Ga direct naar de content

Dossiers
21 september 2006
door Rob de Wijk

De Wijk / De Taliban in Afghanistan bepalen inmiddels de toekomst van het Navo-bondgenootschap

   

De Britten en de Navo hebben de situatie in het zuiden van Afghanistan onderschat. Dat zei Des Brown, de Britse minister van defensie, deze week. Hij schetste een dramatisch beeld. De opbouw komt nauwelijks op gang. Meer troepen zijn noodzakelijk, maar erg moeilijk te vinden.

Hij wijt de onderschatting onder meer aan onjuiste analyses van de inlichtingendiensten. Dat is flauw, want iedereen wist dat het een zware missie zou worden. Sterker, de Britse Isaf-commandant, generaal David Richards, voorspelde in mei, dus ruim voor de start van Isaf, dat het een vechtmissie zou worden.

Minister Brown maakt echter ongewild duidelijk wat het echte probleem is: in de politiek domineert het wensdenken. Dat maakt blind voor onwelgevallige informatie, zeker als daardoor de hele uitzending in gevaar komt. Zo werd door veel politici het simpele gegeven genegeerd dat door het starten van de Navo-operatie in het zuiden de Taliban de wind in de zeilen zouden krijgen. Van tevoren kon Brown voorzien dat veel inwoners van provincies als Helmand, Kandahar en Uruzgan de Navo als indringer beschouwen die de door hen gesteunde Taliban wil vernietigen en steun levert aan de bestrijding van de papaverteelt waardoor zij van hun enige inkomstenbron worden beroofd. Daardoor leidde de inzet van Isaf automatisch tot grotere spanningen met de bevolking en confrontaties met strijders. En Brown kon weten dat de Taliban de Navo zouden gaan uittesten, want dat hadden ze namelijk zelf aangekondigd. Kortom, het was bekend dat het vechten zou worden, dus moet Brown maar even door de zure appel heen bijten.

Wensdenken domineerde ook de discussie over de aard van Isaf. Tot begin 2006 drongen de Amerikanen aan op het in elkaar schuiven van de door de Navo geleide opbouwmissie Isaf en de door hen geleide strijd tegen Taliban en Al-Kaida, operatie ’Enduring Freedom’. In het Verenigd Koninkrijk en ook in Nederland trachtten veel politici de missie als humanitaire operatie aan het publiek te verkopen. In ons land werd zo de steun van de PvdA verkregen. Andere landen, zoals Duitsland, dwongen beperkende voorwaarden af. Ze doen wel mee aan Isaf, maar willen bijvoorbeeld niet vechten.

In mei klaagde Richards ook tegen parlementariërs over regeringen die voorwaarden stellen en op deze strikte scheiding tussen beide missies blijven hameren. Inmiddels is duidelijk dat de scheidslijn tussen de missies is vervaagd, want iedereen vecht nu tegen de Taliban.

In Navo-kringen wordt daarom openlijk gespeculeerd over een aankondiging tijdens de topontmoeting van staatshoofden en regeringsleiders eind november in Riga. Dat zou het moment zijn om te verklaren dat beide operaties in elkaar worden geschoven. Begin volgend jaar kan de Navo dan onder Amerikaans commando zowel de vechtmissie als de opbouw gaan uitvoeren.

Als PvdA’er Bert Koenders tegen die tijd minister van buitenlandse zaken is, krijgt hij dus te maken met een netelig politiek probleem. Terugtrekken is geen optie. Want Afghanistan bepaalt inmiddels de toekomst van het bondgenootschap. Hoe hoog de nood is, bleek begin september. Toen vroegen de militaire chefs van de Navo om meer troepen. Een ongebruikelijk verzoek, waarmee de Navo haar eigen zwakte toegaf. Maar tot op de dag van vandaag hebben slechts Polen en Roemenië, respectievelijk 900 en 190 van de 2500 gevraagde soldaten toegezegd. Maar deze landen beschikken niet over de juiste eenheden om de moeilijke operaties tegen de Taliban te kunnen uitvoeren. Afghanistan heeft nu al de fundamentele zwakte van de Navo blootgelegd: te weinig lidstaten met geschikte troepen, te weinig politieke durf, want te veel nationale mitsen en maren waardoor commandanten beperkt worden in hun taakuitvoering. En te veel politici als Brown, met grote ambities, gebaseerd op wensdenken die daardoor onvoorbereid de oorlog ingaan.

© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.

Reacties (14)

Zo blijft de (overleden?) leider van de islamitisch-totalitaire sekte steeds weer zijn gelijk bewijzen. Bij vele gelegenheden heeft hij beschreven en voorspeld hoe de 'moderne' mogendheden van oost en west zich stuklopen op zijn guerrilla-tactiek. Hij wist maar al te goed dat zijn tegenstanders al verliezen als zijn gedachtegoed alleen maar blijft bestaan, meer is niet nodig. Een echte overwinning zit er niet in voor Bin Laden en zijn volgelingen. Een echt verlies voor de Amerikanen en de NAVO is slechts een kwestie van tijd. Niemand verandert een cultuur, die veel dieper nog wortelt dan het oppervlakteverschijnsel van de islam, even in een paar jaar. Vergeet het maar. De Russen hebben het ervaren en ook niets geleerd, zie Tsjetsjenië. De Amerikanen hebben van Viet-Nam eveneens niets geleerd, zie Afghanistan en Irak. En wij, Nederlanders? We gedragen ons als een zwakke broeder: we doen als de grote jongens, we imiteren hen. Meelopers zijn we, zonder eigen visie of persoonlijkheid. Bàh!

Addo Eijlsum, Rotterdam op 24-09-2006, 19:57

De Senlis Council, een Franse organisatie, welke tot doel heeft om de drugsproblematiek in Afghanistan onder controle te krijgen door alternatieven te scheppen voor de bevolking heeft begin september een alarmerend rapport geschreven: Afghanistan 5 years later: the Return of the Taliban. Zie http://www.senliscouncil.net/modules/publications/014_publication . In dit rapport wat door de westerse media wordt genegeerd staat overduidelijk dat de huidige militaire strategie een fars is in het zuiden van Afghanistan. Verder een link naar een site van de Taliban(volgens het rapport): http://www.alemarah.org/ Enige video's van de Taliban... http://www.freewebtown.com/asimnbadar/filmona.htm Idnien ik er vanuit een militair oogpunt naar kijk dan is het grootste probleem het terrein. De Taliban hebben het voordeel dat ze bereidt zijn te sterven voor hun geloof. Iets wat die verwende Nederlandse soldaten niet bereidt zullen zijn te doen bovendien voor welk geloof? Wie wil er nou voor JP sterven ??

People Against State Terror, Amsterdam op 24-09-2006, 09:47

Politici en leugens. Kijk naar Bush. Hij verkocht de inval in Iraq als een zogenaamde zoektocht naar massvernietigingswapens. Nederlandse politici zijn domweg loopjongens van de Amerikanen. Een eigen koers, meer lijkend op Frankrijk, durft men niet te varen afhankelijk als men kennelijk is van economische relaties met Amerika. Deze verborgen agenda krijg je als kiezer trouwens nooit te zien of te horen. Ondertussen betalen we als belasting betaler een krijgsmacht van padvinders die niet naar Afghanistan zijn gegaan om daar gedood te worden maar om belastingvrije salarissen te krijgen. Wat kost deze operatie ons eigenlijk? Wordt het nu echt veiliger? Geloof er niets van. Sinds 11-9-2001 zijn er ruim 70000 doden gevallen in de war on terror van Bush. Tegen de Taliban ga je ook als Nato verliezen: zij hebben de kracht van het geloof aan hun zijde. Iets wat "onze" jongens(onwetend als ze zijn) niets zegt. Sterker ze "vechten" niet uit geloofsovertuiging maar voor geld. En dat is erg zwak.

Peter, Den Haag op 23-09-2006, 18:48

Ja, de Britten hebben de situatie in Afghanistan onderschat. En de NAVO. En de Nederlandse politiek. En dat krijg je ervan als je militairen iets anders wilt laten doen dan waarvoor ze zijn opgeleid. Politici zijn wel de slechtste militairen die je je kunt voorstellen en veroorzaken voortdurend meer ellende dan nodig was door in hun arrogantie en obsessie om invloed te hebben op militair handelen.

