Ga direct naar de content

Dossiers
3 juli 2007
Willem Breedveld

breedveld / Laat Belgen deel van ons Historisch Museum inrichten

   

Oppositieleider Jan Marijnissen en de huidige minister van buitenlandse zaken, Maxime Verhagen, hebben ongetwijfeld een fles champagne ontkurkt op de komst van het Nationaal Historisch Museum.

Wel liet minister Plasterk de keus voor de plaats op Arnhem vallen en niet op Den Haag zoals het vorige kabinet had gewild. Daar staat tegenover dat het om een kloek ontwerp gaat dat tegemoet komt aan hun oorspronkelijke plan Nederland te verrijken met een Huis der Historie, zoals zij 13 mei 2006 bepleitten in een artikel in Trouw.

Kennis van onze wortels is van vitaal belang voor de samenleving. Daarom moet hier, net als in Duitsland, een nationaal historisch museum komen, schreven zij. Want een volk zonder geschiedenis bestaat niet. Laten we daarom niet langer besmuikt doen over onze historie. Laten we ook voorkomen dat in het onderwijs geschiedenis verder in de marge wordt gedrongen. Kortom, laten we gewoon erkennen dat historisch besef onmisbaar is voor een volk.

Ja, amen, was ik geneigd te zeggen. En Arnhem bevestigde mij in die opvatting met het argument dat geschiedenis iets is dat vandaag geschreven wordt met het oog op morgen. Hoe dat mogelijk is, blijkt wel uit de gisteren gepresenteerde canon van de geschiedenis die uitmondt in het visioen van een Verenigd Europa. Ik wil er echter graag één dimensie aan toevoegen: laat ook vreemde ogen naar onze historie kijken. Breng de moed op tenminste een afdeling in dit museum in te laten richten door buitenlandse historici. Zij zullen hun (voor)oordelen laten doorklinken over alles wat wij koesteren. Maar dat moet dan maar. Dat relativeert, dat drukt valse gevoelens van nationalisme de kop in, daar kunnen we als natie heel wat van opsteken.

Persoonlijk ben ik nieuwsgierig hoe de Spanjaarden oordelen over onze Tachtigjarige Oorlog. Misschien brengen zij waardering op voor de heldenmoed waarmee we het tegen de toenmalige supermacht opnamen. Maar evenzogoed nemen ze het ons kwalijk dat we het christelijk front tegen de oprukkende moslims ernstig verzwakt hebben. We lieten Karel V en Philips II dit karwei opknappen, terwijl wij hier roekeloos zongen dat we liever Turks dan paaps waren.

Minstens zo nieuwsgierig ben ik naar het oordeel van de Britten. Zijn we in hun ogen de helden die via het koningschap van Willem III Engeland uit de klauwen hebben gered van het katholicisme? Of zijn we verliezers die ons moesten neerleggen bij de Britse suprematie?

En hoe kijken de oosterburen tegen ons aan? Zijn we het vrijgevochten landje dat zij stiekem bewonderen? Of waren we naïevelingen die zich wanhopig vastklampten aan onze neutraliteitspolitiek?

Trouwens, wat vinden Surinamers en Indonesiërs van ons?

Maar het nieuwsgierigst toch ben ik naar oordeel van de Belgen. Zij waren het die na de val van Antwerpen Amsterdam groot en machtig hebben gemaakt. Zij ook stelden Nederland na de Napoleontische tijd in staat een grootsere rol te spelen. Maar, lees ik in het proefschrift van P. van Velzen, wij waren zo stom de eenwording van België en Nederland grondig te verprutsen. Onze regenten waren als de dood voor katholieke overheersing van het Zuiden. Daarom waren zij bereid koning Willem I bijna absolute macht te geven die hij vervolgens gebruikte om de Belgen te kleineren, zodat zij wel in opstand moesten komen.

