Klimaatverandering / Methaan-uitstoot koe aangepakt
Onderzoek om productie broeikasgas door herkauwers te verminderen
-
- 1 / 2
-
Provimi onderzoekt processen tijdens het herkauwen in de maag van koeien. Dit ’kijkgat’ staat in verbinding met de pens. © FOTO WERRY CRONE, TROUW
Een koe die boeren laat draagt bij aan klimaatverandering: er komt methaan bij vrij. Veevoerfabrikant Provimi kijkt wat er beter kan.
Een koe is natuurlijk geen konijn. Maar koe Jaantje heeft alles weg van een proefkonijn. Samen met vijftien andere dames bewoont Jaantje de stal waarin veevoerfabrikant Provimi op zoek is naar een oplossing voor een urgent probleem: vermindering van methaanproductie door herkauwers.
Want, zo becijferde de wereldvoedselorganisatie FAO vorig jaar, achttien procent van de door de mens veroorzaakte broeikasgassen heeft zijn oorsprong in de veehouderij. Methaan is voor het milieu bijna 23 keer schadelijker dan CO2. „Methaan ontstaat bij de spijsvertering. Het komt niet van achteren, maar vooral van voren vrij: via oprispingen, boeren”, zegt Hink Perdok, technisch directeur van Provimi.
Zo heeft ook Jaantje het een en ander weg te werken. Dankzij hun vier magen kunnen koeien zelfs het taaiste gras omtoveren in melk. Maar daaraan gaat wel veel kauwen en herkauwen vooraf. Al zou je dat Jaantje niet afzien, zo tevreden ziet ze eruit. Zelfs als ’het kijkgat’ in haar pens opengaat en dampend grijsgroene inhoud met penssappen zichtbaar wordt, gaan haar kaken onverstoorbaar heen en weer.
Dat kijkgat is nodig voor het onderzoek, legt Perdok uit. Het is de beste manier om de ontwikkelingen in de pens – waar al snel honderd liter in past – goed te volgen en te bemonsteren: in de pens wordt immers methaan geproduceerd. Daarnaast wordt de lucht in de stal regelmatig geanalyseerd op methaan. „Bij dit onderzoek proberen we de bacteriën die actief zijn bij de spijsvertering zo te sturen, dat de methaanproductie lager wordt”, vat Provimi-onderzoeker Sander van Zijderveld samen. Van Zijderveld is tevens promovendus aan Wageningen Universiteit, die meedoet aan het onderzoek.
Nu zijn er verschillende methoden om de methaanuitstoot door herkauwers te verlagen. In Amerika en Canada bijvoorbeeld, worden antibiotica gebruikt. Maar in Europa is dat taboe. Verder kun je de koe meer maïs en minder gras voeren. Maar maïs is niet overal voldoende beschikbaar.
Provimi, actief in honderd landen, heeft zijn kaarten gezet op additieven
voor krachtvoer. „Dan moet je denken aan essentiële oliën, gewonnen uit
planten”, zegt Perdok. Op Jaantje en haar lotgenoten wordt nu een groep van
vijftien à twintig additieven beproefd. Mogelijk leidt dat over een jaar of
twee tot marktintroductie. Want, zegt Perdok: „We kunnen nu de
methaanuitstoot zo’n 15 procent verminderen.” Een bescheiden resultaat maar
hoopgevend.
Perdok en zijn collega’s stelden verder vast dat hun aanpak de melkproductie en -kwaliteit ten goede komt. De energie die de koe nu nog kwijt is aan methaanproductie, vindt een andere weg. Ook lijken de vruchtbaarheid en gezondheid van de koe te verbeteren, al is dat laatste punt nog niet wetenschappelijk onderbouwd.
Allemaal pluspunten die vooral de boer in arme landen zal aanspreken, denkt Perdok. „Daar is tegelijk ook de meeste milieuwinst te boeken.” Niet alleen omdat in landen als India, Indonesië, Afrika of Zuid-Amerika veel meer boerende herkauwers rondlopen dan in Westerse landen, ook omdat in deze landen de melkproductie vaak bescheiden is. Perdok: „Nederlandse melkveehouders zijn kampioenmelkers. Daardoor is de methaanuitstoot per liter melk relatief bescheiden: 13 gram. Maar neem bijvoorbeeld Ethiopië. Daar is de melkproductie gering, terwijl die koeien wel continu methaan produceren. Per liter melk is de methaanproductie dus hoog: 52 gram.” Maar, berekende Perdok, geef je deze koeien krachtvoer met de juiste additieven, dan kan de melkproductie verdubbelen en is zelfs halvering van methaanuitstoot per liter haalbaar. Natuurlijk, hiermee is ook een commercieel belang gemoeid voor Provimi. „We zitten nu al in honderd landen. En als het de boeren verder helpt, is het interessant.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
De uitstoot van broeikasgassen door vee varieert wereldwijd van regio tot regio. Gebieden waar veel herkauwers worden gehouden, zoals in Zuid-Amerika, Afrika, India en Indonesië, zijn een forse bron van broeikasgassen. Zeker in vergelijking met westerse landen. Daar wordt vee vaak intensief gehouden. Beter voer leidt daarbij tot een hogere productie, met minder methaanuitstoot tot gevolg.
