Niemand is immuun voor de crisis
Beeld dat duurzame bedrijven onkwetsbaar zijn voor economische tegenwind blijkt onjuist
In de Heerhugowaardse Vinex-wijk Stad van de Zon zijn de huizen voorzien van zonnepanelen. © FOTO LEX VAN LIESHOUT, ANP
Duurzame bedrijven krijgen wel degelijk klappen van de financiële crisis. Het beeld over hun onkwetsbaarheid en reddingsfunctie is onrealistisch. Zonnecellenfabrikant Solland Solar kijkt zelfs naar werktijdverkorting.
Solland Solar, Nederlands trots op het gebied van zonne-energie, verkeert in zwaar weer. De enige grote producent van zonnecellen ziet al zijn pril opgebouwde bedrijvigheid snel wegvallen.
„De orderportefeuille raakt leeg”, zegt directeur Jac Hanssen. „Door die drastische afname zijn we genoodzaakt de productie terug te schroeven. Onze voorraden lopen op, de prijs komt onder druk te staan. Het lijkt er sterk op dat we ons ook gaan aanmelden voor de regeling voor werktijdverkorting.”
Werktijdverkorting? Die ingrijpende stap leek tot nu toe voornamelijk te worden gezet door de grote, ’oude industrieën’, truckfabrikant Daf, staalfabrikant Corus en traditionele chemiebedrijven. Dat het Heerlense Solland Solar nu in hetzelfde schuitje zit, is extra opvallend, omdat het bedrijf sinds zijn oprichting in 2004 één groot succesverhaal was. Tussen 2005 en 2007 boekte Solland een duizelingwekkende omzetgroei van 2819 procent. De productiecapaciteit van 60 megawatt in 2007 groeide tot 170 megawatt vorig jaar. De omzet bedroeg in 2007 zo’n 100 miljoen euro. De stap naar werktijdverkorting betekent dat de omzet met tenminste 30 procent is gekelderd. Directeur Hanssen bevestigt deze ’reusachtige dip’.
Aan de duurzame bedrijven, die zoals Solland innovatief en milieuvriendelijk werken, werd tot nu toe een status van onkwetsbaarheid voor de crisis toegeschreven. Investeringen in bedrijven die werkzaam zijn op het terrein van spaarzame technieken of emissieloze energievormen zouden in deze onrustige tijd een zekere keuze zijn, voor zowel beleggers als projectontwikkelaars. Zélfs zou duurzaamheid als een remedie tegen de financiële crisis kunnen werken.
Met die boodschap kwam De Koepel, overkoepelend orgaan van 300 Nederlandse duurzame bedrijven, vorige maand ook nog naar buiten. De bedrijven kunnen zich onttrekken aan de economische neergang, dankzij de interesse voor energiezuinigheid, redeneerde De Koepel.
Joke Wessels, woordvoerder van De Koepel, komt daar nu deels op terug. „Ook wij kunnen toch niet onder de economische realiteit uit.” Wessels geeft aan dat de sector niet op een eilandje opereert. „Er is grote verwevenheid met de bouwwereld en de woningmarkt. Producten van schone techniek zijn afhankelijk van de bouwsector en de woningmarkt. Van die sectoren is bekend dat ze het zwaar hebben. Nu er minder gebouwd gaat worden en projecten worden afgeblazen, vallen duurzame projecten net zo hard af.”
Wessels noemt het aangescherpte en voorzichtige uitleenbeleid bij banken een van de belangrijkste redenen voor het stilvallen van alle economische activiteiten. En dat gaat aan duurzame bedrijven niet voorbij, beaamt topman Alex Oostvogel van het Amersfoortse windmolenbedrijf EWT (200 werknemers). „Nu de banken op hun geld zitten, missen we investeringen. Dit is een lastige periode waar we doorheen moeten, maar de onderliggende vraag naar windmolens blijft goed. EWT klopt daarom niet bij de overheid aan voor werktijdverkorting, maar voor een betrouwbaar subsidiebeleid voor groene energie.”