Stom, zouden we vandaag zeggen. In plaats daarvan geven we de Belgen de schuld en zijn we tot op de huidige dag geneigd hen te blijven kleineren. Niet voor niets zijn Belgenmoppen populair. Het zou daarom van grootmoedigheid getuigen hen in de gelegenheid te stellen ons een spiegel voor te houden. Steken we tenminste nog iets op van onze plotse, zelfgenoegzame zucht naar nationale trots.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (18)

Vergeet niet te zeggen dat jullie de bevoorrading van Oostende (tijdens het beleg in de 17de eeuw) hebben afgesneden om zelf onafhankelijk te worden. De 250.000 Protestantse Vlaamse vluchtelingen konden dan wel niet terug. Een deel daarvan (die bij Haarlem gingen wonen) werden later de Afrikaners en het lot dat die nu vandaag moeten ondergaan is ook al een verboden onderwerp in Holland…

Johan Van Beek, Vlaanderen op 16-07-2007, 20:44

Wat de Spanjaarden denken van de 80-jarige oorlog? Dat is te zien in het Prado en het Escorial? niet. Daar vinden ze nl. helemaal niets van. Die verzwijgen ze. Die hoort niet bij de roemruchte zegetochten van de grote Philip en die wordt dus verdonkeremaand. En die canon, zoals een andere Brabander al schreef, nou, die is zo ... als maar mogelijk is en hoort inderdaad in Den Haag, Rotterdam of Amsterdam, eventueel in Middelburg. Maar zeker niet in Brabant, Vlaanderen, Gelderen, Groningen of Frieslan. Boerenbedrog zal hiermee niet lukken. In Zuid en Oost weten we beter, maar zwijgen moeten we toch; vooral over godsdienst, natuurlijk.

VHJM van Neerven, Amsterdam op 05-07-2007, 09:42

Mooi hoor, maar dan ook wel nederlandse historici laten adviseren bij dergelijke musea in andere landen, anders worden de verhoudingen wel erg scheef.

Maaike, Limburg op 04-07-2007, 21:26

Briljant idee, meneer Breedveld! Op die manier houdt de geschiedenis ons pas echt een spiegel voor, ontwikkelen we ons gevoel voor historie, wordt het levendig en onderwerp van / voor discussie, maar dan graag óók aandacht voor de geschiedenis vanuit het perspectief van anderen dan de redelijk goed opgeleide, blanke, westerse man! Of zijn we dan alweer bezig aan een nieuwe canon? En moet zo'n museum vasthouden aan de canon van de vijftig vensters - voelt toch een tikkie beperkt...

Emma P., Veendam op 04-07-2007, 16:29

Weinig Nederlanders weten dat Willem I in Belgie de Koninklijke Athenea heeft gesticht die tot op heden een goed staatsonderwijssysteem vormen, en in veel opzichten een waardige tegenhanger vormen in balans met de eveneens zeer goede katholieke scholen. En daar profiteren nu vele Nederlanders weer van die in de grensstreek wonen.

kuijk, antwerpen op 04-07-2007, 16:29

We moeten blij zijn met zo'n Museum ...Toch? We verkwanselen nederland aan de EU de werkgelegenheid aan de rest van de wereld, Onze bezittingen aan de groot aandeelhouders uit het buitenland dus het wordt hoog tijd voor een historisch museum over hoe Nederland groot geworden en weer verkocht is. Laten we ook een kerkgebouw in dat museum neer zetten dan kan de rest van die gebouwen moskeen worden.

John Tab, Bussum op 04-07-2007, 13:27

Een buitenlandse visie op Nederland kan verhelderend werken. Maurice Maeterlinck zei tot de koning van België: ?Sire, U en de Koningin zijn de enige Belgen, die …zijn slechts Walen en Vlamingen?. Als gevolg van te hoge belastingen was de bevolking in 1830 in opstand gekomen tegen de Nederlandse koning. Daarop werd ?België?, met alle gevolgen van dien, uitgevonden. Hoewel Nederland Antwerpse ?Belgen? zoals Marnix van Sint Aldegonde (Wilhelmus…) en Joost van den Vondel annexeerde, is hiermee nog geen culturele of politieke eenwording met ?België? bewerkstelligd.

