De Verdieping

2 november 2009

Hans Goslinga

Individualistisch, modern en heel gelovig

Amerika?s president Barack Obama legt zijn ambtseed af op dezelfde bijbel, vastgehouden door zijn vrouw Michelle, als anderhalve eeuw eerder Abraham Lincoln.© FOTO AFP

reacties (30)
print
stuur artikel door

U bekijkt nu: pagina 1 van 2.

In Nederland woedt een heftige strijd over de positie van godsdienst in het publieke leven. Daardoor trilt het bestel waarop de democratische rechtsstaat rust op haar grondvesten. Islamitische én christelijke minderheden staan onder druk van een seculiere meerderheid. Waarom is het op dat gebied zo rustig in Amerika? Met die vraag reisde Hans Goslinga naar de VS, een democratie, net als Nederland, met vrijheid voor burgers om hun godsdienst te belijden en een strikte scheiding van kerk en staat.

Zo rustig als vanaf een afstand misschien lijkt, verlopen de discussies die raken aan religie en morele waarden in Amerika niet. In de staat Maine, in het uiterste noordoosten van de VS, woedt in de aanloop naar een referendum op 3 november een felle polarisatie tussen voor- en tegenstanders van het homohuwelijk. Maine, met ruim één miljoen inwoners, is de zesde Amerikaanse staat die heeft besloten het huwelijk tussen mensen van dezelfde sekse te erkennen, maar na Californië de tweede staat waar de bevolking daarover in laatste instantie zal beslissen. De strijdende partijen, die volgens de peilingen niet zo ver uit elkaar liggen, beschuldigen elkaar over en weer van onverdraagzaamheid, misleiding en het voeren van haatcampagnes. Dat laatste gebeurt vooral op websites, wat laat zien dat Nederland in het gebruik van het internet als uitlaatklep van ongeremde emoties geen uitzondering is.

Homohuwelijk

Het zegt iets over de onomstreden positie van religie in Amerika dat de wet die in Maine het homohuwelijk legaliseert, tegelijk bepaalt dat deze wet geen inbreuk mag maken op de vrijheid van godsdienst. Volgens een van de bepalingen mag het nieuwe recht voor homo’s op geen enkele wijze worden gebruikt als breekijzer in de opvattingen en gebruiken van kerkgenootschappen, zoals hun visie op het huwelijk. De waarneming van Alexis de Tocqueville dat ’godsdienst moet worden beschouwd als het eerste van de politieke instituties’ van de Verenigde Staten, doet nog altijd opgeld. De Franse edelman reisde in het begin van de 19e eeuw door de nog jonge staat en verbaasde zich, de barre ervaringen met de Revolutie in eigen land vers in het geheugen, over de wijze waarop de Amerikanen democratie en religie verenigden.

Voor een buitenstaander valt het niet mee onmiddellijk te doorgronden hoe aan de ene kant het scheidingsprincipe tussen kerk en staat scherp wordt bewaakt en aan de andere kant het publieke leven bol staat van verwijzingen naar God. De immigratieambtenaar op de luchthaven van Boston, aan wie ik het doel van mijn reis kenbaar maakte, wees me spontaan op de tegenstrijdigheid, die kennelijk ook door Amerikanen zelf zo wordt ervaren. ,,O, that is a big topic! Ik had het er vanochtend bij het ontbijt nog met mijn vrouw over. We kennen een scheiding tussen kerk en staat, maar ons dochtertje leert op school dat In God we trust het nationale motto is’’.

Geen scheiding tussen cultuur en staat

Alan Wolfe, voorzitter van een denktank over democratie en religie van het katholieke Boston College, geeft als verklaring dat de scheiding tussen kerk en staat niet betekent een scheiding tussen cultuur en staat. Die cultuur heeft, anders dan in Nederland en andere West-Europese landen, een sterke christelijke signatuur behouden, ook na de jaren zestig. Wolfe: ,,In de meeste West-Europese landen moet religie nu voor haar plaats in de publieke arena vechten. In Amerika is de moderniteit niet gepaard gegaan met een opkomend ongeloof. Evenmin met een vlucht in godsdienstige orthodoxie. Wat je hier ziet is een curieus samengaan van religieus geloof, technologische vernieuwing en liberaal individualisme. Uw landgenoot, de zestiende-eeuwse theoloog Arminius, heeft hier veel meer invloed op het denken gehad dan de puriteinen van Gomarus met hun strikte opvattingen over predestinatie. Die leer van voorbeschikking verhield zich slecht met de pioniersgeest van de immigranten’’.