Kara, de enige Nederlandse fabrikant van verbrandingsinstallaties voor biomassa, kijkt bezorgd vooruit naar de tweede helft van dit jaar. „Omdat we met langlopende contracten werken, is er nu nog geen probleem”, vertelt medewerker Alexander van Hunnik. „Maar nieuwe orders vervallen of worden vooruitgeschoven. Het Almelose bedrijf met 35 man vast personeel bouwt nu twaalf verbrandingscentrales voor warmte- of stroomwinning per jaar, maar dat wordt fors minder. Kara vreest niet voor zijn voortbestaan, maar kan de vele uitzendkrachten dan niet meer aan het werk zetten.
Een woordvoerder van het Nederlandse platform Bio-energie geeft aan dat dit probleem in de hele branche speelt. „Investeringen zijn niet meer bij elkaar te krijgen. Voor de langere termijn, als de olieprijs weer stijgt en economische rust terugkeert, is de economische rol van duurzaamheid essentieel. Maar nu moet onze sector door de zure appel heen bijten, net als alle andere.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Groene New Deal kan economie niet redden
Een recessie is niet meer te voorkomen met overheidsinvesteringen die economie en milieu in één klap moeten verbeteren. Dat is de belangrijkste conclusie uit het rapport dat het Centraal Planbureau en het Planbureau voor Leefomgeving deze week presenteerden.
Uit het onderzoek, in opdracht van het ministerie van Vrom, blijkt dat infrastructurele overheidsprojecten het milieu wel ten goede kunnen komen, maar dat de economie daar niet mee geholpen is. Voor bepleiters van de zogenoemde ’green New Deal’ is dat slecht nieuws. Zij gaan er vanuit dat de overheid met bijvoorbeeld de bouw van een groot windmolenpark snel genoeg veel werkgelegenheid kan scheppen om zowel economie als klimaat een oppepper te geven. Ook andere, milieuvriendelijke infrastructurele projecten zouden verlichting kunnen bieden aan milieuproblematiek en het huidige zwaar economische tij.
Om verslechtering van de economie nu te stoppen komen projecten te laat. Bij de aanleg van een windmolenpark gaat er te veel tijd zitten in de aanvraag van vergunningen en het rond krijgen van de benodigde investeringen. Dat betekent dat de new Green Deal, waarin de nieuwe Amerikaanse president Obama en andere leiders geloven, geen zalvend middel is voor de kredietcrisis.
Sector zonne-energie krijgt problemen of heeft ze al
Solland Solar is niet de enige. Directeur Hanssen ziet dat veel Europese en Aziatische concurrenten in de sector van zonne-energie ook in de problemen komen, of al zijn. „In Duitsland bestaat een enorme markt voor zonnecellen. Maar ook daar signaleer ik beginnende problemen, wat moeilijk kan uitblijven met de recessie. Je ziet het aandeel van Q-cells, de op twee na grootste producent van zonnepanelen, op de beurs al kelderen.”
Op de Aziatische markt zijn volgens Hanssen de gevolgen van de financiële crisis al veel concreter zichtbaar. Hij wijst op het Chinese Suntech Power, een van de marktleiders op het gebied van zonne-energie en de ontwikkeling van panelen. Daar komen volgens hem 2000 werknemers op straat te staan, door het algeheel slechte economische klimaat.
Ondanks al deze tekenen van verslechtering hoopt Hanssen dat de problemen tijdelijk zijn. „Analisten voorspellen dat de groei over heel 2009 alsnog uitpakt op 10 procent voor onze Nederlandse sector. Daar ga ik ook vanuit, maar het betekent dat de economie in de tweede helft van het jaar flink moet aantrekken. Dat zal vooral afhangen van de banken, van het loskomen van kredieten.” Volgens Hanssen gaat Solland Solar nooit ten onder, omdat zonnecellen van enorme waarde zijn in de toekomstige economie.
Reacties (13)
Voorbeeld mogelijkheid tot energiebesparing bestaande bouw.
Spouwmuurisolatie levert het snelst rendement op.
Regering verlaagt tijdelijk btw op spouwmuurisolatie.
Spouwmuurisolatie vindt plaats via Pensioenfonds (geldschieter)
Pensioenfonds krijgt geld terug via energiebesparing client en
tevens 7% rente. Client krijgt meteen via energienota 25% van het bespaarde energiebedrag terug. De Nederlandse Staat stelt zich
garant voor terugbetaling door client.Terugbetaaltijd ongeveer zes jaar. Aanzienlijke besparing CO2 levert ook werkgelegenheid op
en deel pensioengeld wordt in Nederland geinvesteerd.