M Poot, Hoogland op 04-07-2007, 13:21

Een nog beter idee lijkt me dat een commissie van historici, met uit elk van de vijf grootste landen van de EU een, wordt gevormd die gezamenlijk een ontwerp maken voor de inhoud van dat museum. Zo een ontwerp is waarschijnlijk beter dan elk door Nederlanders gewrocht ontwerp, omdat daarin de gebruikelijke platte,populaire Nederlandse vooroordelen zullen ontbreken, en deze een halt toeroepen.

kuijk, antwerpen op 04-07-2007, 11:39

Daar kan ik nog aan toevoegen, dat de beroemde opstand tegen de Spaanse katholieke overheersing in het huidige Frankrijk is begonnen; om precies te zijn in Valentijn, dat tegenwoordig Valenciennes heet. Vandaar troke de opstand langzaam naar het noorden; Holland was één van de laatste gewesten, die zich aansloot. Bovendien ben ik benieuwd, of de ietwat afwijkende visie van Karel van Egmond, Hertog van Gelre, op de éénwording van de Lage Landen aan bod komt. Ook de Patriottische revolutie van 1787 mag niet ontbreken. Of vindt Oranje dat niet leuk?

M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 04-07-2007, 11:37

Nu ja zeg, de eenwording België en Nederland als ideaal presenteren. Houd toch op, Breedveld, kijk alleen maar wat een enorme verdeeldheid er in het huidige België bestaat. En dat heeft niets maar dan ook niets met religie te maken, maar alles met culturen. Misschien moeten we wel zeggen dat onze koning Willem I een vooruitziende blik had door juist geen eenwording na te streven.

Theo, Alblasserdam op 04-07-2007, 11:34

Met de kreet "Liever Turks dan Paaps" drukten de Geuzen uit dat de (religieuze) tolerantie groter was bij de (islamitische) Turken dan in het katholieke Europa, meer specifiek, het rijk van Philips II. (!) Dat had met roekeloosheid niets te maken, wel met een bewuste politieke en religieuze opstelling. Juist na de stichting van de Republiek ontstonden bloeiende relaties tussen de Republiek en het Ottomaanse Rijk. De Turken en de Hollanders stonden elkaar bij gelegenheid bij tegen de Spanjaarden.

herman meester, rotterdam op 04-07-2007, 11:31

Goed idee laat ook Belgen, maar tevens Antillianen, Surinamers, Indonesiërs hun inbreng hebben en vergeet ook niet dat Nederlands een afsplitsing is van Nederduitsche dialecten, dus ook de Duitsers hun inbreng. Dat wordt pas een leuk museum ipv al die zelfgenoegzame prietpraat die ons waarschijnlijk staat te wachten over "onze VOC" mentaliteit ( Balkenende c.s.)

T. Slobbe, Goudriaan op 04-07-2007, 11:29

Waarom de Belgen? Waarom vragen we het niet de Brabanders in Nederland? Wij zijn overvallen - u noemt dat bevrijd - door de noorderlingen. Wij zijn gekoeioneerd, eeuwen lang, en als wingewest gebruikt. Onze kerken werden door protestanten ingepikt (een aantal hebben we nooit teruggekregen). De Spanjaarden gingen fatsoenlijker met ons om en dat gold ook voor de Fransen. Nu leren onze kinderen zelfs op school om de bezetters van toen te eren als helden. En die fantastische geuzen toch (gajes en piraten). Stel u eens voor dat Hitler gewonnen had en dat wij hem nu als held zouden moeten eren. Waar blijft onze canon, een eerlijke canon?

Rowy, Tilburg op 04-07-2007, 11:26

De bekende Leuvense Prof Dr. E. Lousse, gaf aan zijn college over de afscheiding van België van Nederland de titel: "De Afscheiding berustte op een ernstig misverstand." Prof Lousse was een Waal en het kenschetst de bêtise van de ôllanders om zich ten opzichte van de Belgen te gedragen zoals zij gedaan hebben. Voorts: zeer eens met Breedveld: het belangrijke jaartal 1585, val van Antwerpen, en de emigratie van duizenden libertijnse Antwerpenaren naar Amsterdam markeert de werkelijke aanzet van onze Gouden Eeuw. Zelfs het platte Amsterdams (bestaat dat nog?) herbergt veel Antwerps dialect. En als een Antwerpenaar in plat Antwerps Vondel leest kloppen ook alle binnenrijmen.