De verhouding tussen gelovigen en ongelovigen is dus totaal anders. Van de negen leden van het Hooggerechtshof zijn er vijf katholiek, twee protestant en twee joods. Van de 535 leden van het Congres – de Senaat en het Huis van afgevaardigden – is slechts één lid, de democratische afgevaardigde Pete Stark van Californië, uitgesproken atheïst. Stark was in 2007 de eerste nationale politicus in de geschiedenis die openlijk verklaarde het bestaan van God te ontkennen. Voor deze als politieke moed beschouwde openhartigheid verleende de Seculiere coalitie voor Amerika hem vorig jaar de titel ’humanist van het jaar’.

Ongelovige president

Volgens deze organisatie van atheïsten, humanisten en vrijdenkers worden ongelovigen meer gewantrouwd dan welke minderheid ook. Onderzoeken laten zien dat de Amerikanen nimmer een ongelovige tot president zouden kiezen, ook al zou hij of zij uitermate geschikt zijn. Toch is in de loop der jaren het gebruik van de naam van God in het publieke leven, zoals in de gelofte van trouw, het volkslied en het nationale motto, vaak ter discussie gesteld. Het Hooggerechtshof stond de religieuze frasen telkens toe met het argument dat zij door het publieke gebruik praktisch geseculariseerd zijn. Onmiskenbaar zijn ze ook populair. Obama en zijn tegenstrever McCain sloten vorig jaar geen verkiezingsrede af zonder te besluiten met God bless the United States of America, een variant op het officieuze volkslied dat de uit Rusland afkomstige componist Irving Berlin in 1938 schreef, volgens de mythe geïnspireerd door zijn dankbare moeder.

Alan Wolfe verbeeldt in eigen persoon dat de relatie tussen democratie en religie minder gevoelig ligt dan in Nederland. Hij is liberaal en atheïst, maar acht dat absoluut geen beletsel om leiding te geven aan een denktank die is verbonden aan een katholieke universiteit.

Ongeloof is groeiende

Een op de zes Amerikanen is niet bij een kerkgenootschap aangesloten. Van hen noemt overigens minder dan vijf procent zich atheïst of agnost. Het aantal niet kerkelijke Amerikanen neemt de laatste jaren toe.

Volgens de recentste cijfers van het PEW-instituut voor onderzoek naar geloof en samenleving heeft bijna de helft van de Amerikaanse volwassenen het geloof uit hun kindertijd verwisseld voor een ander geloof of ongelovigheid.

De secularisatie verloopt onder katholieken sterker dan onder protestanten. Van de Amerikanen is 51 procent protestant.

Reacties (30)

Ab, wat dacht je van de woorden `opvoeding en onderwijs` ipv indoctrinatie?
Herman N., ik heb het wereldnieuws wel gevolgd, maar ik zie dat slechts ten dele als een bron van waarheid of realiteit - de meeste Amerikanen die ik ken hebben gewoon meer `content` dan de gemiddelde Nederlander; sorry. Naar mijn mening is (gebrek aan) religie een hoofdoorzaak. Vroeger was dat anders - kijk `s naar onze M.A. de Ruyter, een diep gelovig man!

deJong, Vlaardingen op 10-11-2009, 09:01

Dikkrtje Dap uit Gorinchem zegt het goed. Het zijn de ongelovigen die een bedreiging vormen voor de gelovigen. Zeer veel ongelovigen tref je zondags aan in de kerk in zwart pak. Ze durven de kerk te misbruiken om hun netwerkverbanden te verstevigen om handig handel te bedrijven. Ze durven handel te bedrijven "in het voorhuis" juist omdat ze totaal niets geloven. Een agnost zou nog zoveel respect hebben voor de gelovigen dat ze zich daarvan verre houden. Doordat de ongelovige kerkganger dikwijls door de weeks laat zien dat "Geld" boven elk gebod en normbesef gaat, keren mensen zich af van dit soort "gelovigen". Daar willen ze niet bij horen.

van den Hof, doet er niet toe op 08-11-2009, 17:42

Misschien wat laat, maar toch nog maar een aanvulling op de eerder gegeven cijfers van het SCP, ditmaal van de CIA:
Roman Catholic 30%, Dutch Reformed 11%, Calvinist 6%, other Protestant 3%, Muslim 5.8%, other 2.2%, none 42% (2006)
Dat geeft dus 58% gelovigen, een meerderheid. 50% van de bevolking is Christelijk, 8% Musl'm of anderszins niet-Christelijk. Het kabinet is dus een aardige afspiegeling van het geheel,het Parlement minder.
Nog boeiender zijn de cijfers voor bevolkingsgroepen: Dutch 80.7%, EU 5%, Indonesian 2.4%, Turkish 2.2%, Surinamese 2%, Moroccan 2%, Netherlands Antilles & Aruba 0.8%, other 4.8% (2008)
Eindigt dit speculaties?

