Goslinga / Armeense kwestie meer dan een lakmoesproef
-
- 1 / 2
-
Dossier
De assisente van het CDA-kamerlid Nihat Eski heeft twee voornamen: een oerhollandse en een Turkse. Daarmee brachten haar ouders een dubbele loyaliteit tot uitdrukking, de ene aan de Nederlandse buurvrouw die zich voor hun kinderen als een oma gedroeg, de andere aan hun land van herkomst.
In 2001 bracht de WRR, de onafhankelijke denktank van de regering aan de Lange Vijverberg in Den Haag, een rapport uit met het advies dit verschijnsel als behorend bij een ’open immigratiesamenleving’ te accepteren. De politieke kwestie die is ontstaan over de opstelling van Kamerleden en kandidaat-volksvertegenwoordigers van Turkse afkomst tegenover de massaslachting onder de Armeense christenen in 1915 laat zien dat dit gemakkelijker gezegd is dan gedaan.
De vraag is of de partijbesturen van CDA en PvdA niet te snel en te overhaast handelden toen zij eind september de kandidaten van hun verkiezingslijsten verwijderden die deze gebeurtenis niet volmondig als genocide veroordeelden of daarover twijfel opriepen. Louter bezien in termen van politieke geloofwaardigheid hadden zij misschien gelijk, maar dan springt nog altijd de radicaliteit van de beslissing in het oog in een zaak die meer kanten heeft.
Het WRR-rapport uit 2001 was bijna revolutionair, in die zin dat het voor het eerst luid en duidelijk uitsprak dat Nederland een immigratiesamenleving was geworden. Dat lijkt nu niet zo verrassend meer, maar tot aan de eeuwwisseling rustte op deze constatering een zwaar politiek taboe. Het scheelde maar weinig of Roger van Boxtel, de minister van integratie in het tweede kabinet-Kok, was met pek en veren Den Haag uitgejaagd toen hij in 1998 zei dat Nederland ’een immigratieland’ was. Feitelijk had hij gelijk, maar hij mocht het niet zeggen.
Intussen zijn we ons door een aantal gebeurtenissen scherp bewust geworden van de aanwezigheid van meer dan twee miljoen immigranten in ons midden, onder wie bijna een miljoen moslims. Maar nog altijd blijkt het politiek zeer lastig voluit de consequenties hieruit te trekken en te erkennen dat we door immigatie, maar ook door globalisering en verdere Europese integratie, in een sterk veranderde samenleving terecht zijn gekomen, die andere eisen stelt en andere oriëntaties vergt. De moeizaamheid van deze omslag verklaart de heftigheid waarmee het debat over de integratiekwestie verloopt.
De WRR stelde destijds dat een open immigratiesamenleving moet accepteren dat migranten gelijktijdig op hun land van herkomst georiënteerd blijven. We moesten daarom niet van hen verlangen zich volledig aan onze cultuur aan te passen. Diversiteit was juist mooi, zolang deze verscheidenheid niet leidde tot segregatie. Het beleid behoorde zich vooral te richten op versterking van de individuele weerbaarheid van immigranten, zodat ze voluit konden participeren, zowel op de arbeidsmarkt als in het maatschappelijk leven. Vanwege het verschijnsel van de tweezijdige loyaliteit adviseerde de raad de dubbele nationaliteit van immigranten formeel te aanvaarden.
Met de kennis van nu weten we dat de denkers aan de Lange Vijverberg zich de overgang naar de open immigratiesamenleving iets te rooskleurig voorstelden. Als verzachtende omstandigheid geldt dat zij hun rapport schreven voordat de aanslagen op de Twin Towers plaatsvonden, die sterke repercussies hadden voor de stemming jegens de moslims in ons land. Maar misschien hadden de onderzoekers lering moeten trekken uit de ervaringen in ons eigen land met de katholieken. Deze bevolkingsgroep moest in de 19de eeuw opboksen tegen de protestantse beduchtheid dat zij loyaler waren aan de paus dan aan de Nederlandse staat. Ook toen deed zich dus het verschijnsel van dubbele loyaliteiten voor.
Het antipapisme stak op felle wijze de kop op, toen de paus in 1853 de katholieke kerkprovincie Nederland herstelde. Protestantse agitatoren verbrandden papieren bisschoppen op straat en riepen de koning op ’zich krachtdadig te tonen en Rome in het aangezicht te slaan’. De woelingen kostten Thorbecke politiek de kop, hoewel hij zich terecht beriep op de zojuist in de nieuwe grondwet verankerde vrijheid van godsdienst. Het antipapisme werkte nog lang door in de Nederlandse politiek, zelfs tot na de oorlog. Het vond zijn definitieve einde in de politieke fusie van protestanten en katholieken in het CDA in 1980.
