Almere Grid / We hebben elkaars computer nodig
Nederlands grootste supercomputer staat binnenkort wellicht bij inwoners van Almere thuis.
Wetenschappers en bedrijven staan prachtige mogelijkheden te wachten als grid computing, zoals het fenomeen heet, een succes wordt. Zaken die nu nog alleen met dure supercomputers of dure datacenters mogelijk zijn, kunnen dan worden uitgevoerd op een netwerk van eenvoudige pc’s waarvan de rekenkracht door de particuliere eigenaren gratis beschikbaar wordt gesteld.
Grid computing is op zich niet nieuw, erkent Ad Emmen, directeur van de stichting Almere Grid. Bekend bij menig computerfanaat is al jaren het project Seti@home, waarbij privé-pc’s helpen bij de zoektocht naar buitenaards leven. De pc’s analyseren in de tijd dat ze niets te doen hebben (wat zelfs als er aan een pc wordt gewerkt nog het grootste deel van elke seconde kan zijn) telkens kleine porties gegevens van een radiotelescoop. De hoop is zo in de signalen een patroon te ontdekken dat op een intelligente afzender zou kunnen wijzen. Inmiddels zijn er tal van voorbeelden van onderzoeksprojecten waarvoor particulieren hun pc beschikbaar stellen, zoals de bestrijding van malaria en aids in Afrika.
Het belangrijkste verschil tussen die voorbeelden van grid computing en hetgeen Almere Grid doet, is volgens Emmen de aanpak in Almere: „Seti@home is toch bedoeld voor mensen die handig zijn op de computer, terwijl wij ons richten op de échte computerleek. Iemand die wil meedoen, moet één knop kunnen aanklikken om de zaak te laten draaien.”
De eenvoud is niet alleen van belang om consumenten zo ver te krijgen dat ze massaal de ’loze’ tijd van hun pc voor onderzoek beschikbaar stellen. Almere Grid hoopt ook het bedrijfsleven van dienst te zijn. Emmen: „Daarbij gaat het om te beginnen niet om de rekenkracht van elke pc, maar om vrije ruimte op de harde schijf. Daarop zou je een kopie van de vitale gegevens van een ander bedrijf kunnen zetten. Grote bedrijven weten wel dat ze hun computerbestanden voortdurend moeten veiligstellen op een plek buiten het eigen bedrijf. Die doen dat veelal bij kostbare datacenters. Voor het midden- en kleinbedrijf is dat vaak geen optie.”
Om het midden- en kleinbedrijf over te halen computerdata elke dag te kopiëren naar een pc van een ander, en op de eigen pc ruimte beschikbaar te stellen aan collega’s, moet zo’n bedrijfsgrid aan strenge eisen voldoen, stelt Emmen. „Zo mag een mkb’er er niet veel tijd aan kwijt zijn, want die tijd heeft hij gewoon niet. Vandaar de eis van eenvoud: de mkb’er die wil deelnemen moet net als de consument met één klik klaar zijn. Daarna wordt er elke nacht automatisch een kopie van zijn gegevens op het grid gezet, en dat niet één keer, maar een paar keer op verschillende pc’s.”
Voor het bedrijfsleven is een andere voorwaarde minstens zo belangrijk. Emmen: „Een bedrijf wil zeker weten dat zijn gegevens niet in verkeerde handen vallen. De gegevens worden daarom goed versleuteld en in delen verspreid over diverse computers. Maar dan nog houd je de psychologische drempel dat je wilt kunnen vertrouwen op de collega’s bij wie jouw data staan. Dat vertrouwen zul je vooral vinden bij mensen die elkaar kennen. Daarom is Almere Grid er niet voor het hele MKB van Nederland maar beginnen we bij de ondernemersvereniging van Almere zelf.” Om de betrouwbaarheid van Almere Grid nog eens te onderstrepen, zal het bedrijfsgrid morgen officieel worden geïntroduceerd door de man die je vermoedelijk Almeres bekendste inwoner mag noemen: de vroegere woordvoerder van de Amsterdamse politie Klaas Wilting.
Het Almere Grid, dat mede gesteund wordt door bedrijven als LogicaCMG, IBM en de Rabobank, heeft echter een veel bredere uitstraling dan alleen naar de eigen stad. Het bedrijfsgrid is een van de achttien projecten van BEinGrid, een onderzoeksprogramma van de Europese Commissie naar de mogelijkheden van grid computing.