VNC communication counsel, Amsterdam op 06-11-2009, 13:40

Meneer de Jong uit Vlaardingen denkt dat, omdat Amerika zo godsdienstig is, men er meer ethisch, eerlijk en verantwoordelijker is, dan hier in Nederland.
Vandaar dus, meneer de Jong, dat de crisis, die nu de wereld in haar greep houdt, met zoveel financieel geweld in de USA ontstaan is.
De gehele wereld is ten prooi gevallen aan de crisis van de inhaligheid en fraude uit de USA. haleluja meneer de Jong.
God is met de Christelijke managers in de USA, maar vooral met hun portenmonnaie. Ik ben bang, dat meneer de Jong het wereldnieuws de laatste jaren niet gevolgd heeft, anders had hij deze domme opmerkingen niet gemaakt.

Herman N., Amsterdam op 05-11-2009, 22:49

Merkwaardig dat Obama de ambsteed aflegd op de Bijbel. De man zou kunnen weten dat in diezelfde bijbel de uitdrukkelijke waarschuwing wordt gegeven. Volgens het Evangelie zegt Jezus ergens: "Gij zult niet zweren bij de hemel noch bij de aarde want uw ja zij ja en uw nee zij nee". Gelovigen zijn vaak nogal selectief want gedurende de Amerikaanse geschiedenis werd er net als nu op grote schaal tegen de tien geboden gezondigd. De naaste is niet de arme indiaan af neger maar de geloofsgenoot die tot dezelfde groep of kerkgenootschap behoort. Gezamelijk hebben zij dan weer anderen tot vijand verklaard ondanks dat de anderen ook Gods kinderen zijn.

J.P.M. Ruitenberg, Binnenhof Grootebroek op 04-11-2009, 18:34

Nederlanders lijken ver van het werkelijke leven zijn afgedwaald. De meesten hebben nooit een "struggle for life" gekend. Hebben zij zich dankzij de verzorgingsstaat te lang in welvaart kunnen wentelen? In de VS en veel andere landen wordt de welvaart niet zomaar in de schoot geworpen. Mensen zijn eerder op elkaar dan op de staat aangewezen. Bij álle religies, óók de islam, kunnen mensen in nood hulp vinden. In Nederland vindt men dit bespottelijk, alles wordt quasi rationeel benaderd. Deze dwaling veroorzaakt fricties zoals: geestelijke nood, sociaal isolement, gevoel van ontheemd zijn. Liefde voor mens én God zijn niet in woorden te vangen.

Hannah, M.O. op 04-11-2009, 10:27

De situatie in Amerika is om een aantal redenen nog rustig, maar juist vanwege de grote schaal en de sterke positie van het christendom en de meer fundamentele beleving van het christendom kan bij ongewijzigd beleid vooral daar op termijn een basis gaan ontstaan voor grote spanningen tussen bevolkingsgroepen.

J.J. van der Gulik, Andijk op 04-11-2009, 10:23

Volgens de cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau heeft iets minder dan 43 procent van de bevolking geen band met enige godsdienst. Dat gelovigen een minderheid zouden zijn is dus puur uit de duim gezogen, ofwel een wens die een gedachte voortbracht.
Als we in het begin van het artikel een dergelijke feitelijke misser aantreffen, moeten we van wat volgt dan nog iets geloven?
Dat zal ook de meerderheid van gelovigen te ver gaan.....

VNC communication counsel, Amsterdam op 03-11-2009, 15:57

In de VS kun je geen president worden als je niet bij een religieuze groep hoort. Dat is zeer ernstig en beangstigend !
Gedurende de verkiezingen werd bijgehouden hoevaak elke kandidaat het begrip 'god' liet vallen.
Wetenschappers vroegen om steunbetuigingen teneinde de invloed van het onwetenschappelijke creationisme op universiteiten tegen te houden.
De 4 na grootste industrietak in de VS is religie: megakerken, religieuze tv-stations, radiozenders, boeken- en internet.
Op elke school wordt elke ochtend verplicht door elke leerling opgedreund: .... one Nation under God
....
over permanente indoctrinatie en manipulatie gesproken.