Godfried Daverveldt, Amsterdam op 04-07-2007, 11:25

Mijnheer Breedveld, dat is een geweldig goed idee. Door dat heel kleine stapje van een Belgisch perspectief op gebeurtenissen uit de historie van de Lage Landen gaan Nederlanders misschien wat meer Europees denken.

Walter Schlundt Bodien, Assen op 04-07-2007, 11:17

Niet Maxime Verhagen, maar de Maastrichtse geschiedenisleraar van zijn zoon zal een fles champagne ontkurkt hebben. In 1968 kregen we de mammoetwet van die andere Limburger Cals. Het geschiedenisonderwijs werd gedeclasseerd. Iedereen geboren sinds 1 oktober 1956 heeft sindsdien op het MO geen fatsoenlijk geschiedenisonderricht gehad. Niet alleen kenden leerlingen van de Pabo niet voldoende Nederlands meer sindsdien, noch rekenen, moesten daarentegen de school wel verlaten omdat ze niet konden breien na een jaar, zelfs duurbetaalde Paboleraren geschiedenis kennen nu te weinig geschiedenis om de geschiedeniscanon te onderwijzen, bleek gisteren

J.Verhoeven., Deurne op 04-07-2007, 10:26

De katholieken zongen zeker niet liever Turks dan Paaps, dat was Lumey, de moordenaar van de martelaren van Gorkum. Niet wij verprutsten de eenwording van Nederland en België. Het was de megalomane koningkoopman Willem I zelf die de Belgen terecht tot opstand dreef. Willem I die eerder als ex-kroonprins zijn Nederlandse rechten had verkocht aan Napoleon I in ruil voor Duitse bezittingen. Geen regenten, maar een slecht democratisch gekozen parlement met daarin wat tot jonkheer geupdate katholieken. De Ieren, zij zullen walgen van Willem III die zijn schoonvader bestreed en Ierland tot heden ten dage opzadelde met Oranje-marsen.

J.Verhoeven., Deurne op 04-07-2007, 10:24

"Maar evenzogoed nemen ze het ons kwalijk dat we het christelijk front tegen de oprukkende moslims ernstig verzwakt hebben. We lieten Karel V en Philips II dit karwei opknappen, terwijl wij hier roekeloos zongen dat we liever Turks dan paaps waren." Pardon? 1. het ging niet om de oprukkende moslims, maar om de Turken. 2. Er was geen christelijk front tegen de Turken, dat ontstond pas in 1686, toen eindelijk Wenen werd bedreigd en de Fransen zich aansloten bij de Habsburgers. 3. Ook binnen het "christelijke front" waren er spanningen: de Duitse keurvorsten steunden zowel de oorlog tegen de Turken als tegen de Spaanse Habsburgers in Nederland

Kees T., Boedapest op 03-07-2007, 23:47

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Dossier

Fotoreportage

Bekijk hier alle fotoreportages op trouw.nl. Elke fotoreportage vertelt een verhaal in beeld. Soms op zichzelf staand, soms gerelateerd aan een artikel.

Historische krant

Illegale Trouw

Hier kunt u alle landelijk verspreide edities van Trouw lezen die tijdens de Tweede Wereldoorlog illegaal werden gedrukt en verspreid.

Naschrift

Lezersinzending

Wil u ook uw eigen dierbaren herdenken? De website van Trouw biedt die mogelijkheid. Schrijf een mooi persoonlijk portret van de overledene en stuur die - liefst met een foto - op.

dossier

Tien geboden

Freelance journalist Arjan Visser publiceert sinds januari 1998 om de twee weken zijn Tien Geboden-interviews in Trouw.