De denktank aan de Hofvijver was overigens niet blind voor de realiteit. Zij sprak vijf jaar geleden de verwachting uit dat zich vaker botsingen van opvattingen zouden voordoen en dat de toon zou verscherpen. Ook dat was in hun ogen inherent aan een open samenleving met een grote culturele diversiteit. In dat licht is het logisch dat met zoveel Turken en Armeense en Syrische christenen in ons midden de discussie over de traumatische gebeurtenissen in 1915 vroeg of laat zou losbarsten.
Uit de reactie van de partijbesturen van CDA en PvdA is gebleken dat het begrip voor de dubbele loyaliteit van hun Turkse kandidaten en de spanningen die dat voor hen meebrengt, niet al te groot is. Door hun overhaaste handelen hebben ze bovendien de geschiedenis, en meer nog de volkenrechtelijke kwalificatie daarvan, teruggebracht tot een lakmoesproef voor politieke correctheid. Dat is een verenging die in geen geval recht doet aan de tragiek en de omvang van de slachtingen onder de Armenen.
Met de verklaring dat zij de term ’genocide’ terecht vinden, maar Turkije het recht toekennen het gebruik van deze kwalificatie te bestrijden, hebben de PvdA-kamerleden Albayrak en Timmermans gepoogd aan deze verenging te ontsnappen. Daarin kan kritiek worden gelezen op het overijlde besluit van PvdA-voorzitter Van Hulten om de kandidaat Sacan van de lijst te gooien. Als de onrust naar aanleiding van deze kwestie iets duidelijk heeft gemaakt, is het dat de grote volkspartijen CDA en PvdA de omslag naar de immigratiesamenleving nog altijd niet volledig op haar betekenis schatten.
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Reacties (13)
Vóór dat ik ging varen op de grote vaart, werd mij door leraren ingepeperd, dat wanneer je in het buitenland was, je de wet van het land, waarin je je bevond, had te respecteren boven de wet van je eigen land. En nu zie ik dat de sharia van diverse "buitenlanden" de boventoon in ons eigen land gaan voeren met behulp van onze democratie en onze tolerantie en onze gastvrijheid en alle aangeboden hulp en alle aangeboden onderwijs en alle recht om te stemmen. Raak ik nou de weg kwijt als ik mij onbehaaglijker en banger ga voelen versus hoe ik mij moet voelen en opstellen volgens onze regeerders? Gaat het probleem, wat al decennia loopt, wel opgelost worden? Of gaan er geen knopen doorgehakt worden en wordt het alleen maar erger? Echt, het is een wond, die aan het stinken is.
Freddie, Voorne Putten op 08-10-2006, 20:30
Dit artikel bewijst weer eens, dat vele Nederlanders het verschil tussen feiten en meningen niet kennen - Albayrak en Timmermans overigens wel. Feit is, dat in 1915 tussen de half en anderhalf miljoen Armeniërs onder verantwoordelijkheid van de Osmaanse overheid dood zijn gegaan. Zoiets heet massamoord en eventueel genocide. Dit ontkennen is een leugen. Daarom is het betoog van Goslinga irrelevant. Over de interpretatie van dit feit - bijvoorbeeld de houding van de slachtoffers tegenover hun toenmalige overheid - kan vrij gediscussieerd worden, ook nadat het wetsvoorstel van de CU is aangenomen. Dubbele nationaliteit heeft daar niets mee te maken en de uitlatingen van de Turkse overheid al evenmin. Albayrak en anderen zijn daar trouwens totaal niet verantwoordelijk voor. Bespaar me, dat mijn dorpsgenoten mij verantwoordelijk stellen voor de onzin die Balkenende, Donner en Verdonk de laatste vier jaar hebben uitgekraaid.
M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 08-10-2006, 12:50
Het heeft mij verbaasd om te lezen dat de meeste reacties getuigen van een erg bevooroordeeld standpunt. Men is niet eens bereid om naar argumenten te luisteren. En dat in een zogeheten democratie. Turken worden automatisch in het verdomhoekje gezet door deze in de laatste 5 jaar gehersenspoelde zogenaamd "superieure" vertegenwoordigers van de Westerese beschaving! Al ruim 90 jaar doet de Armeense genocide-industrie precies hetzelfde. Gelet op de vooringenomenheid van met name Verhoeven uit Deurne wil ik hem herinneren aan de advertentie die 69 vooraanstaande wetenschappers hebben geplaatst in de New York Times en Washington Times over de vermeende Armeense genocide. En dat waren echt geen Turken. Bovendien mag Verhoeven zich schamen om Turkije met China te vergelijken. Hij/zij weet natuurlijk niet dat ALLE boeken, ook de pro-armeense, gewoon in Turkije verkocht worden. Wat geschiedvervalsing betreft zou hij eerst aan de bel moeten trekken omtrent de zogenaamde Politionele acties!!