Ab, Amsterdam op 03-11-2009, 15:51

Het verbaast mij toch weer hoeveel mensen hier en elders er weinig van lijken te snappen. Zelfs een simpel onderscheid tussen woorden als geloof, religie en godsdienst blijkt lastig. Het aanwezig zijn van geloof in iets tussen hemel en aarde geeft nog geen rechtvaardiging tot het aanhangen van een religie. Religie is in eerste instantie een politieksysteem, bedoelt om mensen te laten samenleven zonder dat zij elkaar de hersens in slaan. Dit is ook de reden dat het altijd in conflict zal zijn met onze huidige democratie. Twee honden (de democratie en de islam) vechten om een been en Wilders gaat er mee heen. Onderscheid religie en geloof aub.

Joost E., Utrecht op 03-11-2009, 15:09

In de VS kun je geen president worden als je niet bij een religieuze groep hoort. Dat is zeer ernstig en beangstigend !
Gedurende de verkiezingen werd bijgehouden hoevaak elke kandidaat het begrip 'god' liet vallen.
Wetenschappers vroegen om steunbetuigingen teneinde de invloed van het onwetenschappelijke creationisme op universiteiten tegen te houden.
De 4 na grootste industrietak in de VS is religie: megakerken, religieuze tv-stations, radiozenders, boeken- en internet.
Op elke school wordt elke ochtend verplicht door elke leerling opgedreund: .... onder god ....
over indoctrinatie en manipulatie gesproken

Ab, Amsterdam op 03-11-2009, 14:48

In Assisi zijn regelmatig bijeenkomsten met vertegenwoordigers van de verschillende religies. Vreemd, maar we kunnen meer overeenkomsten dan verschillen tussen de monotheïstische godsdiensten vinden. De islam staat de andere religies niet zo naar het leven als dat in Nederland en enkele andere landen wordt beweerd. Je kunt gruwelijke teksten en verouderde uitspraken in iedere religie vinden, maar slechts zelden vormen deze de leidraad voor de hedendaagse gelovigen. Extremisme is absoluut een gevaar. Wat extremisten zeggen en doen, mag je gelovigen nooit aanrekenen. We zijn van mening dat alleen via dialogen oplossingen gevonden kunnen worden.

Giorgio, Assisi op 03-11-2009, 13:03

Aantallen zijn in Europa zeer relevant. Het maakt niets uit, hoe extreem iemands geloof ook is als de aantallen beperkt blijven en men geen geweld gebruikt. Veel NL-pers zien christendom en islam als te vergelijken geloven. Dat klopt niet. Met of zonder de verlichting als achtergrond maakt veel uit. NL is kwetsbaar als de aantallen mensen met een dominant geloof met eigen rechtsregels te groot wordt. In de VS is het aantal moslims beperkt vergeleken met Europa en moeten immigranten direct aan de slag. Ook daarom zijn er minder problemen. Terug naar het verleden willen de meesten niet en vooral niet-moslims hebben daar goede redenen voor.

A.Frumau, Noordwijk op 03-11-2009, 11:16

Zowel de VS als Nederland is de invloed van ?hechten & vervlechten? of anders gezegd: gelijkgestemden die elkaar opzoeken, terug te zien in de samenleving. Tot de jaren ?70 van de vorige eeuw werden scholen en ziekenhuizen in de provincies veelal door de RK kerk gerund. De sterke afname van religieuzen speelt zeker een rol in de secularisatie binnen de RK kerk: religie wordt immers minder geïnternaliseerd. Bovendien worden burgers minder goed geïnformeerd. Zij zoeken naar een nieuw balans. Daardoor konden zij ten prooi vallen aan activisten als Hirsi Ali en Wilders. Zijn diegenen die via de media aan het debat meedoen niet eerder ...

Giorgio, Assisi op 03-11-2009, 10:52

.... egocentristisch dan individualistisch te noemen? Zijn zij representatief voor dé Nederlanders? Wordt niet, door het vertekende beeld op de fora, een groot deel van de Nederlandse bevolking op het verkeerde been gezet? Secularisatie neemt toe terwijl het aantal mensen dat zich gelovig noemt groter wordt? Welnee: het wordt, sinds religie in Nederland is gepolitiseerd, steeds moeilijker over geloof te praten. Gelovig zijn wordt rationeel benaderd, terwijl het net als verliefdheid en liefde niet eenduidig te definiëren valt. Religieuze teksten en uitspraken worden met opzet uit hun verband gerukt. Wat is het doel eigenlijk van de activisten?

