schouten / De kleine man
Vroeger had je ‘de kleine man’. Als jochie werd ik ook wel eens ‘kleine man’ genoemd maar gaandeweg werd me duidelijk dat ik toch niet ‘de’ kleine man was.
De kleine man was geen dwerg, hij hoefde zelfs niet eens een man te zijn, ook een vrouw en een meute kinderen konden de kleine man zijn. Het was een sociaal verschijnsel. De kleine man was het eenvoudige mens zonder veel opleiding, zonder veel kansen om hogerop te komen en zonder veel geld. De kleine man leefde als het goed was rustig in een klein huisje en wist dat hij klein was en waarschijnlijk niet veel groter zou worden. Als het goed was vond de kleine man dat niet eens zo heel erg, hij wist niet beter. Er waren er een heleboel van, maar ze waren nogal rustig en ze bezorgden weinig overlast. Eigenlijk bestond de meerderheid van de bevolking uit de kleine man. Zou hij nog bestaan? Ik geloof van niet. De kleine man heeft de laatste decennia een enorme stoot hormonen in z’n donder gekregen en is tot een grote man opgeblazen. Hij heeft een middenklasse-auto, misschien wel een bootje in het watertje achter z’n huis, hij gaat in Spanje op vakantie of wie weet naar de Dominicaanse Republiek, en hij kijkt porno als het zo uitkomt. Her en der is hij zelfs zo groot geworden dat hij aan het beleggen is geslagen. Eerst een beetje onnozel, en hij moest geld lenen om in zogenaamd lucratieve beleggingsobjecten te stappen en dat geld raakte-ie toen kwijt, maar de hormonen bleven werken, hij kan het nu alleen. Zo goed, dat ze in de wereld van de grote bedrijven zich achter de oren krabben en zich afvragen of die beleggers niet te veel macht krijgen want beleggers willen snel geld zien en het interesseert hen misschien niet erg hoe het over tien jaar met dat mooie vaderlandse bedrijf staat. Wat dat betreft zijn ze van binnen toch nog de kleine man gebleven, ze moeten vooral voor zichzelf zien te zorgen. Maar van buiten zien ze er groot en veeleisend uit en roepen gewoon maar dingen tegen bankdirecteuren en andere hotemetoten. De zichtbaar kleine man van eerlang is uit het straatbeeld verdwenen. Alhoewel, ik had er onlangs nog een over de vloer. Hij kwam namens de KPN of hoe heet dat tegenwoordig, om mijn ADSL-verbinding aan te leggen en zei na een tijdje op de vloer te hebben gelegen in de buurt van mijn Bösendorfer ‘ik ben toch maar een gewone jongen’. Ze zijn er dus nog wel maar het is een bedreigde soort geworden, hun aantal slinkt snel, tenminste in Nederland. Op Koninginnedag stond de hele dag een oude Skoda voor mijn huis geparkeerd met een Hongaars nummerbord. Aan het eind van de middag kwamen de bezitters terug, allemaal een beetje armoedig dik, man, vrouw, twee dochters en een zoontje, beladen met puzzels, lampenkappen, een Fisher Price kinderkeukentje en wat servies. Kennelijk waren ze op hongertocht in het Koninkrijk der Nederlanden geweest. Alvorens ze wegreden, na hun Skoda te hebben aangestampt, aten ze in de auto nog tevreden een patatje of iets dergelijks, te midden van de nieuwverworven oudheden. Dat was er nog een in ongerepte staat: de kleine man.
İ Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.





Reacties (11)
In het grachtengordelcircuit kom je inderdaad weinig mensen tegen zoals de kleine man (van Louis Davids).Schouten zou eens achter zijn Bosendorfer vandaan moeten kruipen en rondkijken wat er allemaal in de wereld te koop is.Een mens is nooit te oud om te leren.
J.H.Bruijnjé, De Rijp op 02-05-2007, 15:41
aardig tijdbeeld.....en wat is..... eerlang..... een mooi ,bijna vergeten, woord !
reflexxus, zutphen op 02-05-2007, 13:38
De 'kleine man' bestaat nog steeds. De columnist heeft ze kennelijk niet in zijn vrienden- en kennissenkring, maar er zijn nog veel, heel veel 'kleine mannen' en 'kleine vrouwen'. De Voedselbanken zijn er niet voor niets. Deze 'kleine vrouw' bijvoorbeeld moet rondkomen van 50 euro per week (incl. eten, drinken, schoonmaakmiddelen, persoonlijke verzorging, telefoneren etc.). Ik was ooit wat groter, maar sinds de wao is mijn inkomen met 1600 euro netto gedaald. Dus tja... geen auto hier, zelfs geen Skoda.
