Eindelijk weer met de handen in de aarde

Sommige planten kunnen nu al worden gezaaid. © Jörgen Caris, Trouw

Wat een geluk dat tuinieren niet alleen een kwestie is van gieten, maaien en snoeien. Niks ten nadele van dit soort onderhoudsklussen, ze zijn heel aardig en houden ons lekker bezig. Maar wat het werken in de tuin echt spannend maakt, is het vooruitblikken naar iets dat er nog niet is.

Want wil je in september zelf gekweekte winterwortelen eten, dan zul je toch in april al op het idee moeten komen om die te zaaien. En wil je in juni met zo’n rustieke korf aan je arm door de tuin lopen en links en rechts bloemen plukken om in dat mandje te doen, dan kan dat alleen als je maanden tevoren zaad in de grond hebt gestopt.

Echt makkelijk is dat vooruitblikken niet. Loop begin februari maar eens door die kale tuin en bedenk dan al wandelend wat je moet doen om hem later in het jaar vol te krijgen met bloemen en groenten. Daar komt heel wat voorstellingsvermogen bij kijken.

Of wandel in het vroege voorjaar door een tuincentrum waar alleen maar potjes staan met van die onooglijke zwartbruine stompjes. Dat dat ooit stengels worden met bloemen eraan, dat geloof je toch zeker niet?

Het is daarom een enorme meevaller dat de natuur eenjarigen heeft uitgevonden. Dat zijn planten die maar één seizoen bloeien, maar dat bloeien eindeloos lang volhouden. Bovendien kun je met eenjarigen alle kanten op: ze doen het in de tuin, maar ook in een bak of pot op terras of balkon. En nóg een aardige bijkomstigheid is dat sommige soorten zo’n lange aanlooptijd nodig hebben, dat je nu al kunt beginnen met voorzaaien. Stel je voor: na al die maanden waarin we ons buitenshuis moesten behelpen met schaatsen en sleeën, kunnen we eindelijk weer met onze handen in de aarde!

Voorbeelden van eenjarigen die nu al binnenshuis voorgezaaid kunnen worden zijn leeuwenbek, lobelia, gazania, begonia, pantoffelbloem, pelargonium (die vroeger geranium werd genoemd), vuursalie en ijzerhard. Behalve in de serre of op de vensterbank kunnen de zaadjes van deze planten uiteraard ook grootgebracht worden in een verwarmde kas, maar wie heeft die nog?

Wie een (mini-)moestuin heeft of ambieert, kan de vensterbank ook al vol zetten met bakken en potten. Uien zijn types die een lang groeiseizoen nodig hebben, dus hoe eerder ze gezaaid worden, hoe beter. En droom je nu al van een warme augustusavond op het terras met spruitjes op het menu, dan moeten die spruitenzaadjes nú de potgrond in. Hetzelfde geldt voor vroege bloemkool, vroege zomerprei, witte kool, verschillende soorten sla, rucola, radijs, wortelen en spinazie. Er zijn zelfs aardbeien die nu al gezaaid kunnen worden.

Op diezelfde vensterbank passen ook kiemgroenten. Dat zijn groentezaden die geplant worden met de bedoeling om ze al in hun kleuterfase op te eten. Dat klinkt zieliger dan het is, want de meeste kiemzaden zijn speciaal gekweekt om niet verder uit te groeien.

Er zijn twee soorten kiemzaden: kerssoorten en boonsoorten. Voor het zaaien van kerssoorten heb je niets anders nodig dan een bord of platte bak met vochtig keukenpapier of potgrond erin. Strooi daar de zaadjes op van waterkers, tuinkers, gele mosterdkers, radijskers of een ander soort kers, en na een week zijn ze eetbaar.

Voor het zaaien van boonsoorten zoals taugé, alfalfa, kikkererwten, (hele) groene erwten, linzen, sojabonen en lijnzaad heb je een schone jampot nodig, een stukje nylonkous of vitrage en een elastiek. Zet kleine zaadjes een uur in de week en laat grote bonen 24 uur weken. Giet ze af, stop ze in de pot, sluit de pot af met vitrage of kous en zet hem op een donkere plek.

Spoel de bonen twee of drie keer per dag af met koud water en laat dat water daarna uit de pot lopen. Na een paar dagen zijn de kiemen eetbaar. Giet er, voordat je ze eet, heet water overheen. Daardoor worden ze zachter van smaak en maak je eventueel aanwezige giftige stoffen onschadelijk.

En heb je na het zaaien nog tijd over, ga dan alsjeblieft even de tuin of het park in. Want van onder de sneeuw komen de sneeuwklokjes al tevoorschijn!

Tuinvragen? Ga naar www.trouw.nl/groen/tuinvraag

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.