Giorgio, Assisi op 03-11-2009, 10:52

Ik mis in de grafiek nog de categorie ongelovig. Een agnost is iemand die tot de conclusie is gekomen dat hij er niet zeker van kan zijn dat god/God al dan niet bestaat. De atheist weet zeker van niet. De ongelovige is iemand voor wie religie simpelweg geen rol
speelt in het leven. Deze groep vormt de grootste bedreiging voor het voortbestaan van religie.

Dikkrtje Dap, Gorinchem op 03-11-2009, 08:35

Een andere reden m.b.t. moslims is dat het sociale systeem van uitkeringen geven, geleid heeft tot enorm misbruik; geld ontvangen, zonder zelfs maar dankbaarheid te tonen, werkte dus als vergif (en dat geldt uiteraard ook voor autochtonen).
Amerika heeft nu in deze tijd natuurlijk een speciale positie in de voorzienigheid van God in deze tijd, net zoals NL dat had in de 17e eeuw.
Daarom is er in de VS meer moraal, moed, ethiek, eerlijkheid en verantwoordelijkheid in de samenleving, en, helaas, vooral na `paars` begon in NL "de leugen te regeren" (bijv. homohuwelijk).
Tot die tijd hadden wij ook `God zij met ons"op onze munten ...

deJong, Vlaardingen op 03-11-2009, 08:22

Overal in de US kom je de slagzin tegen: In God we trust and no one else.
Maakt deel uit van de cultuur.

J.Lacosta, America op 02-11-2009, 20:48

In den beginne was de aarde woest en leeg. De opdracht was om de aarde bewoonbaar te maken. De mens werd geschapen naar zijn beeld en gelijkenis. De mens kwam tot de ontdekking dat deze woestenij opgeknapt diende te worden. De mens meende dat het bewoonbaar maken ook inhield dat vreemdelingen met andere godsdiensten opgeruimd dienden te worden want met hen zou de aarde niet bewoonbaar zijn.
Met gebruik van alle beschikbare grondstoffen en kennis werden de middelen gemaakt om de ongelovigen en ketters van de aardbodem te doen verdwijnen. Halleluja,uw schepping was niet volmaakt maar wij de geroepenen zullen uw brouwsel tot rijpheid brengen

J.P.M. Ruitenberg, Binnenhof Grootebroek op 02-11-2009, 20:48

Goslinga heeft niet opgelet terwijl hij in Amerika was. De aggressieve wijze waarop evolutionisme zich nog steeds probeert op te dringen aan het schoolsysteem, bijvoorbeeld. De Culture Wars mogen dan wat geluwd zijn, maar dat betekent niet dat er geen strijd is, alleen langs andere scheidslijnen dan in West-Europa.

Jur, Leiden op 02-11-2009, 20:16

De leden van het Amerikaanse Hooggerechtshof hebben inderdaad verschillende geloofsovertuigingen, maar in hun oordelen verwijzen zij nooit naar religieuze bronnen. Dat zouden wij ook moeten doen. Dus, doe mee in het publieke debat, maar laat de bron(-nen) van uw argumenten ongenoemd.

J, Rotterdam op 02-11-2009, 20:15

@ Hans, Amsterdam,
Ik wil niet heel vervelend doen, maar niet alleen in Nederland hebben we dit soort groepen. Kijk in Amerika naar de Amisch, de mormonen e.d. Ook zij stellen regels die boven de amerikaanse wet staan. Amisch hebben een eigen gerechtshof e.d. Daar is het gewoon onderdeel van de cultuur. Hier verzetten we er ons tegen... dus daar is de situatie niet anders, ze gaan er anders mee om.
(Ik ben trouwens erg blij dat ik in Nederland woon, maar ja een gemiddelde Amerikaan zal ook wel blij zijn dat hij / zij in amerika woont...)

Linda, Kampen op 02-11-2009, 17:01

Citaat:
"Een grootschalige immigratie van analfabete moslims, zoals in Europa het geval is, is in de VS nooit voorgekomen. De enige moslims die daar het land inkomen zijn hoger opgeleiden. Misschien ook een idee voor Nederland?"