Aljo, Amersfoort op 02-05-2007, 13:36
Dat de kleine man ook een vrouw kan zijn is mooi gezegd. Maar dat met de kleine man 'het eenvoudige mens' werd bedoeld kán niet waar zijn: HET mens is per definitie een vrouw. mens (de ~ (m.), ~en): het hoogst ontwikkelde wezen, dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt => homo sapiens, mensenkind, sterveling, wereldburger, ziel mens (het ~ (v.), ~en): [pej.] vrouw
Bella, Leiden op 02-05-2007, 13:35
kleine man blijft kleine man, ook met middenklasser en vrijstaande doorzonwoning; de grote man koopt een ticket space shuttle voor een tripje.
koen, rotterdam op 02-05-2007, 13:35
Erg mooi verhaal, meneer Schouten ! U heeft het in uw verhaal over de kleine man en het Grote Geld gehad; hierop aansluitend zou ik nog die andere in 't zonnetje willen zetten : de kleine man en het Grote Gevoel. Sinds Pim Fortuyn is hij/zij zich ervan bewust dat hij meetelt, zijn mening over politiek, voetbal, muziek, opvoeding van kinderen wordt gehóórd ! Historisch, sociaal en cultureel besef zijn in deze van minder belang dan louter het besef dat hij zijn belangrijke mening niet langer vóór zich hoeft te houden. En dat besef doet hem steeds groter groeien. Het is diezelfde kleine man die Fortuyn en Cruijff tot Belangrijkste Persoonlijkheden van Nederland kiest, en die tien keer de Amsterdam Arena bevolkt voor een concert van de eeuw van Borsato of voor een herdenking van Hazes. Bescheidenheid of nederigheid zijn hem vreemd en hij geniet met volle teugen van die verworven Grootheid : hij is niet langer de kleine man, hij is de nieuwe Grote Man.
jimbo, oss op 02-05-2007, 13:34
Gewone jongen of kleine man: niet hetzelfde. "Gewone jongen" slaat meestal op afwezigheid van intellectuele pretenties en op het niet met mes en vork kunnen eten, met daarbij als vanzelfsprekend aangenomen dat dat in tegenstelling is met wat je gezien de niet geringe status van die persoon eigenlijk zou verwachten.
Jaap, IJmond op 02-05-2007, 13:33
Die voor een dubbeltje geboren is wordt nooit een kwartje, was het parool van de kleine man. Maar opgeblazen in de vaart van de spiegeltjes en kralen economie zal zijn lucht niet duurzaam blijken, mag ik vrezen. Want recht evenredig aan de olie voorraad is de schijn welvaart van die kleine man met dat confectie pakkie an.
pellinkhof, genneton op 02-05-2007, 12:38
Deze kleine man kreeg met StNicolaas een kleur/leesboek waarin al fors gekrast was met kleurpotlood. Maar er zat ook "mooi" speelgoed bij. Buurjongens kregen aanzienlijk minder dus kleinere en kleinste mannen waren er ook. Zondags worst of kaas op brood terwijl ze in de straat jam of suiker hadden. Maar ja die papa dook vrijdags voor thuiskomst eerst de kroeg in. Mijn pa was blij met 2 cent opslag op het uurloon bij de fabriek. Nu hebben veel kleine mannen het goed of beter. Maar hoeveel hebben een enorme schuld opgebouwd om aan hun zogenaamde geluk van die middenklasser en extra vakanties te kunnen voldoen. Maar inderdaad als je thuis het kleine gezin gewend was ben je nu uiterst tevreden als je door betere opleiding boven modaal bent uitgestegen, verantwoord met je geld omgaat, geen geldzorgen, maar geluk is niet van de miljoenen afhankelijk waar velen zich in deze graaicultuur aan bezondigen. Wijsheid komt met de jaren en inzicht dat niet alles hoeft te blinken om mooi te zijn.
Johannes, zoetermeer op 02-05-2007, 12:33
Schouten snakt naar die goeie ouwe tijd waarin de kleine man zijn plaats nog wist. Tot zijn ontsteltenis gedraagt de voormalige kleine man zich nu als een zelfzuchtige geldwolf, die geen boodschap heeft aan het voortbestaan van Nederlandse bedrijven maar maximaal rendement op zijn aandelen eist. Maar de waarnemingen van Schouten kloppen niet. Hij is te ver verheven geraakt boven het gewone volk en kijkt er met minachting op neer. De kleine man is nog steeds ruim vertegenwoordigd binnen onze bevolking. Ik kan dat als volkstuinder weten want mijn medetuinders behoren allemaal tot het genus kleine man. Dat ze een vliegvakantie naar Turkije boeken i.p.v. een camping op de Veluwe, heeft daar niets aan veranderd. Dat ze een auto voor de deur hebben staan, al evenmin. Het zijn niet de kleine mannen die PCM voor honderden miljoenen hebben benadeeld, maar durfkapitalisten. De kleine man heeft het beter dan vroeger, maar intellectuelen als Schouten zijn er financieel veel meer op vooruit gegaan.
pietkremer, harmelen op 02-05-2007, 12:33
En wat komt deze kleine man, per 1 mei, hier doen? Groot worden!
Explozeman, Harderwijk op 02-05-2007, 10:08
Plaats een reactie
Stuur artikel door