Goede Doelen. Ook had ik twee kinderen via Foster Parents 'geadopteerd'. Succesievelijk ben ik steeds meer Doelen gaan schrappen zodra bleek dat ik mijn geld weggaf aan inhalige, handige types. Op dit moment geef ik geen cent meer aan welk Goed Doel dan ook. Het kost mij altijd enige moeite 'nee' te zeggen tegen lieve collectanten, die zich persoonlijk inzetten, maar ik weiger nog langer deze 'bestuurders' te spekken. Ook de Goede Doelen zijn gekaapt door de klasse der egoïstische grootgraaiers. Dát is de reden dat mensen niet meer willen collecteren. Het geld komt niet waar het hoort.
ongerust, amterdam op 11-12-2009, 15:29
"Ik heb geen kleingeld op zak" hoeft helemaal geen smoesje te zijn om niet te hoeven geven. Ik betaal zelf bijna alles elektronisch en heb om die reden heel vaak geen kleingeld, niet op zak en zelfs niet in huis.
Gerard van Wilgen, Bilthoven op 11-12-2009, 15:28
Als de collectanten vrijwilligers zijn, waarom de directeuren dan niet? Ik geef geen kleingeld om bij te dragen aan het salaris van twee ton van zo'n bobo. De tyfus kunnen ze krijgen!
Daan Siemens, Voorhout op 11-12-2009, 15:26
Na een zeer vervelende ervaring, doe ik de deur niet meer open als het donker of te stil op straat is. Wij geven 1 x per jaar aan die doelen waar wij achter staan. Natuurlijk geef ik wel aan "kinderen of hun moeders"als zij 's middags langs komen en de buurt levendig is.
De tijden zijn nu eenmaal veranderd.
Verder is de "graai"houding van sommige bestuurders van Goede Doelen nou niet echt stimulerend voor me om te geven.
Doreen, Alphen aan den Rijn op 11-12-2009, 15:26
Mijn vriendin had de griep in de week dat ze zou collecteren voor de Brandwondenstichting. Omdat ik haar zo lief heb, ben ik langs de deuren gegaan. Voor haar en ook wel voor de Brandwondenstichting...., wat een 'hell of a job'. Wat je naar je hoofd krijgt....en ik weet ook van de directeuren van goede doelen stichtingen die veel meer betaald krijgen dan onze minister-president. Daar heb ik ook mijn vraagtekens bij, is dat allemaal zo veel moeilijker dan het land besturen? Zijn er geen kundige 65 plussers die zoiets voor een redelijk salaris willen doen. Het gaat toch om het goede doel. Ik zag deze week Paul van Vliet bij P&W, die is OK!!!!
Daan, Wijk bij Duurstede op 11-12-2009, 15:24
Ook ik word bijna dagelijks aangesproken op straat, omdat ik nu eenmaal in de binnenstad woon. En ook ik heb soms mijn bedenkingen. Maar toch geef ik vaak wel. Want zo'n reactie als die van A uit Z, vind ik wel een hele makkelijke manier om je aan verantwoordelijkheden te onttrekken. Het is natuurlijk grote onzin dat bij goede doelen alles aan de strijkstok blijft hangen. Dat komt soms voor, maar te vaak wordt dat argument in de strijd gegooid om je eigen geweten te sussen. En dat is jammer.
Henk, Leiden op 11-12-2009, 15:24
Eens met Renate: in een drukke winkelstraat word je om de paar meter aangesproken voor goede doelen, abonnementen, enquetes en wat dies meer zij. Ik schud al 'nee' nog voor ik weet waar het over gaat.
En dat staat verder los van mijn bijdragen aan goede doelen, daar zijn verschillende kanalen voor. Hoe hardnekkiger of agressiever de methoden, hoe minder ik geef.
Ellen67nl, Amsterdam op 11-12-2009, 15:22
Elk lichaamsdeel, elke ziekte, elk dier, bos en werelddeel zijn eigen stichting? Horen universiteiten, ziekenhuizen, overheid + de zorgverzekeringen hier niet zélf activer in te zijn?
Berichten over te nauwe banden tussen patiëntenorganisaties en farmaceutische industrie, misbruik van gelden, superkantoren en dikke salarissen doen de rest.
Het CBF-keurmerk, is dat nog te vertrouwen?
Gouden handdruk van 6 ton voor directeur Hartstichting? Ik ken mensen op niveau die voor 10% van het salaris graag als directeur aan de slag willen... Ik geef NOOIT meer iets aan de Hartstichting.
Terzijde: "als zei hem uitlegt", AU! zei = zij
Emma P., Veendam op 11-12-2009, 15:20
goede doelen, WAT is een goed doel de kankerbestrijding ? of nog erger unicef bij nader onderzoek blijkt dat ze frauderen een overe de top bestuur onderhouden met enorme salarissen en bobo auto"s,
miljoenen op de bank !!! elke dag kan je de portemonnee open trekken ieder uur een ander doel als eerste verdienen de mensen die het presenteren er al veel aan, je komt geld tekort 10 e hier p.mnd 10 e daarvoor heb geleerd me af te sluiten ervoor OMDAT ze in mijn ogen ongeloofwaardig zijn.
a, z op 11-12-2009, 10:55
Als ik van mijn eigen ervaringen uitga, is de belangrijkste reden om niets te geven aan een collectant in de binnenstad dat je om de paar meter wordt aangesproken door iemand die geld wil voor een goed doel. Of iemand die je een (proef)abonnement op een krant wil verkopen. Kortom: het zijn er gewoon te veel.
Let wel, ik geef maandelijks aan een paar vaste doelen, dus het komt niet voort uit gierigheid o.i.d. Maar ik wil wel eens rustig door de stad lopen zonder 20x aangesproken te worden.
Renate, Rotterdam op 11-12-2009, 10:53
Plaats een reactie
Stuur artikel door