Bukowsky, Viña del Mar op 22-09-2006, 19:40

Van een organisatie tegen de oost blok, NAVO is gewoorden een organisatie die koloniseert ander landen. Taliban zijn burgers van Afghanistan en hebben het recht om te verzeten tegen kolonisatoren met naam de Amerikanen en NAVO. Musharaf de president van Pakistaan heeft gezegd dat Amerika wild zijn land bombarderen met kernwapen als hij laat hun niet Afghanistan koloniseren. Dus Oussama bin Laden en El-Qaida en de bewijs van 11 september zijn allemaal zoek. Misschien de premier van Nederland heeft de bewijzen gezien dat de Premier van Pakistaan heeft niet?

Larbi Alili, Delft op 22-09-2006, 19:39

Wederom weer een leuke analyse over de tactiek. Op zich zinnig. Maar zoals sommigen hier al aankaarten: Waarom zit de NAVO daar? Moeten we dat niet eens bespreken? Waarom zit Nederland daar? Gewoon als hulptroepen van een bezettingsmacht. En daar ben ik tegen. Nederland moet zich niet laten misbruiken voor de machtspolitiek van de VS.

Brendan Thesingh, Amsterdam op 22-09-2006, 19:38

Beetje kortzichtig hier, vooraf wist men al en dat werd ook in de media te kennen gegeven dat er gevechtshandelingen zouden zijn anders stuur je ook geen special forces en het gebied waar ze opereren, daar was ook al bij voorbaad bekent dat er gevechten zouden uitbreken, en het intresseerd de taliban niet of je nou voor opbouw of gevechthandilingen komt. En nou het moeilijk wordt gaan mensen redenen zoeken waarom we daar zitten en waarom.

john, utrecht op 22-09-2006, 13:23

D66 krijgt achteraf gelijk, want de missie naar Afghanistan is er onder valse voorwendsels doorgedrukt, voortkomend uit het wensdenken van politici. In zekere zin vergelijkbaar met de start van de oorlog in Irak, waarvoor motieven werden aangevoerd die niet correct bleken te zijn. Men dient zich goed te bezinnen indien men aan dergelijke acties deelneemt en zich niet laat gebruiken als hulptroepen van de VS. Het NAVO verhaal is van een ander karakter en heeft veel te maken met het afwijzen van de Europese Grondwet, waarmee de Europese burgers zich in hun eigen voet hebben geschoten. Hierdoor blijft het optreden van de EU zwak en verdeeld en bepaalt ook hier de VS het beleid, want de EU is niet in staat om voldoende tegengas te geven.

Ben Jager, St.Michielsgestel op 22-09-2006, 11:24

Een hopeloze oorlog voeren in Afghanistan en ondertussen ook de AU troepen in Darfur nauwelijks ondersteunen met middelen. Waarom leren we niets van het verleden ? Hoewel verleden, zolang is Rwanda niet geleden. Wanneer gaan we eens ergens voluit voor en schrikken we niet terug voor eigen slachtoffers ? Het westen, NAVO en de VN beloven kansloze mensen dingen die ze totaal niet waar kunnen maken. Onze houding moet veranderen willen we niet moreel failliet verklaard worden.

jpop, rdam op 22-09-2006, 11:23

Voor de binnenlandse politiek zou de PvdA er wijs aan doen de VVD nog een poosje met het CDA te laten regeren. Als voldoende duidelijk is dat het VVD-opportunisme leidt tot drama´s zijn we ook een tijdje van die partij af. Hoewel, over de betuwelijn hoor je ook niemand meer.

Johan, Katwijk op 22-09-2006, 09:38

De wijze waarop Nederland deze oorlog is ingerommeld geeft natuurlijk eveneens te denken - vooral het modderfiguur dat D'66 heeft geslagen. Nu de bevelhebbers om meer vragen, is het tijd voor twee vragen. 1. is deze oorlog de moeite waard? Mijn antwoord is ja. De Taliban hadden een afschuwelijk bewind gevestigd en de burgers in de rest van het land zijn er duidelijk beter aan toe. 2. kan deze oorlog voor het huidige regime in Kaboel gewonnen worden? Ik deel de vrees van De Wijk, dat deze vraag niet aan de orde komt.

M.Nieuweboer, Moengo Suriname op 22-09-2006, 08:50

Nederland zou zich beter terugtrekken nu blijkt dat we weer eens voor de mal zijn gehouden. Trouwens, 'wensdenken' is een mooi, toepasselijk woord. Is het niet triest gesteld met de politiek dat juist zij zich daar keer op keer aan bezondigen? Wanneer gaan we wijze mensen met visie en inzicht in het parlement kiezen?

Quillem, Amsterdam op 22-09-2006, 08:49

Als de Taliban de toekomst van de NAVO bepaalt kan dat betekenen, dat de Taliban in deze een goede invloed heeft op de ontwikkelingen rond de NAVO. Deze militaire organisatie werd langzaam maar zeker omgebouwd van verdedigingsorganisatie voor het westen tot een organisatie, die de agressieve politiek van Amerika en Israël in de islamitische wereld militair ondersteunde. Als de NAVO onder invloed van de Taliban weer zal terugkeren tot zijn oorspronkelijke doelstelling, dan is dat pure winst. Als gevolg van de ombouwing van de NAVO waren China, Rusland en Aziatische landen al samenwerkingsvormen aangegaan om de NAVO uitdaging tegen te gaan. Dat komt de stabiliteit in de wereld niet ten goede. De Britse minister Brown zegt, dat de situatie in het zuiden van Afghanistan sterk is onderschat. Dat kan een mooie aanleiding zijn voor Nederland om de opbouwmissie in Afghanistan te heroverwegen. Als er niet aan het opbouwmandaat kan worden voldaan, heeft Nederland er niets te zoeken.

J.J. v.d. Gulik, Andijk op 22-09-2006, 08:47

Beste Rob van wijk, Uw artikel gaat mank aan gebrek aan kennis, net als de column van J.A.A. van Doorn. Beiden slikt u de Engelse inschatting voor zoete koek. Maar de Engelsen schenden elke dag de voor ISAF geldende strategische richtlijnen en komen alleen daardoor mensen te kort. Defensie erkent geen tekorten. De operaties zullen niet ineen geschoven worden, dat zijn ze al, zoals bijna elke buitenlandse krant en elke defensiebron al meldde. Bert Koenders en de hele PVDA leven al vanaf het eerste kamerdebat over al dan niet deelnemen in een droomwereld. De eis van scheiding der operaties was toen al fantasie en elke kenner wist dat. Alles was op de publieke tribune gericht; PVDA specialisten moeten goed geweten hebben dat deze eis niet gehonoreerd zou worden. Deze lauwheid, die met het oog op de polls geen ja of nee durfde zeggen, zal bij de verkiezingen moeten worden afgestraft. Defensie wist wel wat de strijdmacht te wachten stond en heeft daar adequaat op geanticipeerd. Hulde!

VHJM, Amsterdam op 22-09-2006, 08:46

Plaats een reactie

U hebt geen naam ingevoerd.

U hebt geen woonplaats ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

U hebt geen reactie ingevoerd.

Uw reactie is te lang.

Gebruik maximaal 650 tekens. U heeft nog 650 tekens. Lees ons reglement

Stuur artikel door

Verstuur dit artikel naar

U hebt de naam van de ontvanger niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

Uw gegevens

U hebt de naam van de zender niet ingevoerd.

U hebt geen (geldig) e-mailadres ingevoerd.

counter
Dossier

Fotoreportage

Bekijk hier alle fotoreportages op trouw.nl. Elke fotoreportage vertelt een verhaal in beeld. Soms op zichzelf staand, soms gerelateerd aan een artikel.

Historische krant

Illegale Trouw

Hier kunt u alle landelijk verspreide edities van Trouw lezen die tijdens de Tweede Wereldoorlog illegaal werden gedrukt en verspreid.

Naschrift

Lezersinzending

Wil u ook uw eigen dierbaren herdenken? De website van Trouw biedt die mogelijkheid. Schrijf een mooi persoonlijk portret van de overledene en stuur die - liefst met een foto - op.

dossier

Tien geboden

Freelance journalist Arjan Visser publiceert sinds januari 1998 om de twee weken zijn Tien Geboden-interviews in Trouw.