Nederland had dit immigratiebeleid van de USA moeten overnemen, want het is beter dan het huidige immigratiebeleid.
En het is nog niet te laat voor.

g.hanness, ter aar op 02-11-2009, 14:12

Het verschil is dat er in Amerika niets verandert, terwijl in Nederland één bepaalde religieuze groep exponentieel groeit, enorm veel ruimte opeist, hardnekkig haar eigen wetten boven de Nederlandse wet stelt, eigen spelregels heeft, geen rekening houdt met gevoeligheden van anderen en steeds meer invloed krijgt. O.a. via politici die de neutraliteit van neutrale scholen niet respecteren en hun religie via neutrale scholen willen verspreiden. Bovendien betalen Amerikanen niet via uitkeringen mee aan de economisch nadelige gevolgen van een fatalistische religie die de economie een maand lang vrijwel stillegt en vrouwen verhindert te werken.

Hans, Amsterdam op 02-11-2009, 14:12

Dusty Town Jazzband

Klarinet: Kurt, atheïst
Trombone: Lutz, nihilist
Trompet : René, katholiek
Slagwerk: Herbert, humanist
Banjo : Dag, protestant
Bas : Fritz, begrafenisondernemer
Zang : Petra, sociaal-democrate

Ons openingsnummer: All of me.

Wij speelden in kroegen en kerken, in scholen en stations en op de dodenakker.

Onze uitsmijter: At the jazzband ball.

Dat is lang geleden. Nu zitten we met de handen in ons haar en kwellen ons met vragen, waar niemand meer nog een antwoord op heeft.
Ik stel voor om weer te beginnen met All of me.
Can't you see?

René Jacobs, Amsterdam op 02-11-2009, 11:25

In Nederland is fascisme in opkomst; de LPF toonde al aan dat dit opvatting weinig met geloof/ongeloof te maken heeft. In Hollandse media worden affaires tussen 'Moslims en Nederlanders' beschreven, waarbij de aanname is dat Moslims van hun geloof kunnen en ooit zullen afstappen en 'echte' Nederlanders geen moslim worden. De 'dialoog' gaat vrijwel altijd over (dwang)maatregelen tbv assimilatie, tegenwoordig ook wel eufemistisch 'meedoen' genoemd. Een land waar de Minister-President de VOC huldigt en de eerste Minister van Integratie onder Justitie viel... dat stadium is men in de VS al lang gepasseerd.

Imran, Amsterdam op 02-11-2009, 10:30

De achtergestelde positie van atheïsten in de VS blijkt oa uit de grondwet van Tennessee: No person who denies the being of God, or a future state of rewards and punishments shall hold any office in the civil department of this state. Deze staat is bepaald niet de enige. Zo strikt is de scheiding tussen kerk en staat in de VS dus ook weer niet.

M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 02-11-2009, 08:55

Voor de zoveelste keer: Liberalen zien godsdienst niet als vijand. We zien het als een hobby, net als postzegels verzamelen. Hobby?s doe je in je eigen vrije tijd en daar val je geen andere mensen mee lastig. Het probleem is dat een religieuze minderheid een morele superioriteit claimt, ethische debatten traineert op basis van een boek geschreven door een ontwetend, ongeletterd en onontwikkeld woestijnvolk en probeert hun sprookjes op te leggen aan de rest. Daar hebben we genoeg van.
De positie die religie nu inneemt in de samenleving is een belemmering geworden voor de vooruitgang van Nederland op alle fronten en het is tijd dat dit wijzigt.

Arjen, Rotterdam op 02-11-2009, 08:55

'Niet religie is de vijand van het liberalisme, maar de onderdrukking van religie. Een vrije samenleving die geen ruimte geeft aan de religieuze overtuigingen van mensen is niet vrij.'
Het probleem is niet de onderdrukking van religie maar de drang van religieuzen om hun wereldbeeld op te dringen aan mensen met een andere religie. Vandaar de strijd over het homohuwelijk in de VS, of koopzondagen in NL.
Een ander heftig strijdpunt in de VS is het onderwijzen van evolutie in scholen. Religieuze groeperingen proberen op allerlei manieren om creationistische ideeen in lesprogramma's in te voeren.

Bart, Brisbane op 02-11-2009, 08:26

Er is nog een veel belangrijkere reden waarom er in de VS minder wrijving is tussen moslims en Amerikanen: de meeste moslims in de VS zijn tot de islam bekeerde Amerikanen. En die zijn al nauw verweven met de samenlevening. Een grootschalige immigratie van analfabete moslims, zoals in Europa het geval is, is in de VS nooit voorgekomen. De enige moslims die daar het land inkomen zijn hoger opgeleiden. Misschien ook een idee voor Nederland?

Bart, Brisbane op 02-11-2009, 08:26