Kissels, Berg en Terblijt op 03-02-2009, 01:53
Een versnelde innovatie-injectie om nieuwe vormen van zonne-energie (uitrolbare matten), kleine molens en nw. vormen van airco met mooi design en een eenvoudige subsidieringvorm zou veel schelen.
de subsidie aanvraag voor zonnenpanelen '08 was ingewikkeld en ik wil de keuze hebben of ik de stroom zelf opsla of teruggeef aan het net. Dat kon niet. je kreeg alleen subs. als je terugleverde aan het net. Wegens weinige transparantie van prijsvorming en meters had ik daar geen zin in.A'dam heeft extra subsidie aangeb:zonne-energie, kleine (bol-)molens,eff. houtkachels als cv-bron voor woonboten. helaas alleen voor part. en niet voor huurders.
tamar stern, amsterdam op 24-01-2009, 17:48
De omslag naar een New Green Deal zal niet komen van de banken die ineens weer wel geld uitlenen.
Het zijn de voorwaarden die door onze overheid slecht en onwerkbaar worden gehouden.
Kijk maar naar onze SDE voor windenergie, die is bewust te laag, van de 500 miljoen is slechts 70 aangevraagd in 2008.
Kijk maar naar Duitsland met zijn betrouwbare feed-in tarief, 20 jaar vastigheid voor de investeerder. Een mega succes, en buiten de begroting om. Het Duitse succes kost de belasting betaler niets.
De Duitse overheid zorgt voor condities.
Denemarken eist een coöperatie bij een windpark en de Deense overheid zorgt voor "adequate" subsidie
Henk Daalder Windparken Wiki, Eindhoven op 24-01-2009, 17:39
Duurzame energie en economie , wij introduceerde in 1980 de eerste co-vergistings installaties voor Nederland in samenwerking met Erven De Boer uit Leeuwarden , ook toen was er een energie crisis met hoge prijzen veroorzaakt door de politieke problemen met Iran.
We ontwikkelde de vergister voor biomassa op drager technologie(gepatenteerd) maar verder dan een proef installatie kwamen we niet de energie prijzen storte in de 80e jaren in en onze markt was weg, alleen in Denemarken hebben ze toen onze technologie op gepakt en zijn er redelijk succes vol meegeweest.
Samengevat de energieMARKT IS ZEER STERK CYCLISCH
n.a.van.staveren, heythuisen lb op 24-01-2009, 12:49
Solland Solar is eigendom van het fossiele bedrijf Delta, daarom zijn er problemen bij Solland.
Juist de oprichten en uitbouwer van Solland Solar moest weg van Delta, omdat Delta de strategie van Boxhoorn niet goed vond, voor Delta.
We kunnen er dus wel van uitgaan dat de neergang van Solland de opzet van Delta is geweest.
Daarnaast zijn de problemen in de bouw niet te wijten aan de banken, maar aan de bouwers. Laat hen zelf maar eens creatief worden, en financierings vormen bedenken waarmee wel te bouwen is. Spouwmuur isolatie is zo lucratief dat je wel een heel starre ondernemer moet zijn wil ja daar niet aan kunnen verdienen.
Henk Daalder Windparken Wiki, Eindhoven op 23-01-2009, 21:32
Wel of geen Green Deal... Wat je ziet is dat als gevolg van de opdrogende financieringsstroom door banken belangrijke innovatieve en grote duurzame projecten worden geschrapt. Niet alleen bij ons, maar door heel Europa. En dat terwijl die projecten de 'triggers' zijn die de omslag naar een groenere economie versnellen. Dus ook hier weer: hoe krijg je die kredietstroom weer op gang. En als de banken het niet doen, heeft de overheid hier dan geen rol in te spelen. Als er nu momentum is, moet je het niet laten lopen. Boter bij de vis.
Wim Coenraadts, Den Haag op 23-01-2009, 18:30
Een 'Green New Deal' is wel wat meer dan alleen grote windmolenparken! Het is stompzinnig om dit voorbeeld te kiezen en daarmee de brede insteek van investeren in duurzaamheid proberen af te serveren. Dat gaat immers ook over isoleren van bestaande woningen, vervanging van verouderde CV-ketels en andere kleinschaliger plannen voor energiebesparing en decentrale duurzame energie. Iedere Green New Deal aanhanger snapt, dat daar nu de eerste prioriteit zal moeten liggen. Overigens gaat het ook nog over een duurzamere kijk in het ondernemen, zodat we ons minder richten op korte-termijn successen (die hebben geleid tot de huidige kredietcrisis).
C.J.M. van der Stappen, Nijmegen op 23-01-2009, 16:53
Ik heb niets zinnigs te melden behalve dat ik ontzettend verontwaardigd ben dat de zelf verrijkingscultuur en credit crunch gevolgen voor de uitvoer en ontwikkeling van duurzame energie zou hebben.
Laten die branches zich bij Bos melden voor verdere €000000 staats garantie injecties ipv de grote banken die de gezamenlijke marktdictatuur niet los zullen laten.
Ik herinner me ook nog van Geel die indertijd subsdidies introk,
om de belazerij over groene stroom maar even niet te noemen.
Politieke integriteit en lange termijn visie verdient alle prioriteit, verdere innovatie is noodzaak voor de sanering van de energie markt en milieu.
Simone, Amsterdam op 23-01-2009, 13:22
@ CPB:
-Als duurzame infra-projecten geen bijdrage zijn vanwege trage regelgeving, dan moet de conclusie zijn dat de regelgeving versneld moet worden. Om de kosteneffectiviteit van projecten te garanderen moeten de banken wel de investeerders blijven. De overheid stelt zich garant voor de banken.
-De consument heeft ook schade opgelopen: olie-gerelateerde en ondoorzichtige producten worden nu gewantrouwd. De toenemende vraag naar groene, betrouwbare producten vergt zsm aanpassingen over de hele lengte vh productieproces, in alle sectoren. Realiseer dus duurzame infra-projecten en steun bedrijven financieel bij hun 'cleantech conversie'.
gastronic, Beek-Ubbergen op 23-01-2009, 12:31
Eigenlijk een heel rare redenering dat een bedrijf dat energie produceert (want dat is wat zonnepanelen in se doen) zo afhankelijk is van de bouwsector. Wordt het niet tijd dat er eens een discussie gevoerd wordt over het plaatsen van zonnepanelen in andere omgeving dag bouwprojecten? Een akker vol zonnepanelen bijvoorbeeld? Maw: wat windturbines aan plaats geclaimd hebben, moet dat niet ook mogelijk gemaakt worden voor zonnepanelen en andere middelen die duurzame energie opwekken?
Toine Prikken, antwerpen op 23-01-2009, 12:21
Wat ik niet begrijp is dat zonn-eenergie, in tegenstelling tot windenergie, direct zonder enige vergunning te installeren zijn. Geen vergunning nodig! Installatie, productie etc. En niet te vergeten dat een huishouden er veel geld kan besparen als de stroomprijs weer stijgt.
Kunnen we ook beginnen met CO2 reductie en we worden ook een stukje minder afhankelijk van Russisch gas
Jan, Warsaw op 23-01-2009, 11:46
Natuurlijk gaat de bouwsector op zijn gat. De woningcorporaties die barsten, ja werkelijk uit hun voegen barsten van het geld, investeren niet. Ook doet de overheid geen poging de hypotheekrente omlaag te krijgen, de banken zijn het geld weer met vrachtwagens tegelijk naar binnen aan het rijden. Tot slot praat iedereen elkaar de crisis in, in plaats van te investeren. Juist nu is de tijd voor groene investeringen, want daarmee kunnen wij bijvoorbeeld onafhankelijk worden van olie en gas. Groen is crisisbestendig, maar zolang het korte termijn denken blijft zal men dat niet inzien.
Jeroen, Nederland op 23-01-2009, 09:14
Je kunt niet zeggen dat alle bedrijven last van deze crisis zullen hebben. Juist bedrijven die snel kunnen inspelen op nieuwe marktontwikkelingen zullen goed kunnen overleven. Juist de grote industrieen die de omslag van het 'oude'denken naar het nieuwe denken, dus duurzaam, moeten maken krijgen het uitermate moeilijk. Denk in dit geval aan de auto industrie!
Doordat duurzaamheid en de gekelderde olie prijzen met elkaar op gespannen voet staan, kan dat de impuls verminderen om op energie gebied duurzaam te investeren.
Dat brengt dus ook de productie van zonnecollectoren in gevaar
S. van der Hoek, Stuifzand op 23-01-2009, 09:14
Plaats een reactie
Stuur artikel door