Of het bedrijfsgrid een succes wordt, moet nog blijken. Zeker is al wel dat er nu al zo’n honderd deelnemers zijn waarmee Almere Grid officieel van start kan gaan ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek. Almere heeft daarbij voorlopig nog een voordeel ten opzichte van menig andere gemeente: het heeft al een aantal huizen dat is aangesloten op glasvezel.
„Daardoor kun je plotseling veel meer interessante dingen doen”, aldus Emmen. „Zo wil het Erasmus Medisch Centrum botveroudering onderzoeken. Daarvoor worden scan gemaakt van botten, scans die per stuk vijf gigabyte aan data kunnen vormen.”
Dat is ongeveer het duizendvoudige van een foto uit een goede digitale camera. „Elke deelnemer krijgt een paar scans toegestuurd en moet daaruit één nieuwe scan samenstellen en terugsturen. Dat kan echt alleen als je glasvezelverbindingen hebt.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Voor de consument thuis heeft Almere Grid verscheidene projecten op het oog. EZo kunnen Almeerders binnenkort misschien een eigen huis ontwerpen op de computer, bijvoorbeeld.
Directeur Ad Emmen: „Je geeft aan wat je wenst en via het grid wordt binnen een paar minuten een driedimensionaal beeld van huis en omgeving gemaakt. Een raam op een andere plek? Even later zie je welk uitzicht je dat oplevert. Op je eigen pc is dat een halve dag rekenen.”
Een ander idee is het doorzoeken van fotoverzamelingen. „Stel je hebt een grote fotoverzameling op je pc en je wilt weten of ene oom Jan, van wie je één foto hebt, nog op andere foto’s staat. Je hebt al programma’s die gezichten kunnen vergelijken en herkennen, alleen vergen die erg veel rekentijd. Met een onderzoek op het grid weet je razendsnel of oom Jan vaker is gekiekt.”
Maar Ad Emmen denkt dat Almere Grid onder consumenten om te beginnen vooral populair zal zijn voor goede doelen. „Medische toepassingen spreken daarbij het meest aan: in ruil voor wat stroom help je mee een medicijn tegen een ziekte te ontwikkelen. Het is zoiets als Deelnemen aan het grid is wat ons betreft dan ook een vorm van schenken aan een goed doel.”
Een van de betrokkenen bij Almere Grid die gebruik hoopt te kunnen maken van de computers van deelnemers is Daniëlle Posthuma, hoofddocent aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Posthuma: „Ik zoek naar de genetische oorzaken waardoor mensen verschillen: waarom is de een langer dan de ander, waarom kan de een beter leren dan de ander, of is hij bijvoorbeeld eerder depressief dan de ander? Daarvoor vergelijken we de genetische gelijkenis tussen broers en zussen met hun gelijkenis voor bijvoorbeeld lichaamslengte. Daarbij gaat het om 3000 genetische markers die met tal van eigenschappen van de twee personen worden vergeleken. En dat dan weer voor een groot aantal duo’s.”
Op zich zou dat werk nog door een enkele computer gedaan kunnen worden, al kost dat al veel tijd. „Maar omdat het om een uitgebreid onderzoek met veel tests gaat, heb je op basis van de kansberekening altijd wel de mogelijkheid dat bij toeval ergens iets bijzonders gevonden lijkt te worden. Daarom willen we de tests ook nog duizend keer overdoen met steeds een iets andere dataset. Dat voorkomt toevallige fouten.” Al met al gaat het dus om een zeer groot aantal afzonderlijke berekeningen.
„We hopen dat zich daarom veel mensen bij Almere Grid aansluiten, want pas als er zo’n duizend computers meedoen, wordt het voor ons echt interessant”, aldus Posthuma.
Ze deed ook mee in de ontwikkelfase van Almere Grid en boekte daarbij al een eerste succesje: „In Australië was al ontdekt dat de oogkleur van een mens, die erfelijk is, wordt bepaald door een gen dat vermoedelijk aan het begin van chromosoom 15 ligt. Mede dankzij Almere Grid hebben we dat kunnen bevestigen.”
Reacties (1)
ik gun de mensen in almere best een supercomputer maar ik wil er graag op wijzen dat dit idee nu reeds in praktijk wordt gebracht door het "climate prediction" experiment van de BBC; http://climateprediction.net/ volgens een recent overzicht van deelnemers doen hier wereldwijd een kleine 250.000 computers aan mee; http://bbc.cpdn.org/usermap.php
martin van etten, amsterdam op 26-09-2006, 11:27
Plaats een reactie
Stuur artikel door