De methaanuitstoot van koeien in arme landen kan met tientallen procenten omlaag door introductie van goed voer, een winst die in Nederland nimmer te halen valt. Juist herkauwers zijn in arme landen namelijk grote producenten van het broeikasgas, blijkt uit het onderzoek van veevoerfabrikant Provimi. De schaalvergroting in de Nederlandse veehouderij is daarmee vergeleken relatief een bescheiden milieuprobleem. Want juist in arme landen, waar veel meer herkauwers rondlopen dan in het westen, is de melkproductie laag door gezondheidsproblemen of gebrek aan goed voer. De methaanuitstoot per kilo melk is daar dus hoog want de schapen, buffels en koeien laten wel gewoon de boeren die typerend zijn voor herkauwers. Daarbij komt methaansgas vrij. Door de melkproductie met aangepast voer te verhogen, zou de methaanproductie per kilo melk dalen.
Reacties (8)
Het lijkt wel dat niet de mensheid, maar de boeren de booddoeners zijn van de opwarming van de aarde.Kan iemand mij vertellen wat ervoor nodig is om de mensheid biologisch te laten eten.Hoeveel grond zouden we dan nodig hebben. We verlaten het vlees geheel en schakelen over op biologisch vegetarisch.
Jan Sloot, Lievelde op 16-03-2008, 08:54
Die melkafgifte in andere landen waar men dichter bij de natuur staat, is een NATUURLIJKE melkproduktie. dat wij het hier zo voor elkaar hebben dat koeien overproduceren mag best wel eens onderwerp van discussie worden. Net wat Verhoeven zegt: koeien hier zijn constant aan de diarree. Ginder wordt er een vuurtje van gestookt of een huis mee gekleid. Ziehier het effect van de lullekoek van Al Gore: allerlei idioten die aan de haal gaan met onzinnige topics. Ontbossing, vervuiling oppervlakte water dus het vernietigen van de longen van de aarde, ach, wie maalt daar om? Nee dan koeiescheten: dat geeft tenminste subsidiabel onderzoek!
R. Peters, Rotterdam op 23-12-2007, 19:56
Laten ze gelijk de groei van de wereldbevolking aanpakken, dat heeft meer effect. Onze milieuminister Cramer vindt dat de wereldbevolking gewoon kan doorgroeien.
Dirk, Drachten op 22-12-2007, 14:07
De opwarming van de aarde gebeurt door de zon. Milieu is het meest misbruikte woord , vooral door de politiek . Enkele jaren geleden moest de boer zwaar betalen wegens de stront . Binnen enkele jaren is stront een basis-product voor energie opwekking . En dieren-gekken zijn soms erg gevaarlijk ! De moordenaar van Pim Fortuyn , ene Volkert van der Graaf , is er ook zo een !
keuleniscool, maastricht op 22-12-2007, 13:21
Ik hoop met Johanna dat dit artikel satire of sarcasme betreft. Als het serieus is, bewijst het dat global warming hysterie geworden is. Het geloof dat CO2-emissiehandel nut heeft, is een ander bewijs van de huidige krankzinnigheid. Zodra het over global warming gaat, verliezen alle media, ook Trouw, hun journalistieke vaardigheden. Geen kritische kanttekeningen meer, het verstand op nul en meeloeien met de kudde angsthazen.
Fred, Leiden op 22-12-2007, 12:30
Kijk eens naar de surrogaatwisents, de Schotse Hooglanders in de domeinen van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. U ziet DROLLEN. Kijk eens naar de uitstoot van onze Campinakoe: u ziet DIAREE. Als uw hond aan de diaree is gaat u naar de dierenarts. Die adviseert u ander voedsel. De boer brengt de diaree weer op zijn weiland. Het gras groeit verschrikkelijk. Het gras wordt wel 5 keer gemaaid, voordat de Campina/Frieslandkoe van zijn ketting misschien even van zijn Guantanamo Bay ketting mag. Het (ingekuilde) gras is zo rijk aan eiwitten dat de koe aan de diaree blijft. De cirkel is rond. En de boer, hij strontte voort. Uiterst serieus ben ik.
J.Verhoeven., Deurne op 22-12-2007, 07:25
Nu zijn boerende koeien slachtoffer van de klimaat hype? Ik mag toch aannemen dat dit artikel niet serieus bedoeld is.
Johanna Bisselink, Apeldoorn op 22-12-2007, 02:20
Maarten 't Hart bepleit in een nieuw boek het 'dovemansorendieet' waarvan een belangrijk aspect is dat je dat mag "bijten waarvan je goed kan schijten". Een nuttig en humoristisch pleidooi tegen de vreet- en graaicultuur, maar wat te denken van de co-2 uitstoot van de flatulerende en boerende mens?
Jacobus, Nl. op 22-12-2007, 00:07
Plaats een reactie
Stuur artikel door