Bengi Han, Eindhoven op 08-10-2006, 12:48
Ik raad de heer Goslinga aan om het artikel "De 'vergeten' genocide" van dr. Ton Zwaan eens te lezen. Dit artikel verwoordt op gemotiveerde en onderbouwde wijze de, breed onder historici gedragen, visie dat de massamoord op honderdduizenden Armeense mannen, vrouwen en kinderen een welbewuste, van overheidswege geleide actie is geweest die grote overeenkomsten vertoont met (en mede als 'inspiratie' heeft gediend voor) de latere Holocaust. Misschien is het aardig om daarna eens een gedachten-experimentje te doen: stel dat het CDA en de PvdA kamerleden van Duitse afkomst van hun lijst hadden geschrapt omdat zij de Holocaust als 'een leugen' hadden bestempeld en ook nu nog weigerden daarvan afstand te nemen. Zou de heer Goslinga dat dan ook een 'radicale' en 'overijlde' reactie hebben gevonden? De PvdA en het CDA hebben de enig juiste beslissing genomen.
J. Albarda, Zwolle op 08-10-2006, 12:48
Wat de dubbele paspoorten en dubbele loyaliteiten betreft zou ik de mensen willen vragen of ze dan ook alle 2e paspoorten van Nederlanders in het buitenland willen afpakkeN? En daaraan kunnen we meteen de vraag toevoegen of ze dan ook de dubbele loyaliteit van de Ronny Naftaniels van het CIDI en de helft van evangelistich Gchristelijk Nederland willen bekritiseren gelet op de onvoorwaardelijke steun aan de Staat israel? De hypocrisie, onwetendheid en de vooroordelen maken inmiddels bijna elk gezond denkend mens misselijk in dit land. U bent met zijn allen hard op weg om Huntington's clash of civilizations waar te maken. Tot slot: Turken hebben niets te leren van een land dat zijn eigen "politionele acties" en de moordpartijen in Indonesie kan bespreken en erkennen. Zeker als de zo bejubelde Westerse Christelijke beschaving verantwoordelijk is voor de genocide op 100 miljoen Indianen in 400 jaar, slavernij, kolonialisme, atoombommen, Dresden etc etc. Of waren dat ook al moslims?!
Bengi Han, Eindhoven op 08-10-2006, 12:45
Goslinga analyseert juist. Nog steeds doet de regering of ons land geen immigratieland is. Daarom ook de onbekookte reactie van PvdA en CDA op de Turkse 'genocide' op Armenen. Goslinga toont ook de wortel aan van dergelijke reacties, waarmee we al jaren te kampen hebben: het is standaard calvinistisch gedrag aangaande andersdenkenden, voorheen de katholieken. Het commentaar van Van Doorn, dat overigens op de Trouw-site ontbreekt, gaat ook over deze kwestie. Het is om in te lijsten en op te hangen in alle fractiekamers van Den Haag. Dat zal niet gebeuren. Ook Haagse politici kijken niet graag in de spiegel. De encyclopedie meldt dat Armenen en Turken al 1000 jaar terug met elkaar knokten. Eeuwenlang zijn ze erfvijanden gebleven. In het Algemeen Handelsblad uit 1920 was te lezen dat het Armeense leger danig had huisgehouden onder Turken, voordat Turken tot wraakactie overgingen (bron: NRC Handelsblad, 6 oktober). Als dat waar is, wordt de Haagse stampei nog genanter. Edward Krabbendam
edward krabbendam, goes op 08-10-2006, 12:44
volgens mij werden ze van de lijst gehaald omdat ze in Nederland het één zeiden "we steunen het fractiestandpunt en dus het voorstel van de CU" en in Turkije een paar dagen totaal iets anders!! DAT is een politieke doodzonde voor een parlementariër. Je moet je NOOIT laten betrappen op het feit dat je voor gehoor A iets zegt, wat je keihard bij gehoor B tegenspreekt en als onwaarheid betiteld. Dat tast je geloofwaardigheid te sterk aan, en daarmee de geloofwaardigheid van de partij ... en dat in verkiezingstijd!! Logisch dat ze moesten vertrekken.
JvG, groningen op 07-10-2006, 16:44
De dubbele nationaliteit heeft mij nog nooit beziggehouden. De veel interessantere vraag is og de Turkse overheid haar Turkse onderdanen gebruikt om invloed uit te oefenen. dat lijkt zonder meer het geval. Maar ja, daarvoor zijn we nu juist een souvereine staat: om ons niet de les te laten lezen door andere souvereine staten tenzij we het met hen eens zijn en daarvoor moet je toch eerst argumenten uitwisselen, is het niet? Dat de Turkse overheid van de Armeense kwestie een casus belli wil maken, lijkt nog meer reden te zijn om de discussievaardigheid van die overheid te laten toetsen door het EU parlement. Want aan dergelijke grootmachten met dit type bewaren wij in Europa slechte herinneringen.
rebel, naarden op 07-10-2006, 16:06
En het nog maar niet willen begrijpen? Let op. De heftigheid waarmee het debat over de integratiekwestie verloopt vindt zijn oorzaak in het feit dat het niet de volkswil is geweest om een immigratieland te worden. Net zoals het de volkswil niet is geweest om de euro in te voeren. Daarom is te stellen dat de parlemenatire democratie in staat van faillissement verkeert.
Democraat, Amsterdam op 07-10-2006, 15:57
De WRR is als het gaat om de islam en immigratievraagstukken niet meer dan een politiek instrument, die in de rapporten over die onderwerpen elke wetenschappelijke benadering terzijde laat. Dubbele nationaliteiten geven dubbele loyaliteiten. Dat betekent dat de bezitter vroeg of laat of voor het ene land of voor het andere land als landverrader geldt en men kan gemakkelijk namens dat andere land als een 5e colonne druk uitoefenen. Een uitspraak van de Commissie Gelijke Behandeling over een manager bij de sociale dienst in Rotterdam is een verdere stap bij het buigen voor de buitenlanders. Hij wil als moslim vrouwen geen hand geven. De Commissie vindt dat akkoord. Bij een belangrijke functie in openbare dienst horen geloofsuitingen niet thuis en gelden Nederlandse normen, zeker waar het niet de hand drukken een regelrechte schoffering betekent. Maar op de een of andere manier willen de Nederlanders in eigen land perse buigen voor de buitenlanders, ook met de dubbele paspoorten.
J.J. v.d. Gulik, Andijk op 07-10-2006, 15:56
Lees Trouw: 'Turkije waarschuwt Parijs om de wet aangaande de erkenning der Armeense genocide, die a.s donderdag besproken wordt' De goedkeuring van de wet zou door het Turkse publiek als een vijandelijke daad worden gezien, zei gisteren woordvoerder Namik Tan van het Turkse ministerie van buitenlandse zaken op een persconferentie. Donderdag weten we dus of de Fransen nog baas zijn in eigen land!
J.Verhoeven, Deurne op 07-10-2006, 09:32
Wie vind dat mensen geen dubbele nationaliteit mag hebben heeft pech..Wij blijven hier wonen..Bevalt het je niet ga je maar weg..Nederland is ook van ons, en wij beslissen zelf ook over onze eigen toekomst..Je mag paniek zaaien zoveel als je wil, maar je kan niks doen aan de realiteit..
Kaner, Amsterdam op 07-10-2006, 01:14
Nee, heer Goslinga , ze hebben zich te laat gerealiseerd dat ze het niet konden maken hun achterban, die al minstens 8 jaar sliep/stil gehouden werd, van zich te vervreemden. Ze kozen voor de veilige weg. Te laat begrip voor hun eigen achterban. Als je je instructies haalt, in de USA, hoor je niet in onze volksvertegenwoordiging. Als je je instructies haalt of krijgt vanuit Turkije, kun je geen Nederlandse volksvertegenwoordiger zijn. Net zo min als militair. Dubbele nationaliteit en integriteit verdragen zich niet met elkaar. De voorgeschiedenis van WOII leert dat. Dit is mijn land, ik zit niet te kijken om te leven in een land waar Turkije of de USA, of welk land dan ook uitmaakt, wat ik kan denken of onderwijzen. Je kunt niet praten met hen die niet willen luisteren, zeiden de moordenaars van Socrates. Ik heb dat Turks gedoe zelf ondervonden. Hebben wij vrijheid van meningsuiting in Turkije? Nee. De geschiedenisboeken zijn daar net zo vervalst als in China.
J. Verhoeven, Deurne op 07-10-2006, 00:41
Plaats een reactie
